«Καθαροί» για τα βασανιστήρια

Σκανδαλωδώς επιεικές για την αμερικανική στρατιωτική ηγεσία είναι το
πόρισμα ειδικής επιτροπής του αμερικανικού στρατού που απαλλάσσει από κάθε
ευθύνη τον διοικητή των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ υποστράτηγο Ρικάρντο
Σάντσεζ την εποχή που πραγματοποιούνταν τα βασανιστήρια στην περιβόητη φυλακή
Αμπού Γράιμπ.

Ο τρόμος. H ηγεσία των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ την εποχή που Αμερικανοί στρατιώτες βασάνιζαν Ιρακινούς κρατούμενους βγαίνει «καθαρή»

Ακριβώς ένα χρόνο μετά την αποκάλυψη των φρικιαστικών βασανιστηρίων στο Αμπού
Γράιμπ, η ηγεσία των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ την εποχή που Αμερικανοί
βασάνιζαν Ιρακινούς κρατούμενους (ο στρατηγός Ρικάρντο Σάντσεζ και τρεις
ανώτατοι συνεργάτες του) πήρε συγχωροχάρτι από το Πεντάγωνο για τα
βασανιστήρια. Αποδιοπομπαίος τράγος, η υποστράτηγος Τζάνις Καρπίνσκι, υπεύθυνη
διοίκησης όλων των στρατιωτικών φυλακών του Ιράκ, η οποία κρίθηκε ένοχη για
παραλείψεις εκτέλεσης καθήκοντος.

H έρευνα δεκαμελούς ομάδας εμπειρογνωμόνων έκρινε ότι ο Σάντσεζ και τα τρία
κορυφαία στελέχη της αμερικανικής στρατιωτικής διοίκησης είναι εντελώς αθώοι
και άρα δεν θα υποστούν καμία κύρωση. Ένοχη για αμέλεια εκτέλεσης καθήκοντος
κρίθηκε μονάχα η υποστράτηγος Καρπίνσκι, η οποία ήταν επικεφαλής της 800ής
Ταξιαρχίας Στρατιωτικής Αστυνομίας που είχε την ευθύνη για όλες τις φυλακές
στο Ιράκ. H Καρπίνσκι δεν αναμένεται να διωχθεί ποινικά, έλαβε όμως επιστολή
αυστηρής επίπληξης και απηλλάγη των καθηκόντων της. Το 2004 η Καρπίνσκι είχε
τεθεί υπό διαθεσιμότητα και αποσύρθηκε από την ενεργό υπηρεσία.

Οι αντιδράσεις

H σκανδαλώδης απαλλαγή των επικεφαλής της αμερικανικής στρατιωτικής ιεραρχίας
στο Ιράκ – και στο Αφγανιστάν – πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες προτού
συμπληρωθεί χρόνος από τη δημοσίευση των πρώτων φωτογραφιών που απεικόνιζαν
Αμερικανούς στρατιώτες να βασανίζουν και να ταπεινώνουν Ιρακινούς κρατούμενους
στη φυλακή Αμπού Γράιμπ της Βαγδάτης, που παλιά ήταν κολαστήριο του Σαντάμ. Το
πόρισμα της επιτροπής προκάλεσε την αντίδραση πολλών οργανώσεων υπεράσπισης
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μεταξύ αυτών, της Διεθνούς Αμνηστίας. «H απόφαση
δυστυχώς συνεχίζει μια μέθοδο αθώωσης και μάλιστα προαγωγής για πολλά από τα
πρόσωπα που βρίσκονται στην καρδιά αυτού του σκανδάλου βασανιστηρίων» δήλωσε
εκπρόσωπός της.

Την ίδια ώρα, τον διορισμό ειδικού εισαγγελέα που θα ερευνήσει τυχόν ευθύνες
του Αμερικανού υπουργού Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ για τα βασανιστήρια στη
φυλακή Αμπού Γράιμπ ζητεί το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο
επισημαίνει πως ο επικεφαλής του Πενταγώνου ενδέχεται να έχει τη «βασική
ευθύνη» για τα βασανιστήρια. Ακόμη τονίζει πως υπάρχουν «συντριπτικές
αποδείξεις ότι Αμερικανοί στρατιώτες κακοποιούσαν και βασάνιζαν μουσουλμάνους
κρατουμένους όχι μόνον στο Αμπού Γράιμπ, αλλά και σε εγκαταστάσεις στο Ιράκ
και το Αφγανιστάν, καθώς και στο Γκουαντάναμο και σε μυστικές τοποθεσίες σε
όλο τον κόσμο, κατά παραβίαση της Συνθήκης της Γενεύης και των νόμων εναντίων
των βασανιστηρίων». Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι «αυτό το σύστημα
βασανιστηρίων σε διάφορες χώρες δεν ήταν το αποτέλεσμα πράξεων μεμονωμένων
στρατιωτών… αλλά αποφάσεων κορυφαίων Αμερικανών αξιωματούχων να αγνοήσουν ή
να παραβιάσουν τους κανόνες».

Το Πεντάγωνο, πάντως, αρνήθηκε κατηγορηματικά πως ο Ντόναλντ Ράμσφελντ
ενδέχεται να έχει οποιαδήποτε ευθύνη για τα βασανιστήρια, ενώ χαρακτήρισε τις
κατηγορίες του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων «άστοχες και αβάσιμες».

Συνεχίζονται οι βασανισμοί

Εν τω μεταξύ, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα βασανιστήρια κρατουμένων από
Αμερικανούς στρατιώτες συνεχίζονται. Ο Σερίφ Μπασιούνι, ανεξάρτητος
εμπειρογνώμονας απεσταλμένος του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο
Αφγανιστάν, κατήγγειλε εκ νέου «τα βασανιστήρια, τις παράνομες συλλήψεις και
τις ωμότητες» του συνασπισμού των αμερικανικών και αφγανικών δυνάμεων, στην
τελευταία έκθεσή του στον ΟΗΕ.