H ελληνική σύγχρονη τέχνη αποκτά διεθνές «πρόσωπο»

Ένα από τα προκλητικά έργα του Αλέξανδρου Ψυχούλη από την ενότητα «Body Milk» του καλλιτέχνη και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Άραγε, υπάρχει σύγχρονη τέχνη στην Ελλάδα ή ακόμη… σκαλίζουν κολόνες, θα
αναρωτιούνται πολλοί ξένοι. Υπάρχει και μάλιστα έχει καταπληκτική ποικιλία και
ζωντάνια, απαντά το πρώτο αγγλόφωνο λεξικό 188 σύγχρονων Ελλήνων καλλιτεχνών,
που κυκλοφόρησε και αποτελεί ένα πρώτο θαρραλέο βήμα στην κάλυψη του τεράστιου
κενού σε ξενόγλωσσα έργα αναφοράς για τη σύγχρονη ελληνική τέχνη.

H εικαστική έκρηξη που σημειώνεται στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια
τεκμηριώνεται από πολλά σημάδια: τη δημιουργία μουσείων σύγχρονης τέχνης, την
ύπαρξη σοβαρών συλλογών, τη λειτουργία δεκάδων γκαλερί που υποστηρίζουν
εκατοντάδες καλλιτέχνες, τη συμμετοχή Ελλήνων καλλιτεχνών σε διεθνείς
εικαστικούς θεσμούς όπως η Μπιενάλε αλλά και την εμφάνιση ξένων γκαλερί στην
«Αρτ Αθήνα».

«H εικαστική σκηνή σημαδεύεται τώρα από μια δημιουργική ζωτικότητα και αποδοχή
ευρύτερων στρωμάτων της κοινωνίας» σημειώνουν οι δύο ιστορικοί της τέχνης, της
νεώτερης γενιάς, Κατερίνα Κοσκινά και Ευγένιος Μαθιόπουλος, οι οποίοι είναι
υπεύθυνοι για την επιλογή των 188 καλλιτεχνών. Με τι κριτήρια; Μα, με τις
συλλογές, τη διεθνή παρουσία σε εκθέσεις στο εξωτερικό που εκφράζουν μια
σταθερή ηθική και οικονομική υποστήριξη του έργου των καλλιτεχνών, τα μουσεία,
τη σταθερή παρουσία ή την ευρύτερη αναγνώριση, την αντιπροσωπευτικότητα, τις
προσδοκίες που γεννά το έργο τους. Στην επιλογή που έγινε από το τετράτομο
λεξικό των εκδόσεων Μέλισσα κάθε καλλιτέχνης περιγράφεται και αναλύεται από
διακεκριμένους ιστορικούς και κριτικούς της τέχνης.

Την επιστημονική επιμέλεια της αγγλόφωνης ανθολογίας ανέλαβε η ιστορικός της
τέχνης Ελένη Χαμαλίδη, με στόχο να μεταφέρει την ουσία των κειμένων του
Λεξικού στο ευρύ αγγλόφωνο κοινό, ενώ ομάδα τεσσάρων μεταφραστών ασχολήθηκε με
το πιο δύσκολο, την απόδοση των κειμένων. Το βιβλίο που πήραμε στα χέρια μας
είναι ευχάριστο. Οι σελίδες του αναπνέουν πλούσια εικονογραφημένες, τα κείμενα
μεστά, η βιβλιογραφία και εκθεσιογραφία συνοδεύει το κάθε λήμμα. Είναι φανερό
ότι δεν έγινε προσπάθεια να στριμωχτούν στις σελίδες όσο γινόταν περισσότεροι
καλλιτέχνες, αλλά το δείγμα να είναι αντιπροσωπευτικό.

H ανθολογία ξεκινά αλφαβητικά με τον Νίκο Αλεξίου και τον Δημήτρη Αληθεινό και
παρά το γεγονός ότι εκπροσωπούνται οι «πατέρες» των νεώτερων καλλιτεχνών
(Μόραλης, Μυταράς, Μαυροϊδής, Καρράς, Κοκκινίδης, Γουναρίδης, Δανιήλ, Κανάρης,
Κεσσανλής, Παύλος, Φασιανός, Τάκις, Θεόδωρος Ζογγολόπουλος, Τσόκλης,
Μπότσογλου, Ψυχοπαίδης, Λάππας, Θεοφυλακτόπουλος, Βαρώτσος, Παπακωνσταντίνου,
όπως και οι διεθνείς Χρύσσα, Αντωνάκος, Ξενάκης), η έμφαση δίνεται στους
νεώτερους καλλιτέχνες, από τον Τρανό και τον Παυλόπουλο ώς τον Ρόρρη και τη
Δανάη Στράτου, τον Κωστή Γεωργίου, τον A. Ψυχούλη, τη M. Παπαδημητρίου, τους
M. Μανέτα, H. Παπαηλιάκη, N. Μακρίδη, την A. Κυριακάκου, τους B. Βλάχο, Z.
Ξαγοράρη. Είναι πασιφανής η σημασία που έχει η κυκλοφορία αυτού του έργου και
διεθνώς.

INFO

«Σύγχρονοι Έλληνες καλλιτέχνες», Εκδόσεις Μέλισσα. Σελ. 280. Τιμή: 70 ευρώ.