Tον έφαγαν τα «γεράκια»

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ, που από πολλούς θεωρούνταν η
μοναδική φωνή μετριοπάθειας της κυβέρνησης Μπους, παραιτήθηκε χθες. H
παραίτησή του και η αποδοχή της από τον Αμερικανό πρόεδρο θεωρούνταν
αυτονόητη, λόγω της σφοδρής σύγκρουσης του Πάουελ με τα «γεράκια» της
κυβέρνησης.

Ο Κόλιν Πάουελ, ο οποίος χαίρει μεγάλου σεβασμού σε έναν κόσμο όπου έχει
σημειωθεί έξαρση αντιαμερικανισμού τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας της
πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση Μπους, ήταν ένα από τα τέσσερα μέλη της
αμερικανικής κυβέρνησης των οποίων οι παραιτήσεις ανακοινώθηκαν χθες από τον
Λευκό Οίκο, εν όψει του σχηματισμού της νέας κυβέρνησης Μπους μετά τις εκλογές
της 2ας Νοεμβρίου.

Οι άλλοι που παραιτήθηκαν ήταν ο υπουργός Ενέργειας Σπένσερ Έιμπραχαμ, η
υπουργός Γεωργίας Αν Βένεμαν και ο υπουργός Παιδείας Ροντ Πέιτζ. Την περασμένη
εβδομάδα υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους ο υπουργός Δικαιοσύνης Τζον Άσκροφτ και
ο υπουργός Εμπορίου Ντόναλντ Έβανς.

Στην επιστολή παραίτησής του, που είναι γραμμένη σε πολύ φιλικό και
συναινετικό τόνο, και την οποία υπέβαλε την Παρασκευή, ο κ. Πάουελ – ο πρώτος
Αφροαμερικανός που κατέχει το αξίωμα του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ –
αναφέρει ότι θέλει να επιστρέψει στην «ιδιωτική ζωή».

H θητεία

Ο Κόλιν Πάουελ είχε περιπετειώδη θητεία στη θέση του υπουργού Εξωτερικών των
ΗΠΑ, ερχόμενος συχνά σε έντονη σύγκρουση σε κρίσιμα ζητήματα πολιτικής με τον
υπουργό Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ και με άλλα «γεράκια» της κυβέρνησης Μπους.

Ο Πάουελ είχε όμως γενικά καλές σχέσεις με τους ομολόγους του σε όλο τον
κόσμο, παρ’ ότι οι σχέσεις αυτές δοκιμάστηκαν πολύ εξαιτίας του αμερικανικού
πολέμου στο Ιράκ. Κι αυτό διότι, αν και ο Πάουελ ήρθε σε σύγκρουση με τους
Ράμσφελντ, Τσέινι, Γούλφοβιτς και άλλα «γεράκια» της κυβέρνησης Μπους για τον
πόλεμο στο Ιράκ, ωστόσο ο άνθρωπος που ήταν ο στρατιωτικός επικεφαλής του
πρώτου Πολέμου στον Κόλπο, υπερασπίστηκε διεθνώς, με σθένος, την απόφαση του
προέδρου του να επιτεθεί στο Ιράκ.

Στο πλαίσιο αυτού του καθήκοντός του, ο κ. Πάουελ ηγήθηκε της άγριας διαμάχης
που ξέσπασε στον ΟΗΕ μεταξύ των ΗΠΑ και των αντιπάλων του πολέμου,
παρουσιάζοντας ως βασικό του επιχείρημα για την άμεση αναγκαιότητα του πολέμου
εναντίον του Ιράκ στοιχεία που – λανθασμένα τελικά, όπως αποδείχτηκε αργότερα
– έδειχναν ότι το Ιράκ διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής. H υπόθεση αυτή με την
μη ύπαρξη όπλων μαζικής καταστροφής, απέκτησε διαστάσεις σκανδάλου που
κλυδώνισε τόσο την κυβέρνηση Μπους όσο και την κυβέρνηση Μπλερ και χρεώθηκε
κυρίως στη CIA, αλλά και στον Πάουελ.

