ΛYΔIA ΦΩTΟΠΟYΛΟY «Aντί να βουλιάζουμε στον καναπέ, τον κάναμε σκηνικό»

![]() |
![]() |
|
Στο «Γαϊτανάκι του έρωτα», ένα έργο που γράφτηκε το 1896 κι έμεινε, ως |
Τι συμβαίνει όταν τρεις άνθρωποι του θεάτρου, γνωστοί πλέον, αναγνωρισμένοι,
επιτυχημένοι, αυτό που λέμε – και εννοούμε – καλοί ηθοποιοί, με είκοσι και
πλέον χρόνια καριέρας, επαγγελματικά και ηλικιακά μεσήλικες νιώθουν να
«πνίγονται» κοινωνικά, επαγγελματικά και δημιουργικά; Κι εκεί που κινδυνεύουν
– όπως όλοι μας – μετά τη διάγνωση του αδιεξόδου να γυρίσουν στον καναπέ του
σπιτιού, του εξασφαλισμένου ρόλου και κυρίως του μυαλού τους, αντιδρούν και
οργανώνονται;
Στην περίπτωση της παρέας των τριών ηθοποιών (Λυδία Φωτοπούλου, Λάζαρος
Γεωργακόπουλος και Μαρία Κατσιαδάκη) γεννιέται ένα καινούργιο θεατρικό σχήμα.
Το «Θέατρο εννέα και κάτι».
Και δύο – εδώ κι έναν χρόνο – παραστάσεις. «H Γερτρούδη Στάιν και η συνοδός
της» του Ουίν Ουέλς και «Το γαϊτανάκι του έρωτα» του Άρθουρ Σνίτσλερ.
«Ξαναγυρνάμε σ’ ένα είδος απλότητας που πιθανόν να κάνει τα πράγματα
πιο σύνθετα. Είναι ίσως αυτό που λέμε σήμερα η ανάγκη για επαναπροσδιορισμό
του αυτονόητου. Για επαναπροσδιορισμό τής υποκριτικής μας ταυτότητας. Που
καλλιεργήθηκε “δουλεύτηκε”, αναπτύχθηκε πιθανόν και “γέρασε” στις μεγάλες, τις
κρατικές και μη, σκηνές. Σκηνοθετήθηκε, προσδιορίστηκε από άλλους, αλλά και
κορέστηκε. Ξανανιώνουμε μ’ αυτήν τη δουλειά», δηλώνει με τη γνωστή της πλέον
αφοπλιστική και παράλληλα εύθραυστη, όσο και η εικόνα της, αλήθεια η Λυδία
Φωτοπούλου.
«Οι σχέσεις είναι το θέατρο. Όχι η απόλυτη επιθυμία για τον ρόλο»
δήλωνε προ διετίας επί τη ευκαιρία τότε της συνεργασίας της με τον Αντρέι
Σερμπάν στον «Ηρακλή» του ΚΘΒΕ. H πρωταγωνίστρια επί σειρά ετών του Κρατικού
Θεάτρου Βορείου Ελλάδος δρα… παρακρατικά και μάλιστα με έδρα την πόλη όπου
τη σπούδασε και την ανέθρεψε θεατρικά. Και επιλέγει με την απόλυτα νεανική
αυτή παρέα των «συν-θιασαρχών» έργα σχεδόν άγνωστα, μάλλον προκλητικά,
απαγορευμένα ως «άσεμνα» ή ως «πορνογραφήματα» και τελικά απόλυτα σύγχρονα –
μελέτες σχεδόν (αν και γραμμένα και τα δύο στα τέλη του προπερασμένου αιώνα)
στη διαχρονία τής σύγχυσης που βιώνουν οι άνθρωποι αντιμετωπίζοντας τον έρωτα.
