Kόντρα Aρείου Πάγου – Συμβουλίου της Eπικρατείας για το πλαφόν στο εφάπαξ

THN ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ του εφάπαξ από το πλαφόν που θέτει ο νόμος Σιούφα
(2084/1992) για τους συνταξιοδοτούμενους από τις τράπεζες και τις ΔΕΚΟ
αποφάσισε χθες ομόφωνα η ευρεία Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, κρίνοντας τη
σχετική διάταξη του επίμαχου νόμου αντισυνταγματική.

H απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που υιοθέτησε την εισήγηση του εισαγγελέα
του Αρείου Πάγου κ. Δ. Λινού, υποχρεώνει εν δυνάμει τράπεζες και ΔΕΚΟ να
καταβάλουν αναδρομικά σε 120.000 συνταξιοδοτηθέντες από την 1η Ιανουαρίου
1993, ποσό που, σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, υπερβαίνει τα 800
εκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, η ίδια υπόθεση εκκρεμεί και ενώπιον της Ολομέλειας
του Συμβουλίου της Επικρατείας, το A’ Τμήμα του οποίου έχει κρίνει την επίμαχη
διάταξη συνταγματική. Εν αναμονή λοιπόν της απόφασης της Ολομέλειας του ΣτΕ,
που, αν δεν είναι σύμφωνη με αυτή της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, θα
ασχοληθεί με την επίλυση του ζητήματος το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, οι
ενδιαφερόμενοι δεν μπορούν να διεκδικήσουν τα οφειλόμενα.

Το σκεπτικό της απόφασης

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης του Αρείου Πάγου, αλλά και τη θέση του κ.
Λινού, είναι αντισυνταγματική κάθε νομοθετική ρύθμιση που καθορίζει ανώτατο
όριο στο εφάπαξ βοήθημα, όταν αυτό έχει αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα.
Ειδικότερα, κατά τον κ. Λινό ο νόμος Σιούφα «περί κοινωνικής ασφάλισης»
προσκρούει στα άρθρα 4 παρ. 1 και 22 παρ. 5 του Συντάγματος, που καθιερώνουν
της αρχή της ισότητας και εγγυώνται τον θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης και την
αρχή της αναλογίας των εισφορών προς τις παροχές.

«H επιβολή ενός τέτοιου ορίου επιφέρει δυσμενή διάκριση εις βάρος των
εργαζομένων εκείνων οι οποίοι, λόγω χρόνου υπηρεσίας και του ύψους των
αποδοχών τους, έχουν υποβληθεί σε μεγαλύτερες κρατήσεις σε σχέση προς τους
συναδέλφους τους που λόγω μικρού χρόνου υπηρεσίας και χαμηλών αποδοχών
κατέβαλαν μικρότερες κρατήσεις», επισημαίνει ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.

Ας σημειωθεί ότι ο επίμαχος νόμος ορίζει ότι το ακαθάριστο ποσό του εφάπαξ
βοηθήματος που χορηγούν οι φορείς ασφάλισης-πρόνοιας για 35 χρόνια ασφάλισης
δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 10.000.000 δρχ. και ότι για χρόνο ασφάλισης
μικρότερο ή μεγαλύτερο των 35 χρόνων το ποσό αυτό μειώνεται ή αυξάνεται
ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης.

Ο ανταποδοτικός χαρακτήρας

Σύμφωνα όμως με την απόφαση του A’ Τμήματος του ΣτΕ, η επιβολή ανωτάτου ορίου
στο εφάπαξ είναι σύμφωνη με τη συνταγματική αρχή της ισότητας, καθώς – όπως
επισημαίνεται – ο ανταποδοτικός χαρακτήρας του εφάπαξ κλονίζεται διότι το
ασφαλιστικό κεφάλαιο των Ταμείων δεν σχηματίζεται αποκλειστικά ή έστω κατά
κύριο λόγο από τις εισφορές των ασφαλισμένων, αλλά και από τις εργοδοτικές
εισφορές. Άλλωστε – υπογραμμίζεται στην απόφαση – το εφάπαξ υπολογίζεται μεν
με βάση τον χρόνο προϋπηρεσίας του εργαζομένου, αλλά όχι με βάση τις αποδοχές
που έλαβε συνολικά. Για τον υπολογισμό λαμβάνεται υπ’ όψιν ο τελευταίος
μισθός, ο οποίος είναι μεγαλύτερος από εκείνον που λάμβανε ο ασφαλισμένος τα
πρώτα χρόνια της εργασίας του.