«Πόλεμος» για την ιερή φάλαινα

Κανείς δεν ξέρει γιατί εγκατέλειψε την οικογένειά της για να γίνει η μασκότ
του κόλπου Γκολντ Ρίβερ, δυτικά της Νήσου Βανκούβερ. Κανείς δεν ξέρει αν θα
θελήσει να επιστρέψει στο «σπίτι» της. Κανείς δεν ξέρει τι πρέπει να γίνει
εκτός από μια φυλή ιθαγενών, που χτυπούν ήδη τα τύμπανα του πολέμου
αποφασισμένοι να κρατήσουν τη Λούνα – μια φάλαινα όρκα – κοντά τους.

Στενές επαφές. H Λούνα φαίνεται να απολαμβάνει τη γνωριμία της με τον Χένρι, τον σκύλο της προβλήτας του Γκολντ Ρίβερ

Πέρυσι, έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα υδροπλάνα. Φέτος, αφιερώνει την
αστείρευτη ενέργεια και όρεξή της στα πηδάλια των σκαφών. H Λούνα, η μοναχική
φάλαινα όρκα που εμφανίστηκε ξαφνικά ένα ανοιξιάτικο πρωινό στον κόλπο Γκολντ
Ρίβερ, είναι κατά γενική ομολογία ένα ιδιαίτερα κοινωνικό πλάσμα. Ελλείψει
επαφής με άλλους εκπροσώπους του είδους της, δείχνει να αποζητά ιδιαίτερα την
επαφή με τον άνθρωπο. Στα πέντε της χρόνια έχει μήκος περίπου 6 μέτρα και
βάρος 1.500 κιλά. Ως εκ τούτου, γίνεται ενίοτε λίγο… άγαρμπη. «Θέλει μόνο να
παίξει», λέει στη γαλλική εφημερίδα «Λιμπερασιόν» ο Γκορντ Άσλι, κι ας έπαθε
ζημιές το αλιευτικό του εξαιτίας της.

Θέλοντας να προστατεύσουν τόσο τους τουρίστες (κάποιοι από αυτούς θεωρούν
σωστό να γαργαλούν με τα δάχτυλά τους τη γλώσσα της όρκας) όσο και την ίδια τη
φάλαινα, οι αρχές της Βρετανικής Κολομβίας αποφάσισαν να απομακρύνουν τη Λούνα
από την περιοχή και να τη μεταφέρουν στο φυσικό της περιβάλλον, περίπου 350
χιλιόμετρα νοτιότερα, όπου και περνά τα καλοκαίρια η οικογένειά της. Το σχέδιο
είχε ως εξής: η μεταφορά θα γινόταν μέσα σε ένα δίχτυ· μόλις η Λούνα βρισκόταν
κοντά στο κοπάδι της θα είχε μαζί τους μια ακουστική επαφή· κατόπιν, θα ζούσαν
οι φάλαινες καλά και οι άνθρωποι καλύτερα.

Ναυμαχία. Πολύ σύντομα, όμως, το σχεδιαζόμενο υδάτινο μπαλέτο άρχισε να
θυμίζει… ναυμαχία. Καμιά τριανταριά μέλη της ινδιάνικης φυλής
Μοβασάχτ-Μουσαλάχτ επιβιβάστηκαν σε κανό και έσπευσαν στον τόπο της
επιχείρησης. Πεπεισμένοι πως η Λούνα είναι η μετενσάρκωση του πρώην αρχηγού
τους, ο οποίος αποχαιρέτησε τον κόσμο τούτο μόλις λίγες ημέρες πριν από την
ανεξήγητη εμφάνιση του θαλάσσιου θηλαστικού στον κόλπο, είχαν έναν ξεκάθαρο
στόχο: να σταματήσουν κάθε ανθρώπινη παρέμβαση και να αφήσουν «τη φύση να
ακολουθήσει τον δρόμο της». Μια εβδομάδα ολόκληρη κύλησε υπό τους ήχους των
τυμπάνων και των πανάρχαιων ψαλμών. Επί μια εβδομάδα, οι Μοβασάχτ-Μουσαλάχτ
κράτησαν την Λούνα μακριά από το δίχτυ και τις Ζόντιακ των αρχών.

H επιχείρηση ανεστάλη και ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις. Στις 10 Σεπτεμβρίου, οι
δύο πλευρές υπέγραψαν μια συμφωνία συνυπευθυνότητας, η οποία προβλέπει κάτι
σαν κοινή κηδεμονία της Λούνα ώστε να μειωθεί στο ελάχιστο η αλληλεπίδραση
ανάμεσα στην όρκα και τους ανθρώπους. Πέρα από τον συμβολισμό (η όρκα είναι
ένα από τα σύμβολα των δυτικών ακτών του Καναδά), το θέμα της Λούνα έχει τόσο
επιστημονική όσο και οικολογική σημασία, καθότι πρόκειται για ένα είδος
απειλούμενο με εξαφάνιση. «Πολλοί άνθρωποι θέλουν να δουν την Λούνα να
ξαναβρίσκει την οικογένειά της», λέει στη γαλλική εφημερίδα «Λιμπερασιόν» ο
ερευνητής Τζον Φορντ. «Εξακολουθεί όμως να είναι ένα άγριο ζώο; Είναι φρόνιμο
να την επανατοποθετήσουμε σε μια περιοχή από όπου περνούν πολλά πλοία;».

Μυστηριώδες «αόρατο τείχος»

Ινδιάνοι Μοβασάχτ-Μουσαλάχτ παίζουν με την όρκα που θεωρούν μετενσάρκωση του «αρχηγού» τους

Οι ιθαγενείς αναγνωρίζουν πως, παρά τις σχεδόν καθημερινές περιπολίες, είναι
δύσκολο να κρατηθεί το κοινό μακριά από την Λούνα. «Δεν εναντιωνόμαστε στην
επανένωση της όρκας με την οικογένειά της, για όλα όμως υπάρχει ο κατάλληλος
τρόπος», λέει ο Τζέιμι Τζέιμς, υπεύθυνος αλιείας της αυτόχθονης κοινότητας. Ο
ίδιος δηλώνει έτοιμος να συνοδεύσει την Λούνα με κανό στα νερά του
Ειρηνικού… «H Λούνα τα καταφέρνει μια χαρά μόνη», λέει από την πλευρά του ο
Κλιντ Ράιτ, αντιπρόεδρος του Ενυδρείου του Βανκούβερ. «Θα θέλει να επιστρέψει
στους δικούς της; Εξακολουθούμε να μη γνωρίζουμε γιατί εγκατέλειψε την
οικογένειά της, φαινόμενο πολύ σπάνιο. Έκτοτε, θα έλεγε κανείς πως υπάρχει ένα
αόρατο τείχος, το οποίο την εμποδίζει να επιστρέψει στη θάλασσα. Πρόκειται για
ένα μυστήριο».

Χαμόγελα. H σύγχυση των επιστημόνων φέρνει χαμόγελα στα πρόσωπα των
ιθαγενών. Εκείνοι θα προτιμούσαν να παραμείνει η Λούνα στον κόλπο έναν ακόμα
χρόνο. Το ερχόμενο φθινόπωρο, με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από τον
χαμό του πρώην αρχηγού τους, θα του προσφέρουν μια αποχαιρετιστήρια γιορτή.
Ύστερα, πιστεύουν, η Λούνα θα φύγει από μόνη της.