3+1 μύθοι των νικητών

Στις 8 Μαΐου 1945 έληξε νικηφόρα ο πόλεμος κατά του Χίτλερ. Τότε ακριβώς
γεννήθηκαν μερικοί από τους πιο αγαπημένους μύθους των νικητών. Πόσο «καλός»
ήταν ο B’ Παγκόσμιος Πόλεμος και για ποιους;

Οι Δυτικοί σύμμαχοι χρειάστηκαν σχεδόν τρία χρόνια μετά τη γερμανική επίθεση στη Ρωσία για να εμπλέξουν τον γερμανικό στρατό στη Νορμανδία (φωτογραφία αριστερά) Πάνω: Αμερικανικά στρατεύματα παρελαύνουν στα Ηλύσια Πεδία, κάτω από την Αψίδα του Θριάμβου. Το Παρίσι απελευθερώνεται σχεδόν ένα χρόνο πριν από την πτώση του Βερολίνου

Από την ημέρα της νίκης, πριν από 60 χρόνια, μέχρι σήμερα, όλοι έχουμε ζήσει
με αυτό που κάποτε ο Ιταλός πρωθυπουργός Τζοβάνι Τζολίτι είχε πει «ωραίους
εθνικούς μύθους». Μερικοί από αυτούς τους μύθους είναι λιγότερο προφανείς από
άλλους. Οι Γάλλοι υπέστησαν μια καταστροφική ήττα το 1940 και εκείνοι που
συνεργάστηκαν ήταν περισσότεροι από εκείνους που αντιστάθηκαν στον κατακτητή.
Απέναντι σε αυτήν τη ζοφερή αλήθεια, ο στρατηγός Ντε Γκωλ δημιούργησε τον μύθο
της «Ελεύθερης Γαλλίας», που έκλεισε τα τραύματα και βοήθησε στην
ανασυγκρότηση της χώρας.

Στον Ειρηνικό

Για τους Αμερικανούς, ο πρώτος εθνικός μύθος αφορά τον όρο «B’ Παγκόσμιος
Πόλεμος». Τα τελευταία χρόνια σημαίνει ολοένα και περισσότερο τον πόλεμο κατά
της χιτλερικής Γερμανίας. Όμως, τότε, πόλεμος για τους Αμερικανούς ήταν ο
πόλεμος του Ειρηνικού. Εκεί χύθηκε η πρώτη και η τελευταία σταγόνα
αμερικανικού αίματος. Το παράδοξο είναι πως όταν ο πρόεδρος Μπους λέει σήμερα
ότι ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας, όπως και ο B’ Παγκόσμιος Πόλεμος, άρχισε
με μία αιφνιδιαστική επίθεση κατά της Αμερικής, απηχεί αυτήν ακριβώς την
πεποίθηση. Το ότι ο πόλεμος άρχισε με τον βομβαρδισμό του Περλ Χάρμπορ στις 7
Δεκεμβρίου 1941 (αυτό εννοεί ο Μπους), σίγουρα θα ξαφνιάσει τους Ευρωπαίους
και ιδιαίτερα τους Πολωνούς, που μένουν με την εντύπωση ότι ο πόλεμος άρχισε
την 1η Σεπτεμβρίου 1939, όταν η Βέρμαχτ εισέβαλε στη χώρα τους.

Στη Βρετανία

Στη Βρετανία, γράφει ο Βρετανός συγγραφέας Τζέφρι Χουίτκροφτ στην «Μπόστον
Γκλόουμπ», ο επικρατέστερος εθνικός μύθος είναι ότι «εμείς κερδίσαμε τον
πόλεμο». Όμως, η αλήθεια είναι ότι οι Βρετανοί δεν θα μπορούσαν να νικήσουν
μόνοι τους τον Χίτλερ. Χρειάστηκε να τον περιμένουν να φέρει ο ίδιος την
καταστροφή του, με την εισβολή στη Ρωσία τον Ιούνιο του 1941 και με την κήρυξη
πολέμου κατά των ΗΠΑ (και όχι το αντίστροφο, ας μην το ξεχνάμε) τον Δεκέμβριο.
Ακόμη και τότε, άλλοι έκαναν τον πόλεμο, γράφει ο Χουίτκροφτ. Την καλύτερη
περιγραφή για το πώς νικήθηκε ο Χίτλερ την έχει δώσει ο Στάλιν: η Αγγλία έδωσε
τον χρόνο, η Αμερική έδωσε το χρήμα και η Ρωσία έδωσε το αίμα.

Ο τρόμος της μάχης του Στάλινγκραντ

ΟΙ ΔΥΤΙΚΟΙ σύμμαχοι όχι μόνο χρειάστηκαν σχεδόν τρία χρόνια μετά τη
γερμανική επίθεση στη Ρωσία για να εμπλέξουν τον γερμανικό στρατό στη
Νορμανδία, αλλά ακόμη και τότε οι περισσότερες μάχες γίνονταν στην άλλη μεριά
της Ευρώπης. Από την απόβαση στη Νορμανδία μέχρι την ημέρα της νίκης, περίπου
110.000 Αμερικανοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους. Ο αριθμός θα ήταν τρομερός,
αν δεν υπήρχαν μισό εκατομμύριο Ρώσοι που έχασαν τη ζωή τους στο ανατολικό
μέτωπο εκείνο το ενδεκάμηνο. Σε όλες τις εκστρατείες στα δυτικά μέτωπα
σκοτώθηκαν 200.000 Γερμανοί. Στο ανατολικό μέτωπο έχασαν τη ζωή τους 4 εκατ.
Γερμανοί στρατιώτες.

