Έχουν και τα «σκαλιστά» την τέχνη και τη συλλεκτική αξία τους

Συλλεκτικό «σκαλιστό» από την έκθεση της νηπιαγωγού Σωτηρίας Καραγκούνη-Κεβρεκίδου

«Σκαλιστά με αγγελάκια έχω χίλια. Σου δίνω τρία για εκείνη με το παλιό
αυτοκίνητο». «Εγώ σου δίνω τέσσερα, αλλά θέλω εκείνο το πολλαπλό». «Εσύ πόσα
σκαλιστά έχεις;»… Διάλογοι τους οποίους μπορεί να ανασύρει κανείς μόνον από
τις μνήμες των σχολικών χρόνων ώς το ’70. Να, όμως, που η νηπιαγωγός Σωτηρία
Καραγκούνη-Κεβρεκίδου συνέλεξε όχι μόνον τις μνήμες, αλλά και εκατοντάδες
«σκαλιστά» με αγάπη περισσή και επιστημοσύνη και τα ανταλλάσσει, τα ταξινομεί
και για πρώτη φορά τα εκθέτει για τους μανιώδεις των συλλογών και της
νοσταλγίας.

Για τους νεώτερους, τα «σκαλιστά» είναι εκείνες οι ανάγλυφες, χάρτινες
ζωγραφιές με αγγελάκια, άι-βασίληδες, αυτοκίνητα, ζωάκια που χρησιμοποιούσαμε
ως σελιδοδείκτες και στα μαθητικά λευκώματα, στους καιρούς της αισθητικής της
αγνότητας… «Σκαλιστά» κυκλοφορούσαν κατά κόρον το 19ο αιώνα στη Δυτική
Ευρώπη, με παραστάσεις κυρίως παιδικές, τυπωμένες με τη μέθοδο της
χρωμολιθογραφίας.

Οι ελληνικές εκδόσεις «σκαλιστών» της δεκαετίας του ’30 θεωρούνται ιδιαίτερα
σπάνιες. Τη δεκαετία του ’60 η εκδοτική εταιρεία Ρέκος της Θεσσαλονίκης
εξέδωσε τις τελευταίες σειρές ελληνικών «σκαλιστών». Οι σημερινοί συλλέκτες
«σκαλιστών» στον κόσμο είναι ελάχιστοι, λόγω της σπανιότητας του είδους.

H συλλογή της νηπιαγωγού Σωτηρίας Καραγκούνη διαθέτει (ύστερα από αλλεπάλληλες
αγορές, και ανταλλαγές με άλλους συλλέκτες από το εξωτερικό) 600 ακέραια φύλλα
«σκαλιστών» και 1.000 μεμονωμένες εικόνες, από τη Βικτωριανή εποχή έως τα τέλη
του ’60.

INFO

«Ανάγλυφες χάρτινες ζωγραφιές (σκαλιστά) 1870-1970)». Κέντρο Ιστορίας
Θεσσαλονίκης – Μέγαρο Μπίλλη – Πλ. Ιπποδρομίου. Καθημερινά έως τις 23 Ιανουαρίου.