Θέλει ρόλο για τους πολιτικούς μετανάστες

«Πολιτικό μετανάστη» χαρακτήρισε – καταχειροκροτούμενος – τον εαυτό του ο
κ. Στ. Μάνος, στο πρόσφατο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Και ο κ. Γ. Παπανδρέου σε
διάφορες στιγμές έχει δείξει ότι στο «νέο ΠΑΣΟΚ» θέλει να έχουν ρόλο τα
στελέχη που προέρχονται από άλλους χώρους – είτε από τα δεξιά είτε από τα
αριστερά. Ωστόσο, οι «πολιτικοί μετανάστες» του ΠΑΣΟΚ αποδεικνύεται ότι είναι
πολλών ταχυτήτων…

Άλλοι μπήκαν κατευθείαν στο «σαλόνι» μέσω του ψηφοδελτίου Επικρατείας (Στ.
Μάνος, A. Ανδριανόπουλος, M. Ανδρουλάκης). Άλλοι κουβάλησαν τον «σταυρό του
μαρτυρίου» φέρνοντας ψήφους από την αχανή B’ Αθηνών, είτε από τα αριστερά
(π.χ. N. Μπίστης) είτε από την Κεντροδεξιά (π.χ. B. Κοντογιαννόπουλος).

Άλλοι είχαν προσεγγίσει το ΠΑΣΟΚ σε παλιότερες φάσεις διευρύνσεων και
ανοίγματος (π.χ. Μαρία Δαμανάκη), άλλοι αργότερα, όπως η ομάδα AEKA και
αρκετοί – όπως οι προαναφερθέντες του ψηφοδελτίου Επικρατείας – ήταν η έκπληξη
της τελευταίας στιγμής των εκλογών του 2004.

Άλλοι πάλι είναι ακόμη πιο «φρέσκοι» και η άμεση εμπλοκή τους σε κομματικές
διαδικασίες καταγράφηκε πολύ πρόσφατα, με την ανακοίνωση των ολοκληρωμένων
συνθέσεων των κεντρικών οργάνων (Τομέων) του ΠΑΣΟΚ, όπου π.χ. χαρακτηριστική
περίπτωση αποτελεί ο καθηγητής κ. Νίκος Αλιβιζάτος.

Όλοι τους – και φυσικά όχι μόνο οι προαναφερθέντες – αποτελούν μια νέα,
διακριτή, κατηγορία στελεχών ή συνεργαζόμενων με το νέο ΠΑΣΟΚ με μια σειρά
κοινά χαρακτηριστικά. Αποτελούν «προϊόντα» διαφόρων φάσεων αμφίπλευρων
ανοιγμάτων του ΠΑΣΟΚ και είναι, τρόπον τινά, προνομιακοί συνομιλητές του κ.
Γιώργου Παπανδρέου είτε ως μέλη κομματικών οργάνων είτε στο πλαίσιο μιας
«συνεχούς διαβούλευσης» με χώρους και προοδευτικές προσωπικότητες. H διαφόρων
μορφών συνεχής αυτή «διαβούλευση» θεωρείται από τον κ. Παπανδρέου ως ένα από
τα συστατικά στοιχεία της διαμόρφωσης του νέου «πολιτικού λόγου» του ΠΑΣΟΚ.
Όπως εξηγούν συνεργάτες του, είναι αναγκαίος ο εμπλουτισμός, μέσω διαλόγου,
των απόψεων και των θέσεων του ΠΑΣΟΚ, ώστε να μπορεί να εκφράσει
αποτελεσματικότερα τη νέα πραγματικότητα στον σοσιαλιστικό και
σοσιαλδημοκρατικό χώρο.

Μερικούς μήνες νωρίτερα, το σύνολο σχεδόν των στελεχών αυτής της κατηγορίας
αντιμετωπιζόταν με μεγάλη επιφυλακτικότητα – έως και άρνηση – από μερίδα
στελεχών και της βάσης του ΠΑΣΟΚ. Ο κ. A. Ανδριανόπουλος, για παράδειγμα, δεν
διαθέτει μάλλον πολλούς οπαδούς των (νεο)φιλελεύθερων απόψεών του για την
οικονομία, ακόμα και μεταξύ των πλέον φανατικών… γαύρων πασόκων του Πειραιά.
Ωστόσο, πτυχές των απόψεών του για «μείωση του κρατισμού» στον χώρο της
οικονομίας, ήταν ένα από τα σημεία που προέβαλε ο κ. Γ. Παπανδρέου στην ομιλία
του στο Συνέδριο και εντυπωσίασαν για τη ρεαλιστικότητά τους.

