«Ο δυνάστης απέθανε! Zήτω ο λαός!»

Ουδέποτε γνώρισα τον Γιάσερ Αραφάτ, διότι ουδέποτε θέλησα να τον γνωρίσω.
Παρά τις αρκετές προσκλήσεις, προτιμούσα ανέκαθεν να περνώ τον χρόνο μου σε
χώρους όπου οι άνθρωποι ανταλλάσσουν ιδέες, οι οποίες ξεπερνούν την ιδεολογία,
όπου η ειρήνη ήδη ανασαίνει ανάμεσα στους Παλαιστινίους και τους Εβραίους: στα
νοσοκομεία της Ραμάλας, στα Πανεπιστήμια ή στον κόσμο της μουσικής.

Εδώ βρίσκονται οι ρίζες για τις ειρηνικές λύσεις στη Μέση Ανατολή. Εδώ, πολλοί
Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί βρίσκονται σαφώς πιο «μπροστά» από τους πολιτικούς
τους, διότι ενεργούν λογικά, πρακτικά και με συναισθηματική ευφυΐα,
χαρακτηριστικά από τα οποία ο Αραφάτ δυστυχώς αποκόπηκε, χαρακτηριστικά που η
Ευρώπη, ιδιαίτερα, πρέπει τώρα να προσπαθήσει να επαναφέρει στην περιοχή.

H παράδοση απαιτεί να μη μιλούμε άσχημα για τους νεκρούς. Ο Αραφάτ προώθησε
την αυτοπεποίθηση του παλαιστινιακού λαού: ως «Μπαμπάς της Παλαιστίνης», έγινε
είδωλο ενός καταπιεσμένου λαού. Δεν μπορούμε όμως να αγνοούμε και τις άλλες
αλήθειες. Ο Αραφάτ ήταν ίσως ιδιοφυΐα, σίγουρα ένας ζωντανός μύθος, και
αναμφισβήτητα ένας τρομοκράτης. Σε κάθε περίπτωση, ήταν ένας δυνάστης. H
κραυγή για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή πρέπει τώρα να είναι: Ο δυνάστης
απέθανε! Ζήτω ο λαός!

Μουσική μετάβαση

Ο θάνατος του Αραφάτ είναι σαν μια μουσική μετάβαση: μια φράση τελειώνει, και
με την τελευταία νότα μια νέα φράση αρχίζει, χωρίς την παραμικρή παύση, στον
ίδιο τόνο. Τώρα το θέμα είναι πώς θα ακουστεί η επόμενη φράση. Δεν έχουμε
καιρό για χάσιμο. Ο πολιτικός χρόνος μοιάζει με τον μουσικό χρόνο: Δεν μπορείς
να τον ακούσεις, μπορείς να ακούσεις μόνο το περιεχόμενο. Και τώρα τα πράγματα
πρέπει να επικεντρωθούν σε ένα περιεχόμενο που απαιτεί γρήγορο τέμπο. H
μετα-Αραφάτ εποχή πρέπει να ανήκει στον παλαιστινιακό λαό. Και αυτή η εποχή
απαιτεί μεγάλη τόλμη: από τους Παλαιστινίους, από τους Ισραηλινούς και
ιδιαίτερα από την Ευρώπη. Μη φοβάστε λοιπόν!

Οι Αμερικανοί πρόεδροι μπορεί να δίνουν όσες υποσχέσεις θέλουν, στον
μουσουλμανικό κόσμο όμως πάντα θα τους θεωρούν ότι είναι προκατειλημμένοι. Το
κλειδί για την ειρήνη βρίσκεται λοιπόν στην Ευρώπη, η οποία δεν έχει άλλη
επιλογή. Αν δεν φέρει τώρα την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, η Μέση Ανατολή θα
φέρει σύντομα σε αυτήν τη βία. H Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει την
πραγματοποίηση δημοκρατικών εκλογών στην Παλαιστίνη.

Το μουσικό θέμα των προϋποθέσεων για την ειρήνη ήταν ανέκαθεν το ίδιο: σαν την
«Ηρωική» του Μπετόβεν. Απλώς ένα αρπέτζιο, αλλά τότε συμβαίνει ένα θαύμα:
παίζονται οι ίδιες νότες, αλλά σε διαφορετικό κλειδί. Και αυτό ακριβώς πρέπει
να επιτύχουμε: πρέπει να διαβάσουμε το μοτίβο της ειρήνης σε ένα διαφορετικό,
νέο επίπεδο.

Ο θάνατος του Αραφάτ άνοιξε μια νέα πόρτα. Τώρα πρέπει να γίνει το πρώτο βήμα,
το βήμα προς τη δημοκρατία. Το βήμα αυτό είναι γεμάτο κινδύνους και
προϋποθέτει εμπιστοσύνη και από τις δύο πλευρές. Δεν γνωρίζουμε πού θα
οδηγήσει. Αν μείνουμε όμως ακίνητοι, δεν έχουμε καμία ελπίδα να γλιτώσουμε από
τη βία.

Ο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ, μουσικός διευθυντής της ορχήστρας Staatskapelle
Berlin και της Συμφωνικής Ορχήστρας του Σικάγου, είχε ιδρύσει μαζί με τον
Έντουαρντ Σαΐντ την Ορχήστρα Δυτικο-Ανατολικό Ντιβάν, η οποία συνασπίζει
Άραβες και Ισραηλινούς μουσικούς. Το σχόλιο αυτό δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα
«International Herald Tribune».