Θα «αντλήσουν» αρχαίο ναυάγιο

Με τη βοήθεια ενός συστήματος αντλιών που θα ποντιστεί σε βάθος 65 μέτρων,
Έλληνες επιστήμονες θα επιχειρήσουν, για πρώτη φορά, να ξεθάψουν και να
ανελκύσουν από τον βυθό των Οινουσσών τα τμήματα ενός αρχαίου ναυαγίου, που
χρονολογείται από τον 4ο π.X. αιώνα.

H πρωτόγνωρη, για τα ελληνικά δεδομένα, επιχείρηση θα ξεκινήσει τον ερχόμενο
Ιούλιο. Ήδη τις μέρες αυτές, οι εξειδικευμένοι τεχνικοί του Ελληνικού Κέντρου
Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) ολοκληρώνουν την κατασκευή του συστήματος αντλιών,
με το οποίο θα απομακρύνουν τη λάσπη που σκεπάζει εδώ και εκατοντάδες χρόνια
το αρχαίο ναυάγιο και αποτελεί δική τους «πατέντα».

Δύο αντλίες

«Με την καθοδήγηση αρχαιολόγων από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων, θα
χρησιμοποιήσουμε δύο αντλίες», λέει στα «NEA» ο κ. Σπύρος Βολονάκης που είναι
υπεύθυνος υποβρύχιων επιχειρήσεων στο ΕΛΚΕΘΕ. «H μία αντλία θα απορροφά τη
λάσπη του πυθμένα, με σκοπό να ξεθάψει τμήματα ή αντικείμενα που υπάρχουν στην
περιοχή του ναυαγίου, και η άλλη αντλία θα χρησιμοποιείται για τον ίδιο
ακριβώς σκοπό, με μόνη διαφορά ότι θα εκτοξεύει με ελεγχόμενη πίεση θαλασσινό
νερό».

H άμμος που καλύπτει το ναυάγιο δεν θα σκορπίζεται στον βυθό. Μπορεί να κρύβει
μέσα της πολύτιμα αντικείμενα, γι’ αυτό και θα μεταφέρεται λίγα μέτρα πιο
μακριά και στη συνέχεια θα ανασύρεται με τη βοήθεια ειδικού καλαθιού στο
ωκεανογραφικό σκάφος «Αιγαίο», όπου και θα εξετάζεται λεπτομερώς.

Αμφορείς

Το αρχαίο ναυάγιο εντοπίστηκε πέρυσι, στη διάρκεια ενός ερευνητικού ταξιδιού
που πραγματοποίησαν κατά τους μήνες Μάιο και Ιούνιο οι δύο επιστημονικοί
φορείς στη θαλάσσια περιοχή της Σάμου και της Χίου. Τα συστήματα «ηχητικής
διασκόπησης του πυθμένα» (σόναρ) που διαθέτει το ΕΛΚΕΘΕ, έστειλαν το πρώτο
σήμα ότι στον βυθό υπάρχουν υπολείμματα κάποιου άγνωστου ναυαγίου. Αμέσως
μετά, καταδύθηκαν το βαθυσκάφος «Θέτις» και ένα υποβρύχιο ρομπότ, και
αντίκρυσαν με το φως των προβολέων τους οξυπύθμενους αμφορείς που μετέφερε το
καράβι από τη Χίο και τη Σάμο.

Από την εποχή που βυθίστηκε το καράβι μέχρι σήμερα, το θαλασσινό νερό διέβρωσε
τον ξύλινο σκελετό του πλοίου. Το μόνο που φαίνεται πάνω στον πυθμένα είναι οι
αμφορείς.

Οι επιστήμονες όμως πιθανολογούν ότι το εμπορικό σκάφος μετέφερε και λεπτή
κεραμική. Κανείς όμως από τους ειδικούς δεν είναι σίγουρος για το τι θα
αποκαλύψει η δοκιμαστική ανασκαφή που θα γίνει σε λίγο καιρό.

Χαρτογράφηση

Πριν ξεκινήσει η επιχείρηση, θα γίνει μια πλήρης χαρτογράφηση και φωτογραφική
αποτύπωση του χώρου γύρω από το ναυάγιο, ώστε οι αντλίες που θα ελέγχονται
υποβρυχίως από το βαθυσκάφος ή με τηλεχειρισμό από το πλοίο «Αιγαίο», να
πραγματοποιούν «χειρουργικού» τύπου εκσκαφές σε επιλεγμένα σημεία του
ναυαγίου.

Οι επιστήμονες πάντως της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων λένε ότι «κάθε ναυάγιο,
ανεξάρτητα από τη χρονολογία βύθισης του πλοίου, έχει μια ιδιαίτερη σημασία
και επιστημονικό ενδιαφέρον, γιατί επιβεβαιώνονται το εμπόριο, οι σχέσεις
μεταξύ των πόλεων και γενικότερα η ναυσιπλοΐα στην ευρύτερη περιοχή της
Ανατολικής Μεσογείου».