Aιώνια σουβενίρ από τους προγόνους των Pωμαίων

Μπορούν να θεραπεύσουν τα ακίνδυνα φίδια; Έτσι τουλάχιστον πιστεύουν οι πιστοί στο Κοκούλο της Ιταλίας, όπως πίστευαν και οι μακρινοί παππούδες τους προτού κυριαρχήσουν οι Ρωμαίοι (φωτογραφίες Ο. Λουίς Μαζατέντα). Κάτω, αγαπημένο κόσμημα των Ετρούσκων ήταν η μπούλα, το χρυσό παντατίφ, που πλαισιώνεται από βελανίδια

Γιατί οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν όνομα και επίθετο; Γιατί λάτρεψαν τις
μονομαχίες; Και τελικά η Ιταλία σε ποιους οφείλει το όνομά της; «Στα χιλιάδες
ιταλικά φύλα που προηγήθηκαν των Ρωμαίων και που δεν έχουν χαθεί», σύμφωνα με
το άρθρο που υπογράφει η Έρλα Ζουίνγκλ στο τεύχος Ιανουαρίου της ελληνικής
έκδοσης του «National Geographic». «Βρίσκονται παντού και η Ιταλία ζει και
ανασαίνει ακόμη με τα όνειρά τους».

H εφευρετικότητα, η θρησκευτική ευλάβεια, αλλά και πολλές λέξεις και έθιμα που
κυριαρχούν στον σύγχρονο πολιτισμό της Ιταλίας, αν και αποδίδονταν στους
Ρωμαίους, φαίνεται πως τελικά ανήκαν στα προρωμαϊκά φύλα. Και βεβαίως οι
κόντρες ανάμεσα στις διάφορες περιοχές. «Ο τοπικισμός, που είναι τόσο έντονος
ακόμη και σήμερα στην Ιταλία, οφείλεται τελικά στις διαφορές ανάμεσα σε αυτά
τα φύλα», σημειώνει ο καθηγητής Νικόλα Τερενάτο. «Είναι οι ρίζες του ίδιου του
πολιτισμού μας».

Ποιο ήταν το προφίλ αυτών των προρωμαϊκων ιταλικών φύλων; Μπορεί οι πιο
γνωστοί να είναι οι Ετρούσκοι, υπήρχαν ακόμη όμως τρεις εξίσου σημαντικοί
λαοί: οι Φαλίσκοι – οι πιο μετριοπαθείς -, οι Σαμνίτες – θεωρούνταν οι πλέον
πολεμοχαρείς – και οι Ούμβριοι – οι πιο ευσεβείς. Λαοί που άνθησαν από την
Εποχή του Σιδήρου (9ος αι. π.X.) – τότε που οι Ρωμαίοι ήταν ακόμη μια μικρή
αγροτική φυλή, της οποίας οι κάτοικοι ζούσαν σε καλύβες στις όχθες του Τίβερη
– έως και τον 4ο αι. π.X.. Ζούσαν κυρίως σε προσωρινούς οικισμούς, είχαν
κοπάδια με πρόβατα, διατηρούσαν εμπορικές σχέσεις με άλλους λαούς, ασχολούνταν
ελάχιστα με την γεωργία και συχνά είχαν κόντρες με τους γείτονές τους.
Κατασκεύαζαν μικρά αριστουργήματα τέχνης από πηλό και μέταλλο, είχαν τριαδικές
θεότητες και αναζητούσαν μέχρι το τέλος διάφορους τρόπους για να περιορίσουν
την αδιάκοπη επέκταση των Ρωμαίων.

Τι άφησαν ως κληρονομιά στους ισχυρούς Ρωμαίους και στα «δισέγγονά»
τους τούς Ιταλούς; Αρκεί ένα ελάχιστο δείγμα για να καταλάβει κάποιος: τη
συνήθεια να δίνουν στους ανθρώπους όνομα και επίθετο, που προήλθε από τους
Σαβίνους. Τις μονομαχίες, που είχαν καθιερώσει ως ταφικό έθιμο οι Ετρούσκοι.
Ακόμα και το όνομα της Ιταλίας, που θεωρείται πως προέρχεται από μια σαβελική
λέξη η οποία αρχικά χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει μόνο το νοτιότερο άκρο
της ιταλικής χερσονήσου. Και ο κατάλογος συνεχίζεται…

INFO

H ελληνική έκδοση του National Geographic κυκλοφορεί αύριο. Τιμή: 7,20 ευρώ.