Mοναχική τραγουδίστρια φάλαινα

Μια μυστηριώδης φάλαινα ταξιδεύει στον Βόρειο Ειρηνικό Ωκεανό. Επιστήμονες
άκουσαν τυχαία το τραγούδι της πριν από 12 χρόνια. Είναι ένα τραγούδι τελείως
διαφορετικό από εκείνο των υπόλοιπων φαλαινών. Κανείς δεν ξέρει για τι είδος
πρόκειται, αφού αυτή η φάλαινα δεν έχει φανερωθεί ποτέ σε κανέναν.

Εκείνη την εποχή, το τραγούδι της μαγνητοφωνήθηκε από μια σειρά υδροφώνων που
χρησιμοποιούσε το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ για να εντοπίζει τα ίχνη των
υποβρυχίων. Μια ομάδα από θαλάσσιους βιολόγους και ειδικούς στην ακουστική των
θαλάσσιων θηλαστικών επεξεργάστηκε την ηχητική καταγραφή και γρήγορα κατάλαβε
ότι το συγκεκριμένο τραγούδι προερχόταν από μια ασυνήθιστη φάλαινα.

Δεν έμοιαζε με εκείνο της γιγαντιαίας γαλάζιας φάλαινας (που ξεπερνά σε μήκος
τα 30 μέτρα), ούτε με εκείνο της αμέσως μικρότερης σε μέγεθος, που είναι η
πτεροφάλαινα και η οποία φθάνει μέχρι τα 24 μέτρα. H πτεροφάλαινα μάλιστα ζει
και στα ελληνικά ύδατα – κυρίως στο Ιόνιο – αν και το 1998 είχαν παρατηρηθεί
αυτού του είδους στον Σαρωνικό Κόλπο.

Σε συχνότητα 52 Hz

H ιδιαιτερότητα του τραγουδιού της φάλαινας στον Βόρειο Ειρηνικό είναι ότι
«εκπέμπεται» σε συχνότητα 52 Hz, που αποτελεί ένα πολύ στενό φάσμα συχνότητας.
Από το 1992 μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες έχουν ακούσει πολλές φορές το
τραγούδι της φάλαινας, χωρίς ποτέ όμως να αποκλίνει από την ίδια συχνότητα.
Την αποκάλεσαν «52 Hertz». Κι εδώ κρύβεται το μυστήριο.

Ο δρ Βιολογικής Ωκεανογραφίας και πρόεδρος του Ινστιτούτου Κητολογικών Ερευνών
«Πέλαγος», κ. Αλέξανδρος Φραντζής, λέει στα «NEA» ότι η γαλάζια φάλαινα
εκπέμπει ήχους από τα 12 Hz μέχρι τα 400. H πτεροφάλαινα από τα 16 μέχρι τα
120 Hz. Κάποιοι άνθρωποι μπορούν να ακούσουν συχνότητες στα 16 Hz, μιας και σε
γενικές γραμμές το εύρος των συχνοτήτων που πιάνει το ανθρώπινο αυτί
κυμαίνεται από τα 16-20 Hz έως τα 20 KHz.

«Οι ήχοι που εκπέμπουν οι φάλαινες έχουν διάφορες συχνότητες ανάλογα με το τι
θέλουν να πουν. Στην περίπτωση της φάλαινας του Ειρηνικού, το αξιοπερίεργο
είναι ότι η συχνότητα παραμένει σταθερή για πολλά χρόνια. Το γεγονός αυτό
κάνει τους ειδικούς που ασχολούνται μαζί της να υποθέσουν ότι πρόκειται για
κάποιο υβρίδιο, δηλαδή το παιδί που προήλθε από τη διασταύρωση δύο
διαφορετικών ειδών φαλαινών ή ότι έχει κάποιας μορφής δυσπλασία, στο κρανίο ή
στις μεμβράνες απ’ όπου παράγονται οι ήχοι», προσθέτει ο κ. A. Φραντζής

Κινείται μόνη

H Μαίρη Αν Ντάχερ, που είναι βιολόγος στο Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο «Γουντζ
Χολ» των ΗΠΑ, δημοσίευσε μαζί με συναδέλφους της, στην επιστημονική επιθεώρηση
«Deep-Sea Research», τα αποτελέσματα των πολύχρονων ερευνών γύρω από τη
μυστηριώδη φάλαινα, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι ο ήχος που καταγράφηκε
προέρχεται από ένα μόνο θηλαστικό, το οποίο μάλιστα δεν έχει τις ίδιες
συνήθειες με άλλες φάλαινες που ζουν στην ευρύτερη περιοχή του ωκεανού.
«Κινείται μόνη της, μακριά από τα υπόλοιπα κοπάδια».

Μία άλλη ειδικός, η Κέιτ Στάφορντ που εργάζεται στο Εθνικό Εργαστήριο
Θαλασσίων Θηλαστικών στο Σιάτλ των ΗΠΑ, επισημαίνει ότι η φάλαινα είναι
απόλυτα υγιής. «Το γεγονός ότι το μεμονωμένο αυτό άτομο έχει καταφέρει για
περισσότερο από 10 χρόνια να επιβιώσει σε ένα ιδιαίτερα σκληρό περιβάλλον
δείχνει πως δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα υγείας».

Περίεργα καλέσματα από φυσητήρες στην Κρήτη

ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ δεν διακινδυνεύουν να υποστηρίξουν την άποψη ότι
πρόκειται για ένα νέο είδος φάλαινας.

Ξέρουν ότι η χροιά του τραγουδιού των φαλαινών ποικίλλει ανάλογα με την
περίσταση. Στην Κρήτη, Έλληνες επιστήμονες έχουν ακούσει «περίεργα» καλέσματα
από φυσητήρες, τα οποία όμως οφείλονταν όπως αποδείχθηκε σε κάποιο
προσωρινό… συνάχι! Στην περίπτωση όμως της φάλαινας του Ειρηνικού, το
τραγούδι είναι ίδιο εδώ και 12 χρόνια. H φωνή ακούγεται κάπως πιο διαυγής και
ίσως αυτό να δηλώνει πως πρόκειται για μια νεαρή ακόμη φάλαινα. Όμως από τη
στιγμή που κανείς δεν την έχει κινηματογραφήσει, το μυστήριο θα συνεχίσει να
υπάρχει.

LINKS:

Ήχους από φάλαινες, συμπεριλαμβανομένου και εκείνου της «52 Hertz»,
μπορείτε να ακούσετε στο Ίντερνετ, στη διεύθυνση:

* www.pmel.noaa.gov/vents/acoustics/spectograms.html