Aνανέωση μετ’ εμποδίων

Το τραπέζι σε μια ταβέρνα στην Πλάκα την περασμένη Τετάρτη θύμιζε…
αρραβώνα, έτσι τεράστιο που ήταν. Ο Γιώργος Παπανδρέου, που καθυστέρησε…
κατά τα ειωθότα περί τη μισή ώρα (αργότερα μαθεύτηκε ότι είχε συναντηθεί
μυστικά με τον K. Λαλιώτη και τον A. Λιβάνη), κάθησε στο πάνω μέρος και
ολόγυρα καμιά εικοσαριά δημοσιογράφοι.

Όλη η προσπάθεια του Γιώργου Παπανδρέου είναι να ανοίξει το κόμμα σε τοπικές κοινωνικές ομάδες. Έτσι, έχει δώσει οδηγία στα στελέχη των κλιμακίων του προσυνεδριακού διαλόγου να προσπαθούν να κάνουν διάλογο με πολίτες που δεν έχουν οργανωτική διασύνδεση με το ΠΑΣΟΚ (φωτό αρχείου, από την επίσκεψη του Γιώργου στη βιομηχανική περιοχή του Κιλκίς)

H συζήτηση, που εξελίχθηκε σε κανονικό ντιμπέιτ – αν είχε προβληθεί τότε,
παραμονές των εκλογών του Μαρτίου, ίσως να του είχε δώσει περισσότερους
πόντους απ’ ό,τι το πραγματικό με τους άλλους πολιτικούς αρχηγούς – δεν έδωσε
απλά ειδήσεις. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είπε πράγματα, που σε άλλες περιπτώσεις
δεν θα έλεγε. Κυρίως όμως εξωτερίκευσε την προσωπική του αγωνία για το κόμμα
που παρέλαβε και επιδιώκει να εκσυγχρονίσει για να το οδηγήσει στην εξουσία.

Ο Γιώργος Παπανδρέου άκουσε πολλά, είπε πολλά και εκείνος. Αλλά κάθε φορά που
αναφερόταν στα εσωκομματικά, είχες την αίσθηση ότι πάνω από το τραπέζι
επικρεμόταν το άγχος για το αύριο ενός κόμματος, που τον περασμένο Μάρτιο μαζί
με την εξουσία απώλεσε και το έδαφος κάτω από τα πόδια του.

«Να ξαναγίνει εξουσία». Με την κυβέρνηση να πηγαίνει από το κακό στο
χειρότερο και να εξαντλεί έστω λίγο-λίγο τα περιθώρια ανοχής που της είχε
παρέξει αφειδώλευτα η κοινωνία πριν από οκτώ μήνες, το κρίσιμο ερώτημα που
αντιμετωπίζει ο Γ. Παπανδρέου κάθε φορά που έρχεται σε επαφή με τους οπαδούς
του είναι – όπως λένε οι στενοί του συνεργάτες – αν μπορεί να ξανακάνει το
ΠΑΣΟΚ εξουσία. Ο ίδιος δηλώνει ότι μπορεί. Υπάρχουν κάποιοι, όμως, που
αμφιβάλλουν. Ποιοι; Κάποια στελέχη, κάποια μέλη και κάποιοι οπαδοί του
κόμματος. H αμφιβολία είναι ο μεγαλύτερος αντίπαλός του, λένε οι συνεργάτες
του, και αυτό φάνηκε και στο τραπέζι. Μιλάει βέβαια τώρα πια όλο και λιγότερο
για την ανάγκη «να αλλάξουν όλα» και όταν «στριμώχνεται» για το πώς επιτρέπει
ή γιατί δεν απαγορεύει σε κάποιους από το «παλιό και φθαρμένο ΠΑΣΟΚ» να
βγαίνουν στα (τηλε) παράθυρα και να του ακυρώνουν – όπως θεωρούν οι συνεργάτες
του – ό,τι καλό κάνει ο ίδιος, είναι κάθετος: «Και τι να κάνω, δηλαδή; Πώς
μπορώ να τους το απαγορεύσω; Δεν έχω το δικαίωμα».

Μπορεί. Αλλά ο πατέρας του, ο Ανδρέας Παπανδρέου, σίγουρα θα το είχε κάνει,
και χωρίς περαιτέρω συζήτηση, παρατηρούν οι ίδιοι συνεργάτες του. Όμως ο
Γιώργος Παπανδρέου δεν είναι φυσικά Ανδρέας Παπανδρέου, έχει διαφορετική
αντίληψη για την πολιτική, και επίσης το 2004 δεν έχει καμιά σχέση με τη
δεκαετία του ’80. Γνωρίζει καλά, όπως λένε συνεργάτες του, ότι όσο εκτίθενται
τα στελέχη αυτά τόσο καλύτερα για τον ίδιον. Αύριο, αν τελικά προκύψουν
πρόωρες εκλογές με αφορμή την προεδρική εκλογή, θα του είναι πιο εύκολο, λένε
συνεργάτες του, να “κόψει” όσους προκάλεσαν τη βάση του ΠΑΣΟΚ – και τον ίδιον.
Ήδη προανήγγειλε προκριματικές εκλογές για την ανάδειξη των υποψηφίων προς
ένταξη στην (πιθανή) λίστα, κι από την κρησάρα δεν θα εξαιρεθεί κανείς.

