ANOIXTO MBA Πώς θα γίνετε πετυχημένος ηγέτης

Με βάση τη λογική και την εμπειρία θα λέγαμε ότι, για να επιτύχει ένας ηγέτης
σήμερα, πρέπει:

1. Να έχει γνώσεις και τεχνική κατάρτιση, καλή κρίση, γενναιότητα και
αίσθημα δικαίου (έτσι ώστε να τον εμπιστεύονται και να τον «παραδέχονται» οι
συνεργάτες του).

2. Να διδάσκεται από τα λάθη του και να προσπαθεί να βελτιώνεται
συνεχώς.

3. Να έχει την ικανότητα να κάνει γόνιμη χρήση των ανθρώπινων πόρων,
των κεφαλαίων, των ιδεών κ.τ.λ. Να τους παρέχει τα μέσα που θα τους επιτρέψουν
να κάνουν σωστά τη δουλειά τους.

4. Να έχει επιχειρηματικό πνεύμα, αντίληψη, φαντασία, έμπνευση, αλλά
και νεύρο και ενεργητικότητα.

5. Να προσελκύει κοντά του (στην επιχείρηση) και να περιβάλλεται από
σπουδαία και άξια στελέχη. Στελέχη που να τα παραδέχονται όλοι οι συνεργάτες
τους.

6. Να μπορεί να επιλέγει, να αξιοποιεί, να εμψυχώνει και να εμπνέει
τους κατάλληλους ανθρώπους.

7. Να τους δίνει το καλό παράδειγμα, να τους διδάσκει αυτά που ξέρει
και να τους μεταδίδει τις γνώσεις που έχει. Να ανεβάζει την απόδοσή τους
[αν υποθέσουμε πως ένας προϊστάμενος έχει απόδοση 1.000 μονάδων και έχει
200 υφισταμένους με απόδοση 100 μονάδες ο καθένας. Αν ο προϊστάμενος
ανεβάζει τη δική του απόδοση κατά 10%, θα ανέβει στις 1.100 μονάδες
(δηλαδή θα βελτιωθεί κατά 100 μονάδες). Αν ανεβάσει κατά 10% την
απόδοση των υφισταμένων του, η συνολική απόδοση θα βελτιωθεί κατά 200 x
10 = 2.000 μονάδες], να τους μεταδίδει ενθουσιασμό και αυτοπεποίθηση
(χωρίς περιττή φλύαρη κριτική, που μπορεί να τους αποθαρρύνει και να τους
αποκαρδιώνει) και να επιλύει τα τυχόν προβλήματα που κάθε τόσο ανακύπτουν
μεταξύ τους.

8. Να επιδεικνύει έμπρακτα το ενδιαφέρον του για τη συμπεριφορά και την
αποτελεσματικότητα των στελεχών της επιχείρησης.

9. Να μη θεωρεί τον εαυτό του αναντικατάστατο και να ασχολείται
ενσυνείδητα με την ανάδειξη στελεχών που είναι ικανοί να τον διαδεχθούν (αλλά
και να κάνουν πιο καλή δουλειά και από τον ίδιο).

10. Να καλλιεργεί ένα περιβάλλον, όπου η προσπάθεια για καλύτερη
ποιότητα, για καλύτερα αποτελέσματα, για καλύτερη εξυπηρέτηση του πελάτη να
γίνεται μέρος της «καθημερινότητας» των στελεχών της.

11. Να μην είναι εσωστρεφής, να ξέρει να ακούει, να αντιλαμβάνεται τι
γίνεται γύρω του (χωρίς να ευτελίζεται «μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου και
των σχέσεων και των συναναστροφών την καθημερινή ανοησία», όπως έγραψε ο
Καβάφης το 1913).

12. Να βλέπει πιο μπροστά, να δημιουργεί ένα όραμα, έναν σπουδαίο στόχο
και να εξασφαλίζει ότι υπάρχουν οι σωστοί άνθρωποι, τα σωστά κίνητρα, η σωστή
οργάνωση και επαρκή κεφάλαια και υλικά μέσα για να επιτευχθούν αυτοί οι
στόχοι.

13. Να παρακολουθεί τις εξελίξεις στον ανταγωνισμό, στην τεχνολογία στα
δημογραφικά, στη νομοθεσία και στο θεσμικό περιβάλλον, στις προτιμήσεις των
καταναλωτών, στον τρόπο ζωής και μάλιστα με αρκετή λεπτομέρεια. Να μπορεί να
διακρίνει έγκαιρα τι σημαίνουν οι εξελίξεις αυτές για τη δική του επιχείρηση
(connecting development and spotting patterns).

14. Να βλέπει και να αντιλαμβάνεται πράγματα, τάσεις, εξελίξεις,
ανάγκες, προοπτικές, ρίσκα κ.τ.λ. πριν τα αντιληφθούν οι άλλοι.

15. Να έχει ικανότητα να ανακαλύπτει ευκαιρίες, να «ζυγίζει» τα ρίσκα,
να βρίσκει λύσεις σε σύνθετα προβλήματα, να παίρνει γρήγορα αποφάσεις (ακόμη
και όταν δεν υπάρχει ολοκληρωμένη πληροφόρηση). Να έχει το θάρρος και την
ικανότητα να μετουσιώνει τις γνώσεις και τις ιδέες σε έργα και σε
αποτελέσματα.