Το «Γαϊτανάκι του έρωτα» γράφτηκε στα 1896 κι έμεινε, ως «άσεμνο»,
απαγορευμένο επί 60 χρόνια. Αιτία; Στις δέκα σκηνές του, δέκα ζευγάρια βιώνουν
τις δικές τους (δέκα διαφορετικές), άλλες τυχαίες και άλλες προγραμματισμένες,
σεξουαλικές συναντήσεις. H πόρνη με τον αριστοκράτη, η κυρία με τον υπηρέτη, η
ίδια κυρία με τον κύριο, ο αριστοκράτης με… την ερωτική υποκρισία που
υπάρχει σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Με βασική προκλητική πρωτοτυπία τη
συνουσία ως στοιχείο δραματικής πλοκής στο θέατρο. Και το κενό – πριν και
ύστερα από αυτήν – παρόν.
«Το πριν είναι αβέβαιο. Το μετά μελαγχολικό. Με άλλα λόγια πλήρης σύγχυση»,
γράφει ο Αυστριακός νευροπαθολόγος Σνίτσλερ («σωσίας» του Φρόυντ, σύμφωνα με
τον ίδιο τον πατέρα της ψυχανάλυσης) το 1897 στο «Γαϊτανάκι».
«Ανεβάζουμε το “Γαϊτανάκι” μετά τη “Γερτρούδη Στάιν” σαν μια μορφή
διαλόγου. Συνέχειας. Εκεί το βασικό στοιχείο, το ζητούμενο και κεκτημένο –
έστω μέσα από την ιδιοτυπία της σχέσης (πρόκειται για ένα “ζευγάρι”
ομοφυλόφιλων γυναικών) – ήταν η συντροφικότητα. Εδώ, ο ένας κυνηγάει τον άλλο
για να γεμίσει το κενό του και μετά τη συνουσία, που “χρησιμοποιείται σαν μέσο
γι’ αυτήν την πλήρωση, το κενό είναι μεγαλύτερο. Σαν αυτό που βιώνουμε και
σήμερα. Με διαφορετικής μορφής κοινωνική υποκρισία, αλλά με το κενό τής
ζητούμενης – αν όχι ομολογημένης – συντροφικότητας παρόν»…
Σκηνοθεσία από κοινού
H σκηνοθεσία; «Και αυτή από κοινού… Αυτοσχεδιάζουμε. Ανακαλύπτουμε τους
ρόλους, αλλά και τις δυνατότητές μας, ερμηνεύοντάς τους. Είναι ένα παιχνίδι
αυτή η παράσταση. Με τους εαυτούς μας παίζουμε. Εμείς οι δυο κι ένας καναπές.
Αντί να τον κρατάμε στο σπίτι και να βουλιάζουμε καθημερινά πάνω του, τον
κάναμε σκηνικό – μέσο για να ξαναβρούμε την υποκριτική μας διάσταση, τη
διάθεση, τη γνώση, να επαναπροσδιορισθούμε. Αυτό δεν είναι εξάλλου το θέατρο;»
Αποφασισμένη μάλιστα για πολλοστή φορά να «τσαλακωθεί», να δοκιμάσει, να
αναζητήσει – αν και είναι δεδηλωμένη η προτίμησή της για τον ρόλο της
μαθήτριας στο θέατρο -, η Λυδία Φωτοπούλου και η παρέα της συγκεντρώνουν τη
γνώση, την πείρα, αλλά και το «κενό» της δικής τους εικοσαετίας στα θέατρα,
κάνουν το «ταμείο» τους και ξαναρχίζουν δειλά και απόλυτα προκλητικά συνάμα με
μόνο τους βοήθημα έναν… καναπέ, λίγες κινήσεις και πολύ φως.
INFO
«To γαϊτανάκι του έρωτα» του Άρθουρ Σνίτσλερ έως τις 9 Δεκεμβρίου στις 21.00
στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς. Από 14 Ιανουαρίου (μαζί με το έργο «H
Γερτρούδη Στάιν και η συνοδός της») στο Θέατρο Τέχνης, Φρυνίχου, στην Αθήνα.















