TPITH AΠOΨH M’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια

Βλέποντας κανείς το ρημαδιό και το τέλμα που επικρατεί στην Εκπαίδευση, σε
όλες της τις βαθμίδες, μπορεί να θεωρήσει ότι το εκπαιδευτικό σύστημα δεν
δουλεύει. Ωστόσο, άμα κοιτάμε το τυρί χάνουμε τη φάκα. Γιατί μια προσεκτική
παρατήρηση μπορεί να μας πείσει ότι, στην περίπτωση τουλάχιστον της
Εκπαίδευσης, το σύστημα στην πραγματικότητα δουλεύει!

Είναι ηλίου φαεινότερο. Μετά τον θόρυβο και τις αντιδράσεις που δημιούργησε το
ΥΠΕΠΘ με τους αδέξιους χειρισμούς του και καθώς το τοπίο είναι ακόμα γεμάτο με
τα αποκαΐδια των αποτυχημένων παρεμβάσεών του, οι επιτελείς του σκέφτηκαν ότι,
σε ορισμένες περιπτώσεις, το καλύτερο είναι να μην κάνουν τίποτε. Κάτι σαν το
ευαγγελικό «ουκ ήλθον καταλύσαι αλλά πληρώσαι [τον νόμον]»…

Είναι κι αυτό, αλήθεια, μια πολιτική. Και μάλιστα θα μπορούσε να πει κανείς
ότι είναι και μια αποτελεσματική πολιτική. Βεβαίως όχι για την Εκπαίδευση,
αλλά για να διατηρεί κάποιος το κεφάλι του στη θέση του. Από την άλλη, όταν
αφήνεις κάτι να τελματώσει, εύκολα μπορείς, με επικοινωνιακές «τρίπλες», να
υφάνεις την κατασκευή του κατηγορητηρίου ενάντια στο ίδιο το θύμα για το τέλμα
στο οποίο έχει περιπέσει. Για να σκεφθούμε καλύτερα: Πώς μπορεί κάποιος να
βγάλει από τη μέση ένα φυτό που θεωρεί ότι του πιάνει τον χώρο; Μα, με το να
το αφήσει απότιστο, να ξεραθεί, να αχρηστευθεί. Πώς μπορεί κάποιος να
πριμοδοτήσει την ιδιωτική Εκπαίδευση; Μα, αφήνοντας τη δημόσια Εκπαίδευση σε
τέλμα. Αυτό είναι για την ιδιωτική Εκπαίδευση ένα δώρο από τα αποδυτήρια πριν
αρχίσει ο αγώνας.

Παράδειγμα η χρηματοδότηση της Εκπαίδευσης. Τι επιτυγχάνεται με την
υποχρηματοδότηση; Τι πετυχαίνει η κυβέρνηση με το να μην καλύπτει ούτε τα
αναλώσιμα υλικά των Τμημάτων των AEI-TEI; Τι κερδίζει με το να οδηγεί π.χ. το
Πανεπιστήμιο των Αθηνών ή το Οικονομικό Πανεπιστήμιο ή το Πανεπιστήμιο Θράκης
στα πρόθυρα της γελοιοποίησης όταν ανακοινώνουν ότι αδυνατούν να πληρώσουν
ακόμη και τους λογαριασμούς των ΔΕΚΟ (φως και τηλέφωνο);

Πετυχαίνει μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Από τη μια προσφέρει τροφή για κριτική
στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα, υποδαυλίζει το κλίμα της δυσαρέσκειας, και
μέσα από την καλλιέργεια μιας γενικευμένης αβεβαιότητας φορτίζει την μπαταρία
στις παραπλανητικές σειρήνες των ιδιωτικών Πανεπιστημίων. Επιδέξια και
αθόρυβα, με τη βοήθεια της συστηματικής προβολής των ηλεκτρονικών μας
κουβερνάντων (MME), ύστερα από όλα αυτά όλος ο «προβληματισμός» που
αναπτύσσεται μοιάζει με τη θεωρία του πεπρωμένου στη θρησκευτική σκέψη όπου οι
άνθρωποι αναφωνούν «είναι θέλημα θεού» για να εξηγήσουν ή να δικαιολογήσουν
μια ορισμένη εξέλιξη των πραγμάτων.

Από την άλλη, εξαναγκάζει τα τριτοβάθμια ιδρύματα «να συμμορφωθούν προς τας
υποδείξεις» του «κατά Μπολόνια Ευαγγελίου», δηλαδή να υιοθετήσουν τη
συμπεριφορά ιδιωτικής επιχείρησης για να βρουν νέους πόρους κρατώντας από τη
μια τον δίσκο του εράνου και από την άλλη το λιβανιστήρι. Σύμφωνα με τα
στρατηγικά και «επιχειρηματικά» σχέδια του ΥΠΕΠΘ η περιστολή της δημόσιας
χρηματοδότησης θα δημιουργήσει συνθήκες «δημιουργικής ανασφάλειας» στα
Πανεπιστήμια και θα τα υποχρεώσει να εξορθολογίσουν τη διαχείρισή τους,
περικόπτοντας δαπάνες και λειτουργικά έξοδα, και να στραφούν στην αγορά σε
αναζήτηση νέων πηγών εσόδων (δίδακτρα, σύνδεση με επιχειρήσεις, μετατροπή σε
επιχειρήσεις πώλησης υπηρεσιών). Να, όπως στο Παρίσι, όπου το Πανεπιστήμιο του
Ορσέ επινόησε λύσεις όπως η επιμήκυνση των χειμερινών διακοπών, προκειμένου να
κάνει οικονομία στη θέρμανση ή όπως στα δημόσια Πανεπιστήμια της Βρετανίας,
όπου φέτος τριπλασιάστηκαν τα δίδακτρα, ύστερα από πρόταση νόμου που κατέθεσε
ο T. Μπλερ.

Έτσι το ένα γρανάζι «πιάνει» το άλλο! Πιθανόν έπειτα από λίγα χρόνια, αν
ευοδωθούν οι παραπάνω σχεδιασμοί να λέμε «μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια
δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση»… Ένα παραμύθι που θα διηγούμαστε στα παιδιά
των παιδιών μας. Ωστόσο, ας μη βιάζεται το ΥΠΕΠΘ να υποδυθεί τον ρόλο αυτού
που «γελά καλά, επειδή γελά τελευταίος»…