Δρόμοι Ένας Iησουίτης…

… ιεραπόστολος έδωσε ένα κλειδόχορδο στον Βαν Λι, αυτοκράτορα της δυναστείας
των Μινγκ, το 1601, για να παίζουν με αυτό οι ευνούχοι του (αφού δεν μπορούσαν
να παίζουν με «κάτι» που δεν είχαν). Έτσι έγινε η αρχή.

Κάθε μέρα…

… στην Κίνα, 38 εκατομμύρια παιδιά σκύβουν πάνω από ένα πιάνο. Πουθενά αλλού
στον κόσμο δεν κατασκευάζονται τόσο πιάνα όσα στην Κίνα. Οι Κινέζοι πιανίστες
κερδίζουν περισσότερα διεθνή βραβεία από τους Βρετανούς, τους Γάλλους, τους
Ιταλούς. Πέρυσι, οι εκτελέσεις του Λανγκ Λανγκ, 21 ετών, πρώην «παιδί-θαύμα»,
έκαναν τις περισσότερες πωλήσεις στον κόσμο. Δεν υπάρχει κονσερβατουάρ στη
Δύση ή ορχήστρα στην Αμερική που να μην έχει Κινέζους μουσικούς. Μεγάλα
ονόματα δυτικών κατασκευαστών πιάνων – Μπρόντγουντ, Νάιτ, Βέλμαρ, Γούντσεστερ,
Μπέντλεϊ – έβαλαν λουκέτο ή μετέφεραν τα εργαστήριά τους στην Κίνα. Στη Νότια
Κορέα, την Ιαπωνία και την Κίνα αντιστοιχεί το 90% της παγκόσμιας παραγωγής
πιάνων.

Το γιατί…

… αυτές οι ανατολικές χώρες αγκάλιασαν τη δυτική κλασική μουσική με τόσο
πάθος παραμένει ένα μυστήριο. Πώς ρίζωσε έτσι αυτή η μουσική σε τόσο ξένο
έδαφος; Ίσως μια εξήγηση είναι πως επειδή η κλασική μουσική είναι διεθνής,
χαιρετίστηκε στην Κίνα σαν κάτι προοδευτικό. Το Κομμουνιστικό Κόμμα την είχε
αγκαλιάσει στην αρχή, ώσπου ο πρόεδρος Μάο στράφηκε εναντίον της στη διάρκεια
της Πολιτιστικής Επανάστασης. Το πιάνο καταδικάστηκε ως όργανο της αστικής
τάξης. Και πολλοί πιανίστες κατέληξαν με τα δάκτυλα σπασμένα. Μετά τον θάνατο
του Μάο, γράφει ο Τζάσπερ Μπέκερ στην εφημερίδα «Ιντιπέντεντ» από το Πεκίνο,
σε θυελλώδεις συνεδριάσεις του Πολιτικού Γραφείου, οι επίγονοί του συζητούσαν
αν ο Μπετόβεν θα έπρεπε να γίνει αποδεκτός επειδή ήταν επαναστατικός, αν ο
Τσαϊκόφσκι δεν θα έπρεπε επειδή παραήταν αστός, αν η Πέμπτη του Μπετόβεν ήταν
ιδεολογικά «υγιής» και αν η Ποιμενική του δεν ήταν. Ώσπου ο Ζιανγκ
αποκατέστησε οριστικά την κλασική μουσική.

Και η κλασική…

… μουσική στη Δύση; Πεθαίνει; Πριν από 100 χρόνια, η Βρετανία περηφανευόταν
πως είχε περισσότερους από 360 κατασκευαστές πιάνων. Τώρα πια, ένας ένας έχουν
σβήσει. Σήμερα, ένα ακουστικό πιάνο μπορεί να κοστίζει από 5 έως 50 χιλιάδες
ευρώ, ενώ ένα ηλεκτρονικό δεν ξεπερνάει τις 2 χιλιάδες. Το παραδοσιακό πιάνο
έχει χάσει το παιχνίδι. Έπεσε θύμα της μεγάλης διάρκειας και αντοχής του,
δίνει μια εξήγηση ο Ρίτσαρντ Μόρισον στους «Τάιμς». Ο ηλεκτρονικός ήχος είναι
κάτι διαφορετικό – και πολύ πιο φθηνό. Όσα παραδοσιακά πιάνα έχουν διασωθεί,
διατηρούν βέβαια τον ευγενικό ήχο τους και την ωραία όψη τους. Όμως, μαζί
τους, έχουν λιγοστέψει και εκείνοι που θα μπορούσαν να εμπνευστούν από αυτά. Ο
δυτικός κόσμος έχει πολλά χρόνια να βγάλει μεγάλους κλασικούς συνθέτες. Ο
«εκδημοκρατισμός» που έφεραν τα ηλεκτρονικά όργανα έβαλε την κλασική μουσική
σε πολλά σπίτια, αλλά μάλλον άφησε τη δημιουργία να ξεφύγει από το παράθυρο. H
έμπνευση ήταν πάντα ατομική υπόθεση.