16. Να μπορεί να προσανατολίζεται σε περιβάλλον υψηλής τεχνολογίας, σε
περιβάλλοντα που αλλάζουν και που ποτέ δεν μένουν σταθερά.

17. Να έχει αντίληψη του πώς λειτουργεί κάθε αγορά και το «σύστημα»
γενικότερα.

18. Να έχει σε βάθος γνώση του κλάδου (a deep understanding of the
business) και καλή αντίληψη του πώς βγάζει τα κέρδη της η επιχείρηση.

19. Να είναι φιλόδοξος, αποφασιστικός και να μπορεί να παίρνει δύσκολες
αποφάσεις όποτε απαιτείτε.

20. Να αντιλαμβάνεται ότι η υψηλή κερδοφορία είναι απαραίτητη για την
επιβίωση της επιχείρησης.

21. Να μπορεί να είναι «ανατρεπτικός». Να μην τον φοβίζουν τα δύσκολα.

Όπως δίδασκε ο Αριστοτέλης:

«Δεν είναι δα και κανένα τόσο δύσκολο πράγμα, το να επαινείς τους Αθηναίους
μπροστά στους Αθηναίους» [«ου χαλεπόν Αθηναίους εν Αθηναίους» («Ρητορική»,
1367b 9)]

22. Να έχει επιμονή. Να μην απογοητεύεται εύκολα. Να μην «το βάζει
κάτω» εύκολα.

23. Να βάζει στόχους, αλλά να μπορεί να αναγνωρίζει όταν κάποια
ενέργεια «δεν τραβάει», να αντιλαμβάνεται τι λείπει, να έχει την τόλμη να
επιβάλλει τις αναγκαίες μεταβολές και να την διορθώνει στην πορεία.

24. Να μπορεί να συνεργάζεται εποικοδομητικά με τους πελάτες, τους
προμηθευτές, τους τραπεζίτες, την τοπική κοινωνία (social skills).

25. Να έχει καλό όνομα στην αγορά. Να έχει ακέραιο χαρακτήρα, υψηλό
αίσθημα της προσωπικής του ευθύνης και αποστολής, κύρος, ωριμότητα και να
εμπνέει εμπιστοσύνη σε όσους συνεργάζονται μαζί του. Να είναι ειλικρινής και
να εκπληρώνει τις υποσχέσεις που έχει δώσει.

26. Να μην είναι ανασφαλής! Να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, όχι
λόγω θράσους και αναίδειας, αλλά επειδή έχει επίγνωση των ικανοτήτων και των
δυνάμεών του (αλλά και των αδυναμιών του). Γενικά, να έχει μια αναπτυγμένη
«συναισθηματική νοημοσύνη» (emotional intelligence), δηλαδή να έχει
αυτεπίγνωση (self – awareness: να γνωρίζει τα συναισθήματά του, τις αδυναμίες
του κ.τ.λ.), αυτοέλεγχο και αυτορρύθμιση (self-regulation) και όρεξη και
«παρακίνηση» (motivation).

27. Να μην ασχολείται μόνο με τα τρέχοντα θέματα, αλλά και με τη χάραξη
πιο μακροπρόθεσμης στρατηγικής ή ανανέωση των δυνάμεων της επιχείρησης.

Όσο περισσότερο καλύπτει κανείς τις παραπάνω προϋποθέσεις, τόσο μεγαλύτερες
είναι και οι δυνατότητες (και οι πιθανότητες) να καταφέρει κάτι σπουδαίο και
για τον εαυτό του και για όσους στηρίζονται σε αυτόν. Για τις επιχειρήσεις και
τα προϊόντα, ο καλύτερος κριτής είναι η αγορά και ο ανταγωνισμός. Οι πελάτες
χρησιμοποιούν την αγοραστική τους δύναμη σαν «ψήφο εμπιστοσύνης». H καταξίωση
στην αγορά, η απόδοση στα ίδια κεφάλαια είναι ένα πιστοποιητικό
αποτελεσματικότητας.

Όσον αφορά τα άτομα ως στελέχη, αυτά κρίνονται από τους προϊσταμένους, τους
ομόβαθμους και τους υφισταμένους τους (αλλά και όλους όσοι συνεργάζονται μαζί
τους – πελάτες, προμηθευτές, συμβούλους κ.λπ.) Οι κρίσεις γι’ αυτούς μπορεί να
είναι ζυγισμένες και σωστές, μπορεί όμως να είναι και άστοχες. Όσο πιο πολλές
είναι οι άστοχες κρίσεις, οι άστοχες αποφάσεις και επιλογές, τόσο πιο πολύ θα
υποφέρει ο οργανισμός και τόσο πιο σύντομα θα αντιμετωπίσει οικονομική κρίση,
που είτε θα τον αναγκάσει να βελτιώσει τη λειτουργικότητά του και να βελτιωθεί
είτε θα τον απαξιώσει.

Tips

Όσο…

…πιο πολλές είναι οι άστοχες κρίσεις, οι άστοχες αποφάσεις και επιλογές,
τόσο πιο πολύ θα υποφέρει ο οργανισμός και τόσο πιο σύντομα θα αντιμετωπίσει
οικονομική κρίση

Ο Πέτρος Δούκας είναι Υφυπουργός Οικονομικών