ANTONI ΣNONTΓKPAΣ «Δεδομένη η επιστροφή των Γλυπτών»

![]() |
![]() |
|
«Συγχαίρω τους Έλληνες για την απόφασή τους να μη θέσουν το θέμα της |
«Το μόνο ερώτημα που απομένει είναι το πότε. Μέσα στην επόμενη δεκαπενταετία
(;)», εκτιμά ο διακεκριμένος επιστήμονας και ομότιμος καθηγητής Κλασικής
Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ Άντονι Σνόντγκρας, που εδώ και δύο
χρόνια ηγείται της Βρετανικής Επιτροπής για την Επιστροφή των Γλυπτών του
Παρθενώνα στην Αθήνα. Των Γλυπτών που αφαίρεσε ο λόρδος Έλγιν από το κορυφαίο
μνημείο της κλασικής αρχαιότητας στις αρχές του 19ου αιώνα και σήμερα
φιλοξενούνται στις αίθουσες του Βρετανικού Μουσείου.
«Την αλλαγή στα μέχρι τώρα δεδομένα την έφερε η έκθεση των πλακών της
δυτικής ζωφόρου στο Μουσείο της Ακρόπολης, από τον περασμένο Ιούλιο», εξηγεί.
«Μέχρι τότε ο βρετανικός Τύπος διαρκώς έλεγε πως ο Έλγιν έσωσε τα Μάρμαρα από
την καταστροφή ή έθετε το ερώτημα τι θα είχε συμβεί αν ο Έλγιν δεν τα είχε
αφαιρέσει. Τώρα πλέον όμως δεν μπορεί να τεθεί το ερώτημα τι θα είχε γίνει. H
καταστροφή που έχει γίνει στα Γλυπτά που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο από
τον καθαρισμό του 1937-38 με συρμάτινες βούρτσες και μεταλλικά εργαλεία δεν
είναι αναστρέψιμη. Είναι γεγονός πως τα Γλυπτά της Αθήνας διατηρούν πολύ
περισσότερες λεπτομέρειες».
Είναι αρκετή η σύγκριση αυτή καθώς και το γεγονός ότι το 81% του βρετανικού
λαού έχει ταχθεί υπέρ του ελληνικού αιτήματος, ώστε να μεταπειστεί το άκαμπτο
Βρετανικό Μουσείο; «Όχι. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από τα μέλη του μουσείου, η
γνώμη των οποίων διαφέρει κατά πολύ από αυτή του κοινού και ενδιαφέρονται μόνο
για το καθήκον τους απέναντι στο παρελθόν και το μέλλον».
Το στοίχημα της Ελλάδας να έχει έτοιμο το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως – που
αποτελούσε και βασικό επιχείρημα στην εκστρατεία διεκδίκησης των Γλυπτών μέχρι
τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας – χάθηκε. Μαζί του χάθηκε και κάθε ελπίδα
για τον επαναπατρισμό των αρχαίων ελληνικών έργων τέχνης;
«Δεν το αντιμετωπίζω ως χαμένη ευκαιρία. Απλώς υπάρχει περισσότερος χρόνος για
όλες τις πλευρές να σχεδιάσουν τις κινήσεις και τις αντιδράσεις τους. Υπ’ αυτό
το πρίσμα η καθυστέρηση της ανέγερσης του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως μπορεί να
έχει επίσης και το πλεονέκτημά της: μέχρι την ολοκλήρωσή του το 2006 η
συζήτηση θα συνεχίζεται γνωρίζοντας ότι το πραγματικά σημαντικό χρονικό όριο
είναι η αποπεράτωση του μουσείου και όχι οι Ολυμπιακοί Αγώνες».
Αν είχε την ευκαιρία να απευθυνθεί στον Βρετανό πρωθυπουργό για να τον
πείσει να επιστραφούν τα Γλυπτά στην Ελλάδα, τι θα του έλεγε; «H κυβέρνησή σας
διατείνεται ότι έχει ηθική εξωτερική πολιτική και σίγουρα προσυπογράφει την
αρχή του ευ αγωνίζεσθαι. Εδώ υπάρχει μια επιδίωξη που όχι μόνο ικανοποιεί
αυτές τις δύο αρχές, αλλά και που δίνουν στο Ηνωμένο Βασίλειο την ευκαιρία για
ένα σπουδαίο διάβημα που θα εκτιμηθεί διεθνώς».
Μελετώντας επί 45 χρόνια τα Γλυπτά του Παρθενώνα ήταν λογικό ο Άντονι
Σνόντγκρας να ταχθεί στον αγώνα υπέρ της επιστροφής τους. Στο πλευρό του, τόσο
οι φοιτητές όσο και η πλειονότητα των συναδέλφων του. Εκτιμά πως η μεγαλύτερή
του επιτυχία ήταν ότι κατάφερε να πείσει τον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου
να συνομιλήσει με την ελληνική πλευρά, ενώ θεωρεί ως μεγαλύτερό του λάθος «το
ότι επέτρεψα στον Νιλ ΜακΓκρέγκορ και το Βρετανικό Μουσείο να προσπαθήσουν να
πάρουν το πάνω χέρι σε ηθικό επίπεδο, τη στιγμή που τα Μάρμαρα δεν τους
ανήκουν». Όσο για το πώς θα κινηθεί η εκστρατεία της Επιτροπής από εδώ και στο
εξής; «Θα ακολουθήσουμε μια ήπια, προσεκτική διαδικασία που θα επιτρέψει στην
άλλη πλευρά έναν τρόπο να κρατήσει την αξιοπρέπειά της».
Αντιμετώπιση που θυμίζει δικτάτορες
Στον διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου Νιλ ΜακΓκρέγκορ, ο Άντονι Σνόντγκρας
θα επεσήμαινε: «Εδώ υπάρχει μια αντιπαράθεση που ούτε πρόκειται να τερματιστεί
ούτε να κοπάσει. Θα είναι ένα βάρος για όσο κατέχετε το αξίωμα του διευθυντή
αν δεν κάνετε βήματα προς την κατεύθυνση της επίλυσης. H πλέον πρόσφατη
απαίτησή σας, ότι δηλαδή οι Έλληνες θα πρέπει να αναγνωρίσουν τη νομιμότητα
της ιδιοκτησίας των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο πριν καν συζητηθεί η
εκδοχή του δανεισμού θυμίζει την αντιμετώπιση άλλων, ασθενέστερων χωρών από
δικτάτορες: “Υποχωρήστε αμέσως από τις πιο ζωτικές σας θέσεις και μετά θα
αποφασίσουμε αν θα σας συντρίψουμε”. H ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη καταθέσει
σειρά από ευέλικτες, συμβιβαστικές προτάσεις: πρέπει να αρχίσετε να
αντιμετωπίζετε τους Έλληνες ως ίσους».















