Οι τρεις ημέρες της ρύπανσης

Από Τετάρτη έως Παρασκευή, η ρύπανση «χτυπάει κόκκινο» στο Λεκανοπέδιο. Τις
ημέρες αυτές, ρύποι όπως τα μονοξείδια του αζώτου και του άνθρακος – που
προέρχονται κυρίως από την κίνηση των οχημάτων – συγκεντρώνονται απειλητικά
πάνω από όλες τις περιοχές της Αθήνας.

Αντίθετα, η ρύπανση «καταλαγιάζει» κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, καθώς
οι χαμηλότερες συγκεντρώσεις ρύπων καταγράφονται συνήθως τις Κυριακές.

Ύστερα από ανάλυση των τιμών των ρύπων σε εννέα σταθμούς μέτρησης στο
Λεκανοπέδιο, ερευνητές από το Εργαστήριο Μετεωρολογίας στο Τμήμα Φυσικής του
Πανεπιστημίου Ιωαννίνων διαπίστωσαν ότι κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι
συγκεντρώσεις μονοξειδίου του άνθρακος (CO) και μονοξειδίου του αζώτου (ΝΟ)
είναι υψηλότερες την Παρασκευή.

Αντίθετα, οι συγκεντρώσεις του όζοντος εμφανίζονται υψηλότερες τα
Σαββατοκύριακα. Και αυτό, διότι το μονοξείδιο του αζώτου έχει την τάση να
«τρώει» το όζον. Άρα, όσο η συγκέντρωσή του στην ατμόσφαιρα είναι χαμηλή (όπως
συμβαίνει τα Σαββατοκύριακα) τόσο αυξάνεται το όζον. Όταν οι τιμές του
μονοξειδίου του αζώτου αυξηθούν, το όζον μειώνεται. Τη μελέτη πραγματοποίησαν
η υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κ. Αναστασία Πασχαλίδου, και
ο επίκουρος καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας, κ. Παύλος Κασσωμένος.

Στο Κέντρο της Αθήνας η συγκέντρωση μονοξειδίου του άνθρακος την Κυριακή
εμφανίζεται μέχρι και 21,6% χαμηλότερη σε σχέση με την Παρασκευή, ενώ
μειωμένες είναι και οι τιμές μονοξειδίου του αζώτου. Όπως εξηγούν οι
ερευνητές, το Κέντρο της Αθήνας λειτουργεί σαν «καταβόθρα» για το όζον: οι
έντονες φωτοχημικές αντιδράσεις που παρατηρούνται στην περιοχή αυτή, έχουν ως
αποτέλεσμα την καταστροφή του όζοντος που παράγεται δευτερογενώς. Γι’ αυτό και
οι χαμηλότερες συγκεντρώσεις όζοντος καταγράφονται στο Κέντρο.

Το καλοκαίρι μειώνει τους ρύπους, όχι όμως το όζον

OTAN η θερμοκρασία και η ηλιακή ακτινοβολία μένουν σε χαμηλά επίπεδα –
έως 28° Κελσίου – οι τιμές του όζοντος ακολουθούν την «πορεία» του χειμώνα,
αυξάνονται δηλαδή τα Σαββατοκύριακα.

Όταν όμως οι δύο παράγοντες υπερβούν αυτό το «μετεωρολογικό κατώφλι» – όπως
ονομάζονται οι παραπάνω τιμές – η κατάσταση αντιστρέφεται: οι συγκεντρώσεις
του όζοντος αυξάνονται κατακόρυφα τις καθημερινές, για να μειωθούν τα
Σαββατοκύριακα. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, αυτό συμβαίνει διότι αυτές οι
μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν τη φωτοχημική παραγωγή όζοντος.

Σημειώνεται ότι στο Λεκανοπέδιο από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο εμφανίζονται
κατά μέσο όρο 92 ημέρες ευνοϊκές για την παραγωγή όζοντος. Οι ημέρες αυτές δεν
είναι, βέβαια, εξίσου ευνοϊκές για την ποιότητα του αέρα!