Σε μια παρόμοια κατάσταση βρίσκεται και ο πρώην επικεφαλής των «Ταύρων», αν
και οι «οικολογικές» (για τα δεδομένα της δεκαετίας του ’70) πολιτικές του
στην Αθήνα ως υπουργού ΠΕΧΩΔΕ τον «σώζουν» κάπως στη συλλογική κομματική
μνήμη.

H ανασυγκρότηση. Σήμερα, 14 μήνες από την εκλογική ήττα και την έναρξη
της ανασυγκρότησης και ανανέωσης του ΠΑΣΟΚ, η επιφυλακτικότητα απέναντι σε
στελέχη αυτών των κατηγοριών έχει μειωθεί στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Μάλιστα για
ορισμένες περιπτώσεις όλοι μιλούν πλέον για «πλήρη ένταξη και αποδοχή», που
μάλιστα διευρύνεται.

«Κάποτε ένιωθα σαν μύγα μέσα στο γάλα», εκμυστηρεύεται στέλεχος που προέρχεται
από την Αριστερά. «Τώρα ο λόγος μου ακούγεται και αναγνωρίζεται ότι όλοι
συνεισφέραμε… ψηφαλάκια» λέει.

Παρ’ όλο που δεν είναι ακόμα όλα ρόδινα, στην αλλαγή του κλίματος έχει
συντελέσει και η εμπέδωση, πλέον, της άποψης του κ. Γ. Παπανδρέου για την
ανάγκη συνεχούς διαβούλευσης με προσωπικότητες, χώρους και κινήματα που έχουν
ή μπορούν να καταθέσουν προοδευτικές και πολιτικά φιλελεύθερες απόψεις για την
ανάπτυξη, την εκπαίδευση, το κοινωνικό κράτος, τους δημοκρατικούς θεσμούς, την
οικολογία και το περιβάλλον.

H διαβούλευση. Όπως λένε συνεργάτες του, μέσα από αυτήν τη διαβούλευση,
αξιοποίηση ή και ένταξη στελεχών μπορεί να «μπολιαστεί» και να εμπλουτιστεί ο
διάλογος στον χώρο του ΠΑΣΟΚ με φρέσκες απόψεις «και να ενσωματωθεί ό,τι
καλύτερο και δημιουργικό». Όπως επισημαίνουν στελέχη της Χαρ. Τρικούπη,
τέτοιες κινήσεις δεν έχουν άμεσο στόχο την ψηφοθηρία. Αναγνωρίζουν μάλιστα ότι
σε κάποια φάση της προεκλογικής περιόδου η εκλογική ζημιά ήταν (σχετικά)
μεγάλη από την ανακοίνωση της συνεργασίας με τους δύο πρώην υπουργούς της N.Δ.

Είτε έτσι είτε αλλιώς, ο κ. Γ. Παπανδρέου φαίνεται ότι θα εμμείνει στο
αμφίπλευρο άνοιγμα – διαβούλευση με χώρους και ανεξάρτητες προοδευτικές
προσωπικότητες που κινούνται στα αριστερά και δεξιά του ΠΑΣΟΚ.

H τάση αυτή καταγράφηκε στην οργανωτική επιτροπή του Συνεδρίου, στη σύνθεση
του Εθνικού Συμβουλίου και πρόσφατα στη συγκρότηση των κεντρικών οργάνων. Στα
τελευταία, για παράδειγμα, προήχθη ως μέλος του Π.Σ. σε υπεύθυνη Παιδείας και
Πολιτισμού η βουλευτής κ. Μαρία Δαμανάκη, επικεφαλής δε μιας των επιτροπών
ορίστηκε ο Θάνος Μικρούτσικος. Στη Γραμματεία του Τομέα της Οικονομίας
συμμετέχει ο κ. Μίμης Ανδρουλάκης, στην Επιτροπή για τη Διαφάνεια μετέχουν οι
κ.κ. Στ. Μάνος, B. Κοντογιαννόπουλος, N. Μπίστης, αλλά και οι καθηγητές Γ.
Κασιμάτης – άλλοτε συνεργάτης του A. Παπανδρέου – και N. Αλιβιζάτος. Επίσης,
στη Γραμματεία Διεθνών Σχέσεων, με υπεύθυνη την κ. Πωλίνα Λάμψα, οι κ.κ.
Σωτήρης Βαλντέν, Οδυσσέας Βουδούρης, T. Ιωακειμίδης και Θόδωρος Τσίρκας, ενώ
αρμόδιος για την Περιφερειακή Αγροτική Ανάπτυξη τοποθετήθηκε ο καθηγητής κ. Γ.
Μυλόπουλος. Στον τομέα για τη Συμμετοχική Δημοκρατική Διακυβέρνηση συμμετέχουν
μεταξύ άλλων οι Φωτεινή Σιάνου, Αθηνά Δρέττα, Γ. Βαρουφάκης κ.ά. – αντίστοιχα
ανοίγματα καταγράφονται ή αναμένονται στο ΙΣΤΑΜΕ και στο «Κάθε Μέρα Πολίτης».

