Tο εργοστάσιο του θανάτου

Την 27η Ιανουαρίου 1945, οι στρατιώτες της 60ής Σοβιετικής Στρατιάς
έμπαιναν στο στρατόπεδο του Άουσβιτς – Μπίρκεναου, στα νότια της Πολωνίας. Από
τους περίπου 7.000 εγκλείστους που βρήκαν εκεί, οι περισσότεροι ήταν
ετοιμοθάνατοι.

Οι ναζί, οι οποίοι είχαν τραπεί σε φυγή μπροστά στην προέλαση των σοβιετικών
στρατευμάτων, δεν είχαν καταφέρει να τους απομακρύνουν και αυτούς, όπως είχαν
κάνει με άλλους 60.000 αιχμαλώτους τους οποίους, με μία «πορεία προς τον
θάνατο», τους είχαν μεταγάγει σε άλλα στρατόπεδα που βρίσκονταν πιο δυτικά. Οι
περισσότεροι έχασαν τη ζωή τους από τις σφαίρες των SS ή από τα χιόνια και τις
πολικές θερμοκρασίες εκείνου του χειμώνα.

Το Άουσβιτς δεν ήταν το μοναδικό στρατόπεδο εξόντωσης. Έγινε όμως το βασικό
«εργοστάσιο θανάτου» που χρησιμοποιούσε το χιτλερικό καθεστώς. Από το 1940 έως
το 1945, ενάμισι έως δύο εκατομμύρια άνδρες, γυναίκες και παιδιά, στην
πλειονότητά τους Εβραίοι από διάφορες χώρες της Ευρώπης που κατέχονταν από
τους ναζί, χάθηκαν εκεί. Εκτός από αυτούς βρήκαν τον θάνατο και 85.000
Πολωνοί, 20.000 Τσιγγάνοι, 15.000 Σοβιετικοί και 12.000 αιχμάλωτοι άλλων
εθνικοτήτων. Το μεγαλύτερο νεκροταφείο της Ιστορίας θα παραμείνει σύμβολο της
εξόντωσης από τους ναζί και, κυρίως, της γενοκτονίας του εβραϊκού λαού.

Μετά την εισβολή στην Πολωνία, οι Γερμανοί οργάνωσαν, το καλοκαίρι του 1940,
ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης στους παλιούς στρατώνες του Οσβίεσιμ (πολωνική
ονομασία του Άουσβιτς), όπου έκλεισαν στην αρχή Πολωνούς που είχαν αντισταθεί
στη ναζιστική κατοχή. Βαθμιαία, το στρατόπεδο μεγάλωσε και συγκεντρώθηκαν εκεί
αιχμάλωτοι από την Τσεχοσλοβακία, τη Γιουγκοσλαβία, τη Γαλλία, την Αυστρία, τη
Γερμανία και, από το 1941, από τη Σοβιετική Ένωση.

Θανατώνονταν 20.000 κάθε μέρα

Το στρατόπεδο μετατράπηκε σε παρακαταθήκη εργατικών χεριών για τη γερμανική
πολεμική βιομηχανία. Οι αιχμάλωτοι επιλέγονταν αμέσως μόλις έφταναν εκεί με το
τρένο και οι αρχές του στρατοπέδου τούς επιφύλασσαν μεταχείριση δούλων. Ο
Γιόζεφ Μένγκελε, που το 1943 διορίστηκε γιατρός στο Άουσβιτς, έκανε εκεί
τερατώδη πειράματα στα ανθρώπινα πειραματόζωα, κυρίως σε νάνους και διδύμους.
Από την άνοιξη του 1942, το στρατόπεδο είχε πια μετατραπεί σε ένα απέραντο
εργοστάσιο θανάτου. Κατά διαταγή του Χίτλερ, είχε δημιουργηθεί ένα στρατόπεδο
εξόντωσης με θαλάμους αερίων και κρεματόρια σε μία έκταση 2.000 στρεμμάτων,
που απλωνόταν από το Άουσβιτς μέχρι το Μπίρκεναου. Είκοσι χιλιάδες άνθρωποι
θανατώνονταν καθημερινά στους θαλάμους αερίων.

Όταν πια πλησίαζαν οι Σοβιετικοί, τον Νοέμβριο του 1944, οι SS άρχισαν να
τινάζουν στον αέρα τους θαλάμους και τα κρεματόρια, ώστε να σβήσουν κάθε ίχνος
γενοκτονίας, πριν απελευθερώσουν το στρατόπεδο οι Σοβιετικοί, στις 27
Ιανουαρίου 1945. Από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 1945, οι Σύμμαχοι
απελευθέρωσαν περισσότερα από 200 στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπου οι ναζί
έγραψαν μερικές από τις πιο σκοτεινές σελίδες στην ιστορία της ανθρωπότητας.