Φόβοι για εμφύλιο στον Λίβανο

Φόβους μιας νέας βύθισης του Λιβάνου στον εμφύλιο εγείρει η χθεσινή
βομβιστική επίθεση στην αριστοκρατική Παραλιακή Οδό (Κορνίς) της Βηρυτού, κατά
την οποία έχασαν τη ζωή τους τουλάχιστον 13 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένου του
πρώην πρωθυπουργού Ραφίκ Χαρίρι. Την ευθύνη ανέλαβε άγνωστη ισλαμιστική
οργάνωση – αλλά πολλοί βλέπουν «δάκτυλο» της Συρίας.

Ραφίκ Χαρίρι. Επιθυμούσε την αποχώρηση και των τελευταίων 14.000 στρατιωτών που διατηρεί στον Λίβανο η Συρία

Ήταν λίγο μετά το μεσημέρι. H αυτοκινητοπομπή του Χαρίρι, του
δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία και «αρχιτέκτονα» της μεταπολεμικής
ανοικοδόμησης της Βηρυτού, περνούσε μπροστά από το πολυτελές ξενοδοχείο Σεντ
Τζορτζ. Ο πρώην πρωθυπουργός είχε μόλις παραστεί σε μια κοινοβουλευτική
συνεδρίαση με αντικείμενο τις γενικές εκλογές του ερχόμενου Μαΐου. H έκρηξη
ήταν τόσο ισχυρή που έκανε τις θωρακισμένες Μερσεντές της πομπής κομμάτια. Το
όχημα που οδηγούσε ο Χαρίρι τυλίχθηκε στις φλόγες. Τζάμια έσπασαν σε απόσταση
ενός χιλιομέτρου, ενώ ένας πελώριος κρατήρας δημιουργήθηκε στον δρόμο.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο αυτοκίνητο που χρησιμοποιήθηκε είχαν τοποθετηθεί
300 κιλά εκρηκτικής ύλης. Στους 13 νεκρούς περιλαμβάνονται και αρκετοί
σωματοφύλακες του Χαρίρι. Στους περισσότερους από 100 τραυματίες
περιλαμβάνεται και ο πρώην υπουργός Οικονομικών της χώρας, Μπαζίλ Φουλεϊχάν.
Την περίοδο 1975-1990, στη διάρκεια του εμφυλίου, τότε που οι θρησκευτικές,
πολιτικές και εθνοτικές έριδες κατασπάραζαν τον Λίβανο, η Βηρυτός
συγκλονιζόταν συχνά από παρόμοιες βομβιστικές επιθέσεις. Αλλά από τότε είχε
ηρεμήσει.

H βιντεοκασέτα

Πανικός. H έκρηξη ήταν τόσο ισχυρή που έκανε τις θωρακισμένες Μερσεντές της πομπής κομμάτια. Το όχημα που οδηγούσε ο Χαρίρι τυλίχθηκε στις φλόγες

Σουνίτης μουσουλμάνος, ο Χαρίρι υπηρέτησε ως πρωθυπουργός το μεγαλύτερο μέρος
των τελευταίων 12 ετών. Παραιτήθηκε ωστόσο τον περασμένο Οκτώβριο, εξαιτίας
της ρήξης του με τον μαρωνίτη χριστιανό πρόεδρο της χώρας, Εμίλ Λαχούντ.
Αιτία, η συνταγματική τροποποίηση στην οποία προχώρησε το λιβανικό
κοινοβούλιο, υπό τις πιέσεις της Συρίας, ώστε να παραμείνει πρόεδρος ο Λαχούντ
τρία ακόμα χρόνια. Έπειτα από πολλές διακυμάνσεις στις σχέσεις του με τη
Συρία, ο Χαρίρι επιθυμούσε τα τελευταία χρόνια την αποχώρηση και των
τελευταίων 14.000 στρατιωτών που διατηρεί στον Λίβανο η χώρα. Μετά την
παραίτησή του διατήρησε την πολιτική επιρροή του – πολιτικοί παρατηρητές
μάλιστα δεν απέκλειαν το ενδεχόμενο να επέστρεφε τον Μάιο στην πρωθυπουργία.

