Δρόμοι

Οι γιορτές…

… της δεύτερης ενθρόνισης του Αμερικανού αυτοκράτορα φέρνουν την αρχαία Ρώμη
πιο κοντά. Αυτό που μας γοητεύει ακόμη στους αρχαίους Ρωμαίους, πιστεύει ο
συγγραφέας Ρόμπερτ Χάρις που έγραψε γι’ αυτούς, είναι ο τρόπος που απέκτησαν
τα πάντα. Και ο τρόπος που τα έχασαν. Οι μεγάλοι λιθόστρωτοι δρόμοι που
διέτρεχαν από άκρη σε άκρη την αυτοκρατορία σκεπάστηκαν από αγριόχορτα. Οι
ψηλοί πέτρινοι φάροι κατέρρευσαν. Τα υδραγωγεία βούλωσαν από λειχήνες και
βρύα. Είναι άραγε αυτή η μοίρα κάθε αυτοκρατορίας;

H Πομπηία…

… μπορεί να χρησιμεύσει σαν αντίδοτο στην αλαζονεία. H αρχαιολογική σκαπάνη
αποκάλυψε εκεί μια κοινωνία αλαζονική, παραδομένη στη χλιδή και το εμπόριο.
SALVE LUCRUM! H επιγραφή «Χαίρε κέρδος!» ήταν σκαλισμένη παντού στους τοίχους
της πόλης. Και όμως, όλα αυτά εξαφανίστηκαν μέσα σε μια μονάχα στιγμή. Ό,τι
συνέβη σε εκείνη τη μια πόλη ήταν σαν μια συμβολική προειδοποίηση για ό,τι
επρόκειτο να συμβεί λίγο αργότερα σε ολόκληρη την αυτοκρατορία. Καμία
αυτοκρατορία δεν διαρκεί για πάντα. Πολλές αυτοκρατορίες είδαν τον ήλιο τους
να φτάνει στο ζενίθ του, όπως ο αμερικανικός αυτοκρατορικός ήλιος που
ανατέλλει στο Αφγανιστάν και δύει στην Καλιφόρνια. Όμως, την ίδια ώρα,
γνωρίζουμε από την ιστορία πως κάτω από το εκτυφλωτικό φως κρυφές δυνάμεις
καταστροφής σέρνονται στα σκοτάδια.

Ο συγγραφέας…

… Τομ Γουλφ έγραφε το 2000: «H αμερικανική υπεροχή σε όλα τα ζητήματα της
επιστήμης, της οικονομίας, της βιομηχανίας, της πολιτικής, των επιχειρήσεων,
της ιατρικής, της μηχανικής, της κοινωνικής ζωής, της κοινωνικής δικαιοσύνης
και φυσικά της στρατιωτικής τέχνης ήταν ολοκληρωτική και αναμφισβήτητη. Ακόμη
και οι Ευρωπαίοι που βασανίζονταν από τον σουβλερό πόνο του πληγωμένου
σωβινισμού τους κοιτούσαν με δέος το λαμπρό παράδειγμα που είχαν δώσει στον
κόσμο οι Ηνωμένες Πολιτείες καθώς άρχιζε η τρίτη χιλιετία». Φυσικά, ένας
Ρωμαίος θα έγραφε ακριβώς τα ίδια για τη δική του χώρα στις αρχές της πρώτης
χιλιετίας. Και πράγματι το έκανε: «Σε ολόκληρο τον κόσμο, όπου και αν
στρέφεται ο θόλος του ουρανού, δεν υπάρχει τόπος τόσο καλά στολισμένος με τα
στολίδια που βάζει στο στεφάνι της η φύση όσο η Ρώμη, η αρχόντισσα και δεύτερη
μητέρα του κόσμου, με τους άνδρες της και τις γυναίκες της, με τους στρατηγούς
της και τους στρατιώτες της, με τους δούλους της, με την υπεροχή της στην
τέχνη και τις τέχνες, με τον πλούτο της σε λαμπρό ταλέντο». Αυτά έγραφε ο
Πλίνιος ο πρεσβύτερος, ναύαρχος των Ρωμαίων στην Καμπανία, που έχασε τη ζωή
του στην έκρηξη του Βεζούβιου.

Ένας περίπατος…

… στους κατεστραμμένους δρόμους της Πομπηίας την ώρα που γέρνει ο ήλιος,
είναι ίσως το καλύτερο μέρος του κόσμου για στοχαστεί κανείς πόσο είναι
εφήμερες οι αυτοκρατορίες. Τα βλέπει όλα μπροστά του, όσα τις δημιούργησαν και
όσα τις κατέστρεψαν: η ύβρις και η νέμεσις μαζί, σε μια μονάχα ματιά.