Διαστάσεις Mια εικόνα από το μέλλον

Ο τάφος και το κυρίαρχο κράτος της Παλαιστίνης (του Chappatte από τη «Le Temps»)

Μερικές φορές, η πιο ακριβής εικόνα ενός κινήματος διαμορφώνεται από τον
αντίπαλο. Απαλλαγμένος από συναισθηματισμούς, εφοδιασμένος με το προνόμιο της
απόστασης, εκείνος βρίσκεται σε καλύτερη θέση για να περιγράψει και να κρίνει
μια κατάσταση. Ιδίως όταν καταφέρνει να ξεπεράσει τις προκαταλήψεις του.

Πρώην αρχηγός της εσωτερικής ασφαλείας του Ισραήλ (Σιν Μπετ), ο Αμί Αγιαλόν
είχε τακτικές επαφές με τους Παλαιστίνιους την περίοδο 1996-2000. Τι
συμπεράσματα αποκόμισε; Πρώτον, ότι οι περισσότεροι ηγέτες τους είναι
πραγματιστές και μιλούν μια γλώσσα ανάλογη μ’ εκείνη των ηγετών της δικής του
χώρας. Δεύτερον, ότι η παλαιστινιακή κοινωνία μπορεί να μην είναι μια
δημοκρατία δυτικού τύπου, είναι όμως σίγουρα η πιο δημοκρατική κοινωνία του
αραβικού κόσμου. Τρίτον, ότι ο λαός αυτός, όπως κάθε λαός, έχει ανάγκη από ένα
όραμα, έναν στόχο, έναν πολιτικό ορίζοντα. Μπορούμε να συνεργαστούμε μαζί σας,
του έλεγαν οι συνομιλητές του, υπό τον όρο να υποσχεθείτε ότι θα αποκτήσουμε
κράτος.

Το 2000, το όραμα κατέρρευσε και οι Παλαιστίνιοι βγήκαν στους δρόμους. H
δεύτερη ιντιφάντα, λέει ο Αγιαλόν στη Μοντ, στράφηκε εναντίον του Αραφάτ,
εναντίον της διαφθοράς, εναντίον των ανθρώπων της Τύνιδας που δεν μπορούσαν να
παρακολουθήσουν την κατάσταση και, φυσικά, εναντίον του Ισραήλ. Απελπισμένοι
ήταν τότε οι Παλαιστίνιοι με τον αποδυναμωμένο και απομονωμένο ηγέτη τους,
απελπισμένοι είναι και τώρα που τον έχασαν και καλούνται να τον
αντικαταστήσουν. Τι χρειάζονται; Έναν πολιτικό ορίζοντα. Μια σοβαρή
πρωτοβουλία από την άλλη πλευρά. Μια εικόνα από το μέλλον. Δεν είναι πλέον
αρκετό να μιλάει σήμερα η διεθνής κοινότητα για δύο κράτη. Δεν είναι πλέον
αρκετό να ετοιμάζει το Ισραήλ την αποχώρησή του από τη Γάζα. Δεν είναι πλέον
αρκετές ούτε οι διακηρύξεις αρχών, σαν κι αυτήν που υπέγραψε το 2003 ο Αγιαλόν
με τον πρόεδρο του Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ Σάρι Νουσέιμπε. Πρέπει να
ξεκινήσει μια σοβαρή συζήτηση για τους πρόσφυγες, για τα σύνορα, για την
Ιερουσαλήμ, για τους ιερούς τόπους. Χρειάζονται συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα,
όχι αφηρημένοι χάρτες που χρησιμεύουν ως άλλοθι για την απραξία. Οι τρεις
επόμενοι μήνες θα είναι αποφασιστικοί.

Όπως αποφασιστική θα είναι και η εκλογική διαδικασία από την οποία θα
αναδειχθεί ο διάδοχος του Αραφάτ. Θα επιτρέψει το Ισραήλ την ομαλή διεξαγωγή
της; Θα δώσουν οι εξτρεμιστές στον νέο Παλαιστίνιο ηγέτη τον χρόνο που
χρειάζεται για να κτίσει την εξουσία του; H Χαμάς έχει ανακοινώσει ότι
πρώτιστος στόχος της είναι να διαφυλάξει την εθνική ενότητα του παλαιστινιακού
κινήματος. Τι σχέδια έχει όμως ο κατ’ επάγγελμα εμπρηστής της Μέσης Ανατολής
που λέγεται Αριέλ Σαρόν; Αν προσπαθήσει να προκαλέσει εμφύλιο πόλεμο μεταξύ
των Παλαιστινίων, υπάρχει κανείς για να τον σταματήσει;