NIKΟΣ ΠAΠANΔPEΟY Πολιτική, η τέχνη της αφήγησης

Το βιβλίο του Νίκου Παπανδρέου «H ζωή σε πρώτο ενικό και η τέχνη της πολιτικής
αφήγησης», έφτασε στην έκτη του έκδοση – έχουν δηλαδή διατεθεί πάνω από 10.000
αντίτυπα στον ενάμιση χρόνο της κυκλοφορίας του. Αυτό μπορεί κανείς να το δει
και ως ευχάριστη έκπληξη, με την έννοια ότι ο συγγραφέας έγραψε ένα βιβλίο για
τον πατέρα του, στο οποίο κάνει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που θα περίμενε ο
αναγνώστης. Αν, ας πούμε, έγραφε ένα βιβλίο που θα εξασφάλιζε ένα μάτι πίσω
από την κλειδαρότρυπα, ένα παράθυρο που βλέπει στο εσωτερικό του σπιτιού των
Παπανδρέου, θα είχε εξασφαλισμένο έναν μεγάλο αριθμό πωλήσεων. Προτίμησε όμως
τον δύσκολο δρόμο: να γράψει ένα βιβλίο που θα βοηθήσει την πολιτική ανάλυση
και την επιστήμη. Στην τελευταία προσφέρει οπωσδήποτε ανεκτίμητη υπηρεσία,
αφού εκμεταλλεύεται την προνομιακή του θέση στο κέντρο των εξελίξεων για να
πει πώς σκεφτόταν ο Ανδρέας και από ποια στάδια διήλθε ο ψυχισμός του με βάση
την πορεία και τις εμπειρίες του, ώστε να φτάσει να εκφράσει τη μεταχουντική
Κεντροαριστερά.

Αντιλαμβάνεται, λόγου χάριν, ο αναγνώστης το πόσο βασική θεωρούσε ο Ανδρέας
την έγκαιρη, έγκυρη και συστηματική πληροφόρηση προκειμένου να οργανώσει τις
στρατηγικές του. Αντιλαμβάνεται όμως επίσης ότι η γνώριμη εικόνα του Ανδρέα,
ως ρήτορα που παρασύρει τα πλήθη εκφράζοντας έναν ανατρεπτικό και ταυτόχρονα
δημοφιλή λόγο, δεν ήταν μια απλή στρατηγική, αλλά στοιχείο του χαρακτήρα του.

H ταύτιση του προσωπικού ρόλου του Ανδρέα με την Ιστορία της Ελλάδας κτίστηκε
πάνω σε μια διπλή αντίθεση: απέναντι στους παλαιούς πολιτικούς, αλλά και στον
ίδιο του τον πατέρα. Γι’ αυτό και το κεφάλαιο του βιβλίου που συγκρίνει τον
λόγο του Ανδρέα με τον λόγο του Γεωργίου Παπανδρέου είναι εξαιρετικά
διαφωτιστικό. Ο «Γέρος» «αντλούσε τις ρητορικές του κορώνες από τη
βυζαντινοχριστιανική παράδοση», ενώ ο Ανδρέας βασίστηκε σε ένα λεξιλόγιο
εθνικό, προσπαθώντας να ανακαλέσει στη μνήμη του Έλληνα τις αφηγήσεις για την
επανάσταση του ’21, την Κατοχή και την Αντίσταση.

Το βιβλίο εκπλήσσει, λοιπόν, με την αντικειμενική του στάση. Και αν ο
αναγνώστης θέλει απαραίτητα να βρει κάτι πιο προσωπικό, αυτό θα αφορά τον ίδιο
τον Νίκο Παπανδρέου – ως προς τη σχέση του με τον πατέρα του – και λιγότερο
τον Ανδρέα, του οποίου τη μνήμη τιμά.

INFO

Νίκος Παπανδρέου, «H ζωή σε πρώτο ενικό και η τέχνη της πολιτικής αφήγησης»,
Εκδ. Καστανιώτη, Σελ. 126, Τιμή: 8,32 ευρώ