Θα συνεχίσουν να τους εκτελούν

Για άλλη μία φορά οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφάσισαν να δράσουν έξω από το
νομικό πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας. H κυβέρνηση Μπους αποφάσισε να
αποσυρθεί από τη διεθνή συμφωνία – την οποίαν επικαλούνται οι πολέμιοι της
θανατικής ποινής – για να μην εκτελούνται ξένοι υπήκοοι εντός των ΗΠΑ.

Θανατική ποινή. H συνθήκη προβλέπει ότι οι χώρες πρέπει να επιτρέπουν στο Διεθνές Δικαστήριο να λαμβάνει την τελική απόφαση σε περιπτώσεις ξένων κρατουμένων, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι καταπατήθηκε το δικαίωμά τους να έρθουν σε επαφή με διπλωμάτες της χώρας τους

H διεθνής συμφωνία ονομάζεται Προαιρετικό Πρωτόκολλο στη Συνθήκη της Βιέννης
για τις Προξενικές Σχέσεις. H ειρωνία είναι ότι το εν λόγω Πρωτόκολλο είχαν
προτείνει οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες το 1963, για να προστατεύουν τους
υπηκόους τους στο εξωτερικό. Προβλέπει – ειδικότερα – οι συνυπογράφουσες
χώρες, να επιτρέπουν στο Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ να λαμβάνει την τελική
απόφαση σε περιπτώσεις ξένων κρατουμένων, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι
καταπατήθηκε το δικαίωμά τους να έρθουν σε επαφή με διπλωμάτες της χώρας τους.

Με αυτό το επιχείρημα όμως – τα τελευταία χρόνια – ξένες χώρες, έχοντας την
υποστήριξη Αμερικανών αντιπάλων της θανατικής ποινής εντός των Ηνωμένων
Πολιτειών, προσέφυγαν με επιτυχία στο Διεθνές Δικαστήριο. Μία από τις πλέον
χαρακτηριστικές είναι η υπόθεση ενός Μεξικανού, ο οποίος έχει καταδικαστεί –
στο Τέξας – στην εσχάτη των ποινών από αμερικανικό δικαστήριο. Ο ίδιος
ισχυρίστηκε ότι η έλλειψη επαφής με διπλωματικούς αντιπροσώπους της χώρας του
«έβλαψε» την εξέλιξη της υπόθεσής του, με αποτέλεσμα να καταδικαστεί σε
θάνατο.

Γλίτωσε

Το Διεθνές Δικαστήριο αποφάνθηκε πέρσι υπέρ του Μεξικού. Έτσι, στις 28 Μαρτίου
στις ΗΠΑ, το Ανώτατο Δικαστήριο θα εξετάσει το αίτημά του για εφαρμογή της
απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου. H υπόθεση αυτή έχει συγκλονίσει το Μεξικό
και προκάλεσε μεγάλο διπλωματικό πρόβλημα ανάμεσα στην κυβέρνηση Μπους και την
κυβέρνηση του Μεξικανού ομολόγου του, Βισέντε Φοξ.

Ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Λίγο νωρίτερα, στα τέλη Φεβρουαρίου, ο
Τζορτζ Μπους είχε συμμορφωθεί με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου να
επανεκδικαστούν οι υποθέσεις 51 Μεξικανών, οι οποίοι επίσης είχαν καταδικαστεί
σε θάνατο. Αυτή φαίνεται πως ήταν και η τελευταία «παραχώρηση» από την
αμερικανική πλευρά που, ως γνωστόν, απέχει και από το νεοσυσταθέν Διεθνές
Ποινικό Δικαστήριο. «Το Διεθνές Δικαστήριο… ζητεί ουσιαστικά να επιβλέπει το
εσωτερικό μας ποινικό σύστημα», δήλωσε προχθές η εκπρόσωπος του αμερικανικού
υπουργείου Εξωτερικών, Ντάρλα Τζόρνταν.

H Κοντολίζα Ράις

Είχε προηγηθεί, τη Δευτέρα, η επιστολή της Αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών,
Κοντολίζας Ράις, προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν, με την οποία
δήλωνε ότι «στο εξής οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρονται» από το επίμαχο
Πρωτόκολλο. Σε αυτό το κλίμα, η κ. Ράις πήγε χθες στο Μεξικό για να
προετοιμάσει τη συνάντηση – εντός των προσεχών εβδομάδων – του Τζορτζ Μπους με
τον Βισέντε Φοξ.

Ισχύει σε 166 χώρες

H ΑΠΟΦΑΣΗ της αμερικανικής κυβέρνησης δεν επηρεάζει το υπόλοιπο της
Συνθήκης της Βιέννης, η οποία απαιτεί από τις 166 συνυπογράφουσες χώρες να
ενημερώνουν τους ξένους υπηκόους για το δικαίωμά τους να έρχονται σε επαφή με
διπλωμάτες της χώρας τους, όταν κρατούνται στο εξωτερικό. Οι Ηνωμένες
Πολιτείες επικύρωσαν το Πρωτόκολλο, καθώς και τη Συνθήκη της Βιέννης στο
σύνολό της το 1969. Ήταν επίσης η πρώτη χώρα που επικαλέστηκε το Πρωτόκολλο
στο Διεθνές Δικαστήριο, την εποχή της κρίσης με το Ιράν το 1979, εξαιτίας της
ομηρίας των 52 Αμερικανών στην Τεχεράνη.