Το Ιράκ

H χειρότερη και ίσως χαρακτηριστικότερη στιγμή της θητείας του Πάουελ ήταν
στις 5 Φεβρουαρίου του 2003, όταν ενώπιον της Ολομέλειας του ΟΗΕ
επιχειρηματολόγησε υπέρ της αναγκαιότητας χρήσης βίας εναντίον του Ιράκ και
προσπάθησε να πείσει – ακόμα και τον ίδιο τον εαυτό του; – για το δικαίωμα των
ΗΠΑ να επιτεθούν, έστω και μονομερώς, εναντίον οποιουδήποτε απειλούσε τις ΗΠΑ
– άρα και του Ιράκ, που… διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής. Μετά την αποτυχία
της διπλωματικής οδού – της οποίας ήταν υπέρμαχος ο Πάουελ – στο θέμα του
Ιράκ, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αντιμετωπιζόταν από όλους – μηδέ του
Μπους εξαιρουμένου – ως «καμένο χαρτί» και ετέθη στο περιθώριο.

Ραντεβού με τους Παλαιστίνιους

Ο ΠΑΟΥΕΛ αποχωρεί από το πόστο του, λίγο μετά τον θάνατο του
Παλαιστίνιου ηγέτη Γιάσερ Αραφάτ, τον οποίο η κυβέρνηση Μπους αντιμετώπισε ως
εφαλτήριο για νέα ειρηνευτική προσπάθεια στο Μεσανατολικό. Μέχρι να διοριστεί
ο διάδοχός του, ο κ. Πάουελ αναμένεται να ηγηθεί της αμερικανικής διπλωματικής
προσπάθειας να βοηθήσει τους Παλαιστινίους να κάνουν εκλογές για να αναδείξουν
τον νέο ηγέτη τους, ως αναγκαίο βήμα στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Πάουελ αναμένεται να συναντηθεί με την
παλαιστινιακή ηγεσία «πολύ σύντομα»: στην Αίγυπτο, όπου στις 22 Νοεμβρίου θα
διεξαχθεί συνδιάσκεψη για το Ιράκ, ή στη Δυτική Όχθη, επίσης την επόμενη
εβδομάδα. Πάντως, το άκουσμα της είδησης της παραίτησης Πάουελ δεν συγκίνησε
ιδιαίτερα ούτε τους Ισραηλινούς ούτε τους Παλαιστινίους.

Το δόγμα που έγινε νέμεση

Ο 67ΧΡΟΝΟΣ γιος μεταναστών από την Τζαμάικα υπηρέτησε ως στρατιώτης στο
Βιετνάμ, κερδίζοντας πολλά παράσημα για τη γενναιότητά του. H εμπειρία του
αυτή τον έκανε πάντα να διστάζει όταν επρόκειτο για λήψη απόφασης σχετικά με
την αποστολή αμερικανικών δυνάμεων σε πολεμικές συρράξεις εκτός των ΗΠΑ.
Πεποίθησή του ήταν επίσης ότι τέτοιου είδους αποστολές πρέπει πάντα να
υποστηρίζονται από τη μεγάλη πλειονότητα των Αμερικανών και ότι η στρατιωτική
δύναμη που θα αποστέλλεται πρέπει σε κάθε περίπτωση να είναι συντριπτική.

H πεποίθηση

Αυτή η πεποίθηση του Πάουελ, ο οποίος έχει έναν γιο και δύο κόρες, είναι
γνωστή και ως «δόγμα Πάουελ» και κυριάρχησε κατά τον Πρώτο Πόλεμο του Κόλπου,
επηρεάζοντας τον τότε πρόεδρο Μπους τον πρεσβύτερο, να μην προχωρήσει σε
συντριβή των ιρακινών ενόπλων δυνάμεων και ανατροπή του Σαντάμ Χουσεΐν.

Είναι ίσως τραγική ειρωνεία ότι η εφαρμογή του «δόγματος Πάουελ» στο θέμα του
Ιράκ ήταν η νέμεση του Πάουελ όταν εκείνος έγινε υπουργός Εξωτερικών. H
επιμονή του στην ανάγκη εξάντλησης της διπλωματικής οδού στο θέμα αυτό τον
έφερε σε ευθεία – και τελικά «ολέθρια» για τον ίδιο – σύγκρουση με τους
στόχους και τα συμφέροντα της υπόλοιπης κυβέρνησης Μπους.

LINK:

www.state.gov/secretary/