ΣE ΠPΩTO ENIKO Όταν η παρτίδα τελειώσει, όλα τα πιόνια μπαίνουν στο ίδιο κουτί…

Και τι δεν ακούσαμε για τα έργα και τις ημέρες του Πάπα… Από την πληθώρα των
μεγαλόσχημων απολογισμών ξεχωρίζει το άρθρο ενός νεαρού Πολωνού στο ευρωπαϊκό
ηλεκτρονικό περιοδικό «Cafebabel».

Αυτό που κρατά από τον Πάπα ο συμπατριώτης του, ως μάθημα ζωής, είναι μια απλή
δήλωση που είχε κάνει ο Ποντίφικας, το 1979, στη Βαρσοβία: «Μη φοβάστε… ».
Τόσο απλό, μα και τόσο δύσκολο. Ανάμεσα στα ηθικοπλαστικά που ακούμε τον
τελευταίο καιρό, αυτή ήταν τουλάχιστον μια ειλικρινής – δεν αναφερόταν πουθενά
ο φόβος Θεού, ούτε των Σοβιετικών – και ουσιώδης δήλωση.

Όλοι φοβισμένοι δεν είμαστε; Φοβόμαστε τον εαυτό μας, φοβόμαστε τους άλλους,
φοβόμαστε τον θάνατο και την κούρσα μετ’ εμποδίων που λέγεται ζωή, φοβόμαστε
να διεκδικήσουμε και να χάσουμε, φοβόμαστε να πάθουμε και να μάθουμε. Ζωή
δυνητική και εκ του ασφαλούς.

Τι άλλο να κάνεις, όμως, όταν όλοι γύρω σού «πουλάνε» φόβο; «Αγοράζεις»
ασφάλεια, οικονομική, συναισθηματική, πολιτική… H συνταγή είναι πολύ παλιά.
Δεν είναι μόνο ο αμερικανικού στυλ φόβος που εισήχθη μετά την 11η Σεπτεμβρίου.
Συνασπισμοί φόβου υπήρχαν και θα υπάρχουν, γιατί ο φόβος δεν είναι απλώς ένα
συναίσθημα που εξηγείται επιστημονικά, είναι μια ιδέα – πολιτικό εργαλείο.

Συνταγή αντιδότου δεν υπάρχει, αλλά λίγος σοφός κυνισμός… πασπαλισμένος με
μια γερή δόση ειρωνείας και αρκετή αποστασιοποίηση από τα πράγματα, ίσως να
είναι μια καλή αρχή. Ύστερα υπάρχει και η αίσθηση της άσκοπης περιπλάνησης,
χωρίς στόχους, με ανταμοιβή έπαθλα της τρύπιας δεκάρας και λίγη – γιατί όχι; –
τεμπελιά κι απόλαυση ασήμαντων καθημερινών πραγμάτων, όπως παροτρύνει στη
«Μικρή πραγματεία περί αμεριμνησίας» (εκδ. Πόλις) ο Ντενί Γκροζντάνοβιτς.

Άλλωστε, όπως λέει μια ιταλική παροιμία, όταν μια παρτίδα σκάκι τελειώσει,
στρατιώτες, πύργοι, βασιλιάδες και βασίλισσες, όλα τα πιόνια επιστρέφουν στο
ίδιο κουτί. Και νικητές και χαμένοι. Τσάμπα η στενοχώρια, δηλαδή…