Έληξε ο… πόλεμος των κοκτέιλ

«Πού θα καταλήξουν όλα αυτά; Στην απελευθέρωση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς;
Σε μια απολογία στον Σαντάμ Χουσεΐν… και στην έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών
με την Αλ Κάιντα;». Με αυτές τις ρητορικές ερωτήσεις αντέδρασε ο Βάτσλαβ Χάβελ
στην απόφαση της E.E. να άρει προσωρινά τις διπλωματικές κυρώσεις εναντίον της
Κούβας.

O Κουβανός ηγέτης Φιντέλ Κάστρο

H διένεξη, που υποτίθεται πως έληξε και επισήμως χθες, είχε ξεκινήσει τον
Μάρτιο του 2003, όταν το κουβανικό καθεστώς καταδίκασε 75 διαφωνούντες σε
βαριές ποινές φυλάκισης. Τα ευρωπαϊκά κράτη αντέδρασαν με τρεις τρόπους:
απαγόρευσαν τις επισκέψεις υψηλόβαθμων κυβερνητικών αξιωματούχων στην Κούβα,
απαγόρευσαν τη συμμετοχή στις κουβανικές πολιτιστικές εκδηλώσεις και έδωσαν
στους Κουβανούς διαφωνούντες ένα είδος «ελευθέρας» στις ευρωπαϊκές πρεσβείες
στην Αβάνα – προσκαλώντας τους στις διάφορες εθνικές εορτές. Έτσι ξεκίνησε ο
επονομαζόμενος «πόλεμος των κοκτέιλ».

Σηκώνοντας το γάντι, ο Φιντέλ Κάστρο διέκοψε τις διπλωματικές σχέσεις με τους
Ευρωπαίους πρεσβευτές. Τον περασμένο Νοέμβριο, όμως, η Αβάνα απελευθέρωσε 14
διαφωνούντες και η E.E. άρχισε να αναθεωρεί τη στάση της. Στις αρχές του μήνα,
οι κουβανικές αρχές ανακοίνωσαν την αποκατάσταση των σχέσεων με τους
Ευρωπαίους πρεσβευτές. H χθεσινή απόφαση των Ευρωπαίων ΥΠΕΞ – απόφαση πάντως
που θα επανεξεταστεί τον ερχόμενο Ιούλιο – δεν ήταν παρά η αναμενόμενη
συνέχεια.

«Επισημάναμε την ανάγκη υποστήριξης μιας διαδικασίας που να οδηγεί στον
δημοκρατικό πλουραλισμό, στον σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις
βασικές ελευθερίες», δήλωσε ο Λουξεμβούργιος υπουργός, Ζαν Ασελμπόρν. Στην
ανακοίνωσή της, η E.E. δηλώνει έτοιμη να επαναλάβει «έναν εποικοδομητικό
διάλογο με τις κουβανικές αρχές». Παράλληλα, βέβαια, διαβεβαιώνει πως θα
συνεχίσει να εγείρει θέματα που άπτονται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και
αξιώνει την «επείγουσα» και «ανεπιφύλακτη» απελευθέρωση των Κουβανών
διαφωνούντων.

H απόφαση που ελήφθη, ωστόσο, σημαίνει ούτε λίγο ούτε πολύ πως οι διαφωνούντες
γίνονται εκ νέου «ανεπιθύμητα πρόσωπα» στις ευρωπαϊκές πρεσβείες. Επισήμως
τουλάχιστον, διότι ήδη οι υπουργοί Εξωτερικών της Τσεχίας και της Πολωνίας
άφησαν να εννοηθεί πως δεν θα αλλάξουν ρότα. Όπως και να έχει, η οργή του
πρώην προέδρου της Τσεχίας, Βάτσλαβ Χάβελ, αλλά και των ίδιων των Κουβανών
διαφωνούντων, είναι κατανοητή.

«H Ευρώπη μάς γύρισε την πλάτη»

«H E.E. ΜΑΣ ΓΥΡΙΣΕ την πλάτη», δήλωσε η Μάρτα Μπεατρίς Ρόκε, η μοναδική
γυναίκα που συνελήφθη τον Μάρτιο του 2003 και μία από τους 14 που έχουν αφεθεί
ελεύθεροι. «Εμείς θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε». Για τον Βλαντίμιρο Ρόκα,
έναν άλλο διαφωνούντα που έχει περάσει χρόνια στις φυλακές του Κάστρο, «η
απόφαση της E.E. ανταποκρίνεται στα συμφέροντά της, που είναι οικονομικά». H
Ευρώπη είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Κούβας. «Ο αγώνας των
διαφωνούντων θα πληγεί, αλλά φυσικά θα επιβιώσουν», δήλωσε ο Χάβελ. «Εκείνη
που ενδέχεται να μην επιβιώσει είναι η E.E.».