Οι Ρώσοι

Οι Ρώσοι έχουν όμως και αυτοί τους δικούς τους εθνικούς ηρωικούς μύθους. Τον
πρώτο χειμώνα του πολέμου στο ανατολικό μέτωπο, το 1941-1942, περισσότεροι από
8.000 Ρώσοι δεν έπεσαν στο πεδίο της μάχης, αλλά από τους ίδιους τους
συναδέλφους τους, για δειλία ή λιποταξία. Στη μάχη του Στάλινγκραντ, γράφει ο
Χουίτκροφτ, 12.000 άνδρες του Κόκκινου Στρατού θανατώθηκαν για να ενθαρρυνθούν
οι υπόλοιποι. Ήταν λοιπόν ένας «καλός πόλεμος»; H ίδια η φράση είναι αμφίβολη.
Όχι, δεν υπάρχουν καλοί πόλεμοι. Αλλά σίγουρα υπάρχουν αναγκαίοι.

Μπους: «Ίδια η τυραννία ναζί και Σοβιετικών»

TH ΝΑΖΙΣΤΙΚΗ κατοχή με τη σοβιετική κατοχή μετά το 1945 συνέκρινε ο
πρόεδρος Μπους. Στην ομιλία του κατά τη διάρκεια τελετής στο στρατιωτικό
νεκροταφείο του Μάργκρατεν στην Ολλανδία, όπου έχουν ενταφιασθεί 8.000
Αμερικανοί στρατιώτες, είπε: «Οι τύραννοι όλου του κόσμου πήραν ένα μάθημα.
Κανείς στρατιώτης ισχυρότερος από εκείνον που πολεμά για την ελευθερία». Ο
Αμερικανός πρόεδρος επέλεξε τους σταθμούς της περιοδείας του στην Ευρώπη
ανάλογα με τις χώρες που υποστήριξαν την Ουάσιγκτον στο πόλεμο στο Ιράκ: τις
χώρες της Βαλτικής και στη συνέχεια την Ολλανδία, η οποία έδωσε ηθική
υποστήριξη και 1.400 στρατιώτες στο Ιράκ.

Ο πρόεδρος Μπους δέχθηκε να παραστεί στις εκδηλώσεις για το τέλος του πολέμου
στη Μόσχα που γιορτάζεται σήμερα από τη Ρωσία. «H ομηρεία εκατομμυρίων
ανθρώπων στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη θα μνημονεύεται πάντα ως μία
από τις μεγαλύτερες αδικίες της ιστορίας», είπε στη Ρίγα αναφερόμενος στην
κατάληψη της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης από τα σοβιετικά στρατεύματα
το 1945. Την άρνησή του να εκφράσει τη «μεταμέλεια» της Ρωσίας απέναντι στις
χώρες της Βαλτικής, οι οποίες προσαρτήθηκαν από τη Σοβιετική Ένωση και
ανέκτησαν την ανεξαρτησία τους το 1991, κατέστησε σαφή ο πρόεδρος Πούτιν, σε
συνέντευξή του στον γερμανικό Τύπο.

Ημέρα μνήμης για τα 6 εκατ. θύματα του Ολοκαυτώματος

ΕΠΙΜΝΗΜΟΣΥΝΟ δέηση για τα έξι εκατομμύρια Εβραίους της Ευρώπης, θύματα του
Ολοκαυτώματος, τέλεσαν χθες τα μέλη της ισραηλίτικης κοινότητας Θεσσαλονίκης
στην εβραϊκή συναγωγή της πόλης. Οι Εβραίοι κάθε χρόνο αυτή την περίοδο τελούν
το μνημόσυνο, καθώς συμπίπτει με την εξόντωση των 50.000 Εβραίων Σεφαραδιτών
της Θεσσαλονίκης με τη μεταφορά τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. H φετινή
εκδήλωση συνέπεσε και με την κοινή πορεία μνήμης στο στρατόπεδο του Άουσβιτς.
«Φέτος για πρώτη φορά βαδίσαμε τον δρόμο αυτό Έλληνες Εβραίοι και Έλληνες
χριστιανοί και διατρανώσαμε ότι δεν θα επιτρέψουμε άλλο τέτοιο Ολοκαύτωμα»,
είπε ο πρόεδρος της ισραηλίτικης κοινότητας Θεσσαλονίκης Ντέιβιντ Σαλτιέλ.
Εξάλλου. φόρο τιμής στους νεκρούς του στρατοπέδου συγκέντρωσης στο
Μαουτχάουζεν απέτισαν χθες προσωπικότητες απ’ όλο τον κόσμο αλλά και επιζώντες
Εβραίοι (φωτό), ενώ χίλιοι μαθητές άναψαν 100.000 κεριά στη μνήμη των θυμάτων.