«Χάριν των μουτζαχεντίν αδελφών μας στη Σαουδική Αραβία… αποφασίσαμε τη
δίκαιη εκτέλεση εκείνων που υποστηρίζουν αυτό το καθεστώς», δήλωσε ο
γενειοφόρος άνδρας στη βιντεοκασέτα που μετέδωσε το Αλ Τζαζίρα. Στη μαύρη
σημαία πίσω του αναγραφόταν η ονομασία «Υποστήριξη και Ιερός Πόλεμος στη Συρία
και τον Λίβανο». Ο άνδρας υποστήριξε πως επρόκειτο για μια βομβιστική επίθεση
αυτοκτονίας, την πρώτη πολλών επιχειρήσεων «εναντίον απίστων και αποστατών». Ο
Χαρίρι είχε πράγματι ζήσει – προτού αναλάβει πρωθυπουργός, το 1992 – σχεδόν 20
χρόνια στη Σαουδική Αραβία. Εκεί έφτιαξε, ως εργολάβος οικοδομών, την τεράστια
περιουσία του – το 2003, το περιοδικό «Φορμπς» την εκτιμούσε στα 3,8
δισεκατομμύρια δολάρια. Είχε γίνει μάλιστα ο προσωπικός εργολάβος του πρίγκιπα
– και μετέπειτα βασιλιά – Φαχντ.

Εθνικό πένθος

Όμως η αυθεντικότητα της κασέτας δεν έχει επιβεβαιωθεί. Οι λιβανικές αρχές
δήλωσαν πως αναγνώρισαν στο πρόσωπο του άνδρα τον Παλαιστίνιο Αχμέντ Αμπούλ
Αντέφ – εισέβαλαν μάλιστα στο σπίτι του στη Βηρυτό, χωρίς ωστόσο να τον βρουν
εκεί.

H σύγχυση μεγαλώνει

ΠΟΙΟΣ ΣΚΟΤΩΣΕ λοιπόν τον Χαρίρι; Παρότι η Δαμασκός καταδίκασε με
σθεναρό τρόπο την επίθεση, Ισραήλ και Λευκός Οίκος κατέστησαν εμμέσως πλην
σαφώς ξεκάθαρο πως τη θεωρούν υπεύθυνη. H λιβανική αντιπολίτευση κατηγόρησε
τις αρχές τόσο της Συρίας όσο και του Λιβάνου, ζήτησε την παραίτηση της
λιβανικής κυβέρνησης και την αποχώρηση των Σύρων στρατιωτών και προκήρυξε
τριήμερη απεργία. Κάποιοι άλλοι, ωστόσο, θεώρησαν την εκδοχή της συριακής
ενοχής υπερβολικά προφανή για να είναι αληθινή: «H επίθεση αυτή είναι δουλειά
κάποιας υπηρεσίας πληροφοριών, όχι μιας μικρής ομάδας», υποστήριξε η Ράιμ
Αλάφ, αναλύτρια στο Βασιλικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων του Λονδίνου. «Δεν
μπορώ να πιστέψω ότι οποιοσδήποτε στη Συρία θα ήταν αρκετά αφελής ώστε να
νομίσει πως αυτό θα τους βοηθούσε. Οι Ισραηλινοί έχουν θεωρηθεί υπεύθυνοι για
αρκετές δολοφονίες στον Λίβανο – γιατί όμως να θέλουν να προκαλέσουν
αναστάτωση τώρα;». Και ενώ η σύγχυση μεγάλωνε, μια άγνωστη ισλαμιστική
οργάνωση ανακοίνωσε πως δολοφόνησε τον πρώην πρωθυπουργό λόγω των σχέσεών του
με τη Σαουδική Αραβία.