Στο νέο ΠΑΣΟΚ, όπως λένε στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη, «έχουν λόγο όχι μόνο
όλα τα λουλούδια του κόμματος, αλλά όλες οι προοδευτικές φωνές της παράταξης
και πέραν αυτής». Έστω και αν τους τελευταίους ορισμένοι τους θεωρούν (ακόμη)
περικοκλάδες…

MAPIA ΔΑΜΑΝΑΚΗ

Αντιβιοτικό κατά του απομονωτισμού

Το μέλος του Π.Σ. του ΠΑΣΟΚ κ. Μαρία Δαμανάκη υπογραμμίζει ότι «δεν είναι
ακριβής» ο ισχυρισμός ορισμένων ότι η διεύρυνση δεν έφερε τίποτα στο ΠΑΣΟΚ.
«Οι εισροές μετριούνται και στις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο», προσθέτει, «η κυρίως
σημασία της διεύρυνσης ήταν και είναι πολιτική, διότι έδρασε ως ισχυρό
αντιβιοτικό απέναντι στον κίνδυνο απομονωτισμού και περιχαράκωσης ενός ΠΑΣΟΚ
που είχε ηττηθεί». Για την παρουσία της στο ΠΑΣΟΚ λέει ότι την διευκόλυνε το
γεγονός ότι εντάχθηκε αμέσως μετά τις εκλογές. Όσο για τις ανησυχίες κάποιων,
λίγων, στελεχών από τις προσχωρήσεις και τις οποίες θεωρούσε κάπως
δικαιολογημένες, λέει ότι τώρα ξεπερνιούνται.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Στόχος παραμένει η υπέρβαση

Ο ανεξάρτητος βουλευτής Ανδρέας Ανδριανόπουλος, όπως λέει στα «NEA», δεν
αντιμετώπισε, από τη λαϊκή βάση τουλάχιστον, καχυποψία ή εχθρότητα. Αντίθετα,
πολλές φορές «άκουσα κόσμο να με προτρέπει να προχωρήσω ακόμη πιο πολύ». Από
την πλευρά των στελεχών, προσθέτει, «υπήρξαν κάποιες επιφυλάξεις, που όμως
ποτέ δεν έφθασαν στο επίπεδο της εχθρότητας. Άλλοι, πάλι, με προτρέπουν να
συνεργαστώ ακόμη περισσότερο μαζί τους». Κατά τον κ. Ανδριανόπουλο, στόχος της
συνεργασίας μ’ ένα χώρο που «δεν συμμερίζεται τις αρχέγονες ιδεολογικές
καταβολές ήταν και παραμένει η υπέρβαση: H συνέργεια ανάμεσα σε φιλελεύθερες
μεθόδους (ελεύθερη οικονομία, ανοιχτή κοινωνία) και σοσιαλδημοκρατικά
αποτελέσματα (λαϊκή ευημερία, περισσότερη απασχόληση)».

ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Άρχισε η επανάκτηση του μεσαίου χώρου

Ο πρώην υπουργός κ. Βασ. Κοντογιαννόπουλος τονίζει ότι η ανάκτηση από το ΠΑΣΟΚ
του μεσαίου χώρου στις επόμενες εκλογές είναι ουσιώδης προϋπόθεση για την
επάνοδό του στην εξουσία. H αξιοποίηση της μεσαίας θέσης του ΠΑΣΟΚ στο
πολιτικό φάσμα, δηλαδή η αμφίπλευρη διεύρυνση, είναι, λέει, η ενδεδειγμένη
στρατηγική. Θεωρεί ωστόσο ότι η δεξαμενή από την Κεντροδεξιά είναι μεγαλύτερη
και πως τη νίκη τη δίνει κάθε φορά η κατευθείαν ροή ψηφοφόρων του μεσαίου
χώρου από το ΠΑΣΟΚ στη N.Δ. ή αντιστρόφως. Ήδη, υποστηρίζει, ενώ το 2004 η
σχέση ροής ψηφοφόρων του μεσαίου χώρου προς N.Δ. και ΠΑΣΟΚ είχε εμπεδωθεί στο
2,5 προς 1, τώρα δείχνει να έχει ανατραπεί σε 2 προς 1 υπέρ του ΠΑΣΟΚ.