O ασκός του Aιόλου άνοιξε μετά την απογραφή

AKOMA ένα φιάσκο στον τομέα της οικονομίας ήταν η χθεσινή απόρριψη, από
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, του Προγράμματος Σταθερότητας που κατέθεσε – μόλις τον
Δεκέμβριο – η κυβέρνηση Καραμανλή. Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν,
εγκαταλείφθηκε βήμα – βήμα η πολιτική της ήπιας προσαρμογής, ολοκληρώθηκε η
υπαγωγή της Ελλάδας σε καθεστώς δημοσιονομικής επιτήρησης και υποβαθμίστηκε η
οικονομία της χώρας. Κύρια αιτία του «ναυαγίου»: η πρωτότυπη ιδέα της
κυβέρνησης για την απογραφή των ελλειμμάτων της οικονομίας.

Οι διαψεύσεις των εξαγγελιών και των διαβεβαιώσεων της κυβέρνησης άρχισαν πολύ
νωρίς, ήδη από τον Απρίλιο του 2004. H κυβέρνηση αρχίζει την απογραφή και η
Γιούροστατ ανεβάζει το έλλειμμα από 2,9% – που είχε δώσει η κυβέρνηση τον
Μάρτιο – σε 3,2%, ξεπερνώντας έτσι το όριο του Συμφώνου Σταθερότητας. Ωστόσο,
ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γιώργος Αλογοσκούφης υποστήριζε πως το
έλλειμμα δεν θα ξεπεράσει το 3%.

Υποσχέσεις…

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η κυβέρνηση υποστήριζε πως η μείωση του
ελλείμματος κάτω από τα όρια του Συμφώνου Σταθερότητας τον επόμενο χρόνο ήταν
σχετικά εύκολη υπόθεση, επειδή δεν θα υπήρχε το βάρος των Ολυμπιακών Αγώνων.
Ωστόσο τον Σεπτέμβριο, στη ΔΕΘ ο Κώστας Καραμανλής παραδέχεται πως το έλλειμμα
έχει φτάσει – λόγω της απογραφής – σε 4,6%. Μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου η
κυβέρνηση αναθεωρεί ακόμα μία φορά το ύψος του ελλείμματος σε 5,3%.
Κυβερνητικά στελέχη λένε πως εκείνη την περίοδο – και για να μην ανησυχήσει ο
κόσμος – η κυβέρνηση άρχισε να μιλάει για «ήπια προσαρμογή». Στη ΔΕΘ ο
Πρωθυπουργός χαρακτήρισε δύσκολη την κατάσταση της οικονομίας, υποσχέθηκε όμως
πως «δεν θα ληφθούν βάναυσα μέτρα».

Υποβάθμιση

H απογραφή, ιδιαίτερα η επέκτασή της στα έτη πριν από το 2000, προκάλεσε σειρά
δυσάρεστων καταστάσεων για τη χώρα, αλλά και για την ίδια την κυβέρνηση. H
ενόχληση ήταν μεγάλη στις 22 Σεπτεμβρίου, όταν η Γιούροστατ αμφισβήτησε την
ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ. Τότε, μάλιστα, ο υπουργός Οικονομίας είχε
αναγκαστεί να τονίσει στη Βουλή πως η Ελλάδα μπήκε στην ΟΝΕ με το σπαθί της.
Την ίδια ώρα, λόγω της απογραφής και της ραγδαίας αύξησης των ελλειμμάτων,
υπήρχε ο κίνδυνος οι διεθνείς αξιολογητικοί οίκοι να υποβαθμίσουν την
οικονομία της χώρας μας. Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης όμως απέκλειε
κατηγορηματικά ότι μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν απέφυγε
την υποβάθμιση, πρώτα από την Standard & Poors στις 29 Νοεμβρίου και στη
συνέχεια από τη Fitch.

Μετά τη Σύνοδο των υπουργών Οικονομικών του Νοεμβρίου, έγινε σαφές πως η
Ελλάδα θα υπαχθεί στις διατάξεις του άρθρου 104 παράγραφος 9 του Συμφώνου
Σταθερότητας, δηλαδή σε καθεστώς δημοσιονομικής επιτήρησης. Αυτό, πάντως, δεν
εμπόδισε τους εκπροσώπους της κυβέρνησης, κ.κ. Ρουσόπουλο και Αντώναρο, ούτε
τους Οικονομικούς υπουργούς να διαψεύδουν ότι η Ελλάδα θα υπαχθεί στο εν λόγω
άρθρο. Όταν όμως η Επιτροπή ενέταξε τη χώρα μας στις διατάξεις του άρθρου 104
παρ. 8 (προθάλαμος της επιτήρησης), η κυβέρνηση άρχισε να υποστηρίζει πως η
υπαγωγή στο άρθρο αυτό δεν σημαίνει επιτήρηση. H Επιτροπή έθεσε τη χώρα μας
υπό δημοσιονομική επιτήρηση χθες, Τετάρτη. Όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, με
σύμφωνη και τη γνώμη του κ. Αλογοσκούφη.

Με διάγγελμα

Τον Δεκέμβριο του 2004 η κυβέρνηση κατέθεσε τον προϋπολογισμό στη Βουλή, με
τον οποίο φιλοδοξούσε να μειώσει το έλλειμμα από 5,3% σε 2,8% για τον επόμενο
χρόνο. Ωστόσο, ακόμα και κορυφαία στελέχη της, όπως οι κ.κ. Σουφλιάς και
Δούκας θεωρούσαν τον προϋπολογισμό υπερβολικά αισιόδοξο και δεν πίστευαν πως
οι στόχοι του είναι υλοποιήσιμοι. Στις 17 Δεκεμβρίου όμως, ο ίδιος ο κ.
Αλογοσκούφης ομολογεί στη Βουλή πως τα μέτρα του προϋπολογισμού θεωρούνται από
την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανεπαρκή για τη μείωση του ελλείμματος. Γύρω στα μέσα
Ιανουαρίου, η κυβέρνηση αρχίζει να δημιουργεί «κλίμα» για να εγκαταλείψει την
ήπια προσαρμογή. Την περασμένη εβδομάδα, ο Πρωθυπουργός «ζωγράφισε» την
κατάσταση στην οικονομία με τα μελανότερα χρώματα και μίλησε για γενναίες
αποφάσεις. Κυβερνητικές πηγές υποστηρίζουν, μάλιστα, πως θα ανακοινώσει στροφή
στην οικονομική πολιτική – και σε σκληρά μέτρα – με διάγγελμα στον ελληνικό
λαό έως τα μέσα Μαρτίου.