Καινούργια στελέχη. Το γεγονός ότι προσπαθεί να αναδείξει καινούργια
στελέχη δεν του το αμφισβητεί κανείς. Ο ίδιος λέει – το είπε και την Τετάρτη –
ότι μια τέτοια προσπάθεια «με λάθη, ίσως, αλλά πάντως έγινε» ήταν το
ευρωψηφοδέλτιο. Και εξανίσταται όταν του επισημαίνεται ότι «τα ίδια και τα
ίδια πρόσωπα βγαίνουν». Ρωτάει, «τι θέλετε να κάνω μέσα σε έξι μήνες; Ό,τι δεν
έγινε τα τελευταία δέκα χρόνια»;

Μικρή προσέλευση στον «διάλογο»

Σε μια περίοδο που αμφισβητείται ακόμη και το αν έχει σχέδιο για το «πού πάει
το ΠΑΣΟΚ», ο Γιώργος Παπανδρέου εξακολουθεί να δηλώνει σταθερά πως έχει και
σχέδιο και όραμα. Ότι γνωρίζει τι κάνει και ποιος είναι ο ορίζοντάς του. Τώρα
πια είναι ξεκάθαρο ότι όταν συνήλθε από την ήττα του Μαρτίου, κατάλαβε πως οι
πολίτες δεν ψήφισαν υπέρ της Νέας Δημοκρατίας – έδωσαν καταδικαστική ψήφο στο
ΠΑΣΟΚ. Το φθαρμένο ΠΑΣΟΚ. Τότε, τον περασμένο Μάιο, αποφάσισε να προχωρήσει σε
Συνέδριο, προκειμένου να πετύχει μερική εκκαθάριση του χώρου. Οι συνεργάτες
του εξομολογούνται ότι είναι πια πεπεισμένος πως το ΠΑΣΟΚ δεν έχασε μόνο από
τα πάνω, έχασε κυρίως από τα κάτω – από τα μεσαία στελέχη, το λεγόμενο
«τοπικό» ΠΑΣΟΚ, που είχε καταστεί πλέον μισητό στις τοπικές κοινωνίες. Για τον
λόγο αυτό όλη του η προσπάθεια είναι να ανοίξει το κόμμα σε τοπικές κοινωνικές
ομάδες, σε «υγιείς» τοπικές ομάδες. Εύκολο; Πολύ δύσκολο.

Ο ίδιος είπε την περασμένη Τετάρτη ότι «σήμερα αν πάει ένας πολίτης να γραφτεί
σε μια οργάνωση, θα χτυπήσει την πόρτα και δεν θα του ανοίξουν». Αυτή η
αντίληψη είναι που έφερε την οδηγία στα στελέχη των κλιμακίων του
προσυνεδριακού διαλόγου α) να μη χρησιμοποιούν τις Νομαρχιακές Επιτροπές για
τον διάλογο και β) να προσπαθούν να κάνουν διάλογο με πολίτες που δεν έχουν
οργανωτική διασύνδεση με το ΠΑΣΟΚ. Το αποτέλεσμα; Μικρές προσελεύσεις πολιτών
και απουσία των «κομματικών» στρατών που έχει πίσω του κάθε βουλευτής.

Προβλήματα. Τι συμβαίνει όμως στις διαδικασίες; Αυτό που αντιμετώπισε ο
Μίμης Ανδρουλάκης, στον Δήμο Συκεών στη Θεσσαλονίκη, είναι και το συχνότερο
φαινόμενο. Συγκεντρώθηκε ένα ακροατήριο να τον ακούσει, ήρθαν και οι τοπικοί
βουλευτές. Κάποια στιγμή ζήτησε τον λόγο για μια «μικρή παρέμβαση» ο Ά.
Τσοχατζόπουλος. Του δόθηκε ο λόγος. H «μικρή» παρέμβαση διήρκεσε τρία τέταρτα
της ώρας. Έπειτα δικαιωματικά ζήτησαν τον λόγο και άλλοι παριστάμενοι
βουλευτές. «Έφαγαν» συνολικά ένα δίωρο. Στο τέλος είχαν μείνει τρεις στην
αίθουσα για να κάνουν διάλογο…

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν θεωρεί ότι αυτός είναι ο προσυνεδριακός διάλογος.
Προδικασία τη θεωρεί. Για την ακρίβεια, δέχεται ότι «υπάρχουν προβλήματα»,
αλλά όπως λέει, «ο πραγματικός διάλογος θα αρχίσει τις επόμενες εβδομάδες».
Και δεν θέλει να ακούει λέξη για προβληματιμούς σχετικά με τη μη
πραγματοποίηση του Συνεδρίου.