H «άγνωστη» Οσετία

Δεν έχουν περάσει καλά καλά δυο μήνες και χρειάζεται να κάνει κανείς διάλεξη
για να θυμίσει την Οσετία. Μιλάμε για «τη θλίψη και τον αβάσταχτο πόνο για τις
εκατοντάδες αθώα θύματα στο σχολείο τού Μπεσλάν στη Βόρειο Οσετία» – έγραψαν
οι εφημερίδες. Τι συνέβη μέσα σε δυο μήνες και κοντεύει να ξεχαστεί ένα
γεγονός που τόσο, υποτίθεται, είχε αναστατώσει τη συνείδησή μας;

Τις μέρες που ξετυλιγόταν η τραγωδία της Οσετίας, μία δημοσιογράφος που
παρακολουθούσε τα γεγονότα ακούστηκε να λέει στο ραδιόφωνο: «H επιχείρηση
βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη». Ακριβώς: «H επιχείρηση». Δεν καταλάβαινε η
δυστυχής την ώρα εκείνη ότι δεν απεικόνιζε μια τραγωδία, αλλά περιέγραφε τη
σύνολη κατάσταση του κόσμου μας. Ενός κόσμου που αντιμετωπίζει το κάθε τι, από
τον πόλεμο ώς το πολιτικό σκάνδαλο και από τις ατασθαλίες σ’ ένα μοναστήρι ώς
τα άδυτα του Αμαζονίου ως επιχείρηση. Ως μια υπόθεση με σίγουρο κέρδος και
μικρό ενδεχόμενο για απώλεια.

M’ αυτή την αντιμετώπιση μη συζητάμε γιατί το μακελειό στην Οσετία έχει
ξεχαστεί. Αλλά και γιατί η «επανάληψή» του σ’ ένα άλλο μέρος του κόσμου, όσο
και αν δείξουμε ότι μας ταράζει, στην πραγματικότητα δεν θα μας κάνει καμιά
εντύπωση. Έχουμε συμφιλιωθεί με το «τερατώδες» χάρη σε μια σιωπηρή αναμονή του
ως αναπόφευκτου – όπως συμβαίνει με κάθε τι που έχει επιχειρηματικό χαρακτήρα.
Αν τους πολιτικούς, σε παγκόσμιο επίπεδο, που χρεώνονται τα λογής εγκλήματα
φαίνεται να μην τους μετακινεί τίποτα από τη θέση τους, είναι γιατί τους
εξασφαλίζουμε τα περιθώρια για ένα ακόμη μεγαλύτερο έγκλημα, καθώς τάχιστα
αποχρωματίζεται για τη συνείδησή μας η σημασία των εγκλημάτων που έχουν ήδη
διαπράξει.

Αν η αγωνία ή έστω η στενοχώρια που εκφράζουμε, όταν συμβαίνει ένα μακελειό
αντίστοιχο με της Οσετίας, είχε γίνει βίωμά μας καθημερινό, μακροπρόθεσμα θα
επηρεάζονταν, αναμφισβήτητα, ακόμη και οι αποφάσεις των πολιτικών αρχηγών. Αν
η επικαιρότητα δεν μας «μπούκωνε» με τρόπο που, ακόμη και τα πιο δραματικά
περιστατικά να καταχωρούνται μέσα μας ως μια αντικαταστατή καθημερινότητα,
κάτι θ’ άλλαζε στο μέλλον όσον αφορά στην καταστροφή τόπων και λαών. Δεν
υπάρχει τίποτε χειρότερο από το να ξέρεις πως για ό,τι δεν έχεις χρόνο ν’
ασχοληθείς ή να κλάψεις σήμερα, η αφορμή θα υπάρχει ολόιδια για να το κάνεις
στο μέλλον. H συμφορά θα χτυπήσει την πόρτα σου όταν δεν θα μπορείς ούτε να
την απομακρύνεις ούτε να την αποτρέψεις.

Όλα αυτά είναι θέματα απλής λογικής, δεν μας προτείνεται να
αποκρυπτογραφήσουμε τους στίχους του N. Δ. Καρούζου: «Αν βασανίσεις σήμερα μια
πεταλούδα / κάπου θα πονέσει στο μέλλον ο πολιτισμός». Αν η ημερομηνία του
μακελειού της Οσετίας γινόταν για τη μνήμη του κάθε ανθρώπου τόσο σημαντική
όσο τα γενέθλια του εραστή της ή της ερωμένης του, τότε μόνο θα υπήρχε ελπίδα
για κάποιαν αλλαγή.