«Tι είδους ζωή είναι αυτή;»

Πέρασε δεκαοκτώ χρόνια στις ισραηλινές φυλακές, τα έντεκα από αυτά στην
απομόνωση. Αφέθηκε ελεύθερος πριν από επτά μήνες, όμως την περασμένη εβδομάδα
συνελήφθη ξανά. Ο λόγος; «Αν σου αφαιρέσουν το δικαίωμα να μιλάς, δεν είσαι
πια ανθρώπινο ον», δήλωσε ο Μορντεχάι Βανούνου στη συνέντευξη που πρόλαβε να
δώσει.

Μορντεχάι Βανούνου: «Ο μόνος τρόπος αντίστασης παραμένει για μένα η μη βία»

Ο Ντάνκαν Κάμπελ, ο δημοσιογράφος της «Γκάρντιαν» που μίλησε μαζί του, τον
συνάντησε λίγες μέρες προτού τον συλλάβουν και πάλι με την κατηγορία της
αποκάλυψης απόρρητων πληροφοριών και παραβίασης των περιορισμών που του
απαγορεύουν, μεταξύ άλλων, να συναναστρέφεται με ξένους. Τον συνάντησε ένα
μεσημέρι, στην Ιερουσαλήμ, στο καμπαναριό του Καθεδρικού Ναού του Αγίου
Γεωργίου. Εκεί, λίγα μέτρα πιο κάτω, σε ένα μικρό δωμάτιο που του παραχώρησε ο
αγγλικανός επίσκοπος, πέρασε ο Μορντεχάι Βανούνου τους τελευταίους επτά μήνες.
Εκεί βρίσκεται και τώρα, σε κατ’ οίκον περιορισμό όμως, εν αναμονή της
απόφασης που θα πάρει ο Ισραηλινός υπουργός Δικαιοσύνης για την τύχη του. Μια
τύχη που δρομολόγησε ο ίδιος ο Βανούνου το 1986, όταν αποκάλυψε στους «Σάντεϊ
Τάιμς» τα πυρηνικά μυστικά του Ισραήλ. H συνέχεια είναι γνωστή: η γυναίκα που
τον παρέσυρε στην Ιταλία, οι πράκτορες που τον απήγαγαν, η μυστική
δίκη-παρωδία, η φυλακή, και τώρα η νέα φυλακή. Ο Βανούνου μίλησε στον Κάμπελ
για όλα. Εκτός από τον πυρηνικό σταθμό της Ντιμόνα – το άλλοθι που
χρησιμοποιεί το Ισραήλ για την πολιορκία του.

Για τους περιορισμούς: «Δεν ήξερα ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να
τους ξεπεράσω. Αποφάσισα πως ήταν μιλώντας. Έτσι μπορούν να δουν ότι δεν έχω
άλλα μυστικά, ότι εκφράζω απλώς τις απόψεις μου, αλλά και ότι δεν μπορούν να
κάνουν κάποιον να σιωπήσει».

Για τα όνειρά του: «Θέλω να φύγω, να ζήσω στην Αμερική, ελπίζω το
μέλλον μου να βρίσκεται στον ακαδημαϊκό κόσμο, το διάβασμα, τη διδασκαλία.
Θέλω επίσης να εξακολουθήσω να επιδιώκω την κατάργηση των πυρηνικών όπλων σε
ολόκληρο τον κόσμο, όχι μόνο στο Ισραήλ. Θα βρω έναν τρόπο να συνεισφέρω. Θα
μου άρεσε να δουλέψω με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας στη Βιέννη ή με
τον ΟΗΕ».

Για τους Ισραηλινούς: «Οι άνθρωποι στην Ανατολική Ιερουσαλήμ είναι πολύ
συμπαθητικοί· μου σφίγγουν το χέρι, με καλούν για καφέ. Τρεις-τέσσερις φορές
νεαροί Ισραηλινοί μου μίλησαν προσβλητικά, αλλά τους αγνόησα. Έχω δεχθεί
κάποια υπόνοια απειλών ότι μπορεί να με σκοτώσουν. Αν θέλουν να κάνουν κάτι,
δεν είναι πρόβλημα γι’ αυτούς, εγώ όμως δεν φοβάμαι, απλώς ζω τη ζωή μου. Ο
φόβος δεν θα με βοηθήσει».

Για τους Παλαιστινίους: «Αν ήμουν Παλαιστίνιος, δεν θα μπορούσα να ζω
υπό κατοχή. Τι είδους ζωή είναι αυτή; Κάποτε ήμουν αισιόδοξος, από τότε όμως
που βγήκα και είδα το τείχος, την πραγματικότητα… οι νέοι που ζουν εδώ δεν
νιώθουν πια ελπίδα. Ο μόνος τρόπος αντίστασης, όμως, παραμένει για μένα η μη
βία, η κοινωνική ανυπακοή και το πιο σημαντικό, η οικοδόμηση μιας κοινωνίας,
μιας οικονομίας, πανεπιστημίων, να αποδείξουν στους Ισραηλινούς ότι δεν είναι
λιγότερο μορφωμένοι και ανεπτυγμένοι, να συναγωνιστούν με αυτούς. Αυτός είναι
ο τρόπος».

Για τη θέα από το καμπαναριό: «Πεινούσα πολύ γι’ αυτή τη θέα. Ένα από
τα πιο σκληρά πράγματα στη φυλακή είναι πως τυφλώνεσαι. Θα προτιμούσα πάντως
να βρίσκομαι στην κορυφή του Πύργου του Λονδίνου».