Mε τον Θεό και τον Mπιν Λάντεν

Οι πανηγυρισμοί. Οπαδοί των Ρεπουμπλικανών πανηγυρίζουν την επανεκλογή του Τζορτζ Μπους

Ο ΘΕΟΣ του Μπους και ο Οσάμα Μπιν Λάντεν έσωσαν τον απερχόμενο πρόεδρο
των ΗΠΑ. Πάνω από όλα, ο αποφασιστικός παράγοντας που καθόρισε τη λαϊκή ψήφο
ήταν οι ηθικές αξίες και ιδιαίτερα η θρησκεία. Ο πρόεδρος Μπους κατόρθωσε να
κατεβάσει τον μέσο συντηρητικό θρησκευόμενο ψηφοφόρο από την ενορία του στις
κάλπες.

Ούτε οι τάξεις ούτε η εθνοτική προέλευση ή η παιδεία. Εκείνο που έπαιξε
καθοριστικό ρόλο στην έκβαση των εκλογών ήταν η θρησκεία, σύμφωνα με exit poll
που διεξήχθη από το Ασοσιέιτεντ Πρες στις 2 Νοεμβρίου.

Ηθικά ζητήματα

Στις προηγούμενες εκλογές, το 2000, πολλοί αναλυτές είχαν δει μια χώρα
χωρισμένη περίπου στη μέση: τους Δημοκρατικούς να είναι συγκεντρωμένοι στις
αστικές και παράκτιες περιοχές με φιλελεύθερες αξίες και τους Ρεπουμπλικάνους
στις αγροτικές, νότιες και μεσοδυτικές πολιτείες με συντηρητικές αξίες. Αυτή
τη φορά, η κινητοποίηση των συντηρητικών θρησκευόμενων και θρησκόληπτων – στη
συντριπτική πλειοψηφία τους ευαγγελιστών – ψηφοφόρων από τον Τζορτζ Μπους
αποκάλυψε ένα άλλο κοινωνικό χάσμα στο εκλογικό σώμα, που, όπως φαίνεται από
σχετική έρευνα, ένα μεγάλο μέρος του ψήφισε ανάλογα με το πόσο είναι
αφοσιωμένο στη θρησκεία. Γι’ αυτούς τους ψηφοφόρους, τα ηθικά ζητήματα ήταν
σημαντικότερα από τον πόλεμο στο Ιράκ, την τρομοκρατία και την οικονομία.

Έτσι, τα δύο τρίτα των ψηφοφόρων που πηγαίνουν τακτικά στην εκκλησία (παραπάνω
από μία φορά την εβδομάδα) ψήφισαν τον Τζορτζ Μπους – και αυτοί οι ψηφοφόροι
αποτελούν το 40% του εκλογικού σώματος. Αντίθετα, εκείνοι που δήλωσαν ότι δεν
πηγαίνουν ποτέ στην εκκλησία στήριξαν τους Δημοκρατικούς περίπου στο ίδιο
ποσοστό που οι άλλοι στήριξαν τον Μπους – όμως αυτοί αποτελούν μόλις το 15%
του εκλογικού σώματος.

Οι Δημοκρατικοί έφεραν καλά αποτελέσματα μεταξύ των ανύπανδρων και των νέων,
καθώς επίσης στις οικογένειες με ετήσιο εισόδημα κάτω των 30.000 δολαρίων και
στους μορφωμένους. Οι Ρεπουμπλικάνοι ψηφοφόροι έχουν υψηλότερα εισοδήματα,
ζουν κυρίως στον Νότο, είναι παντρεμένοι και οι περισσότεροι από αυτούς λευκοί
προτεστάντες και άνδρες. Όμως, εκείνο που δίχασε περισσότερο από όλα την ψήφο
των Αμερικανών ήταν η θρησκεία. Και οι δύο πλευρές προσπάθησαν να
κινητοποιήσουν στο μέγιστο δυνατό την εκλογική βάση τους. Φαίνεται ότι σε αυτό
οι Ρεπουμπλικάνοι τα κατάφεραν καλύτερα. Για παράδειγμα, η προσέλευση αυξήθηκε
σημαντικά σε πολλές από τις 11 πολιτείες (μεταξύ των οποίων το Οχάιο και το
Μίσιγκαν) που επίσης απέρριψαν σε δημοψηφίσματα τον γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων –
άλλο ένα ηθικό ζήτημα στο οποίο υπήρξε καθοριστική η ψήφος των θρησκευόμενων.
H ικανότητα των Ρεπουμπλικάνων να κινητοποιήσουν τη θρησκευτική βάση τους
αποδείχθηκε αποφασιστικός παράγοντας, που όμως διαίρεσε ακόμη πιο βαθιά τη
χώρα.

Τέσσερις στους πέντε ψηφοφόρους που δήλωσαν ότι οι ηθικές αξίες ήταν εκείνο
που καθόρισε την ψήφο τους ψήφισαν τον Τζορτζ Μπους, ενώ αντίστοιχη απάντηση
σε σχετική δημοσκόπηση έδωσε μόνο ένας στους πέντε ψηφοφόρους του Τζον Κέρι.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα δημοψηφίσματα για τον γάμο των ομοφυλοφίλων
καταψηφίστηκαν με συντριπτική πλειοψηφία στις πολιτείες όπου ο Τζορτζ Μπους
παρουσιάστηκε ιδιαίτερα ισχυρός.

Ο φόβος για τους τρομοκράτες

Ο ΟΣΑΜΑ ΜΠΙΝ ΛΑΝΤΕΝ – ο οποίος φρόντισε να υπενθυμίσει την παρουσία του
μόλις λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές – και ο φόβος μιας νέας τρομοκρατικής
επίθεσης έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην επανεκλογή του Τζορτζ Μπους. Σύμφωνα με
τα exit polls που διεξάγονταν στα εκλογικά τμήματα, στην ερώτηση ποιο ήταν το
βασικό κίνητρό τους για την επιλογή τους, το 85% όσων ψήφισαν τον Μπους
απαντούσε ότι ήταν ο φόβος της τρομοκρατίας – αντίστοιχη απάντηση έδινε μόνο
το 15% των ψηφοφόρων του Κέρι. Επίσης, σε ποσοστό 85% οι ψηφοφόροι του Μπους
τόνισαν ότι τον θεωρούν ισχυρό ηγέτη – προσόν το οποίο μόνο το 13% των
ψηφοφόρων του Κέρι αναγνώρισε στον Δημοκρατικό υποψήφιο.

Οι διαφορές

Με δυο λόγια, οι Αμερικανοί εμπιστεύτηκαν περισσότερο τον Μπους από τον Κέρι
στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας. Ο φόβος για τους τρομοκράτες αντιστάθμισε
τη δυσαρέσκειά τους για την οικονομία και τον πόλεμο στο Ιράκ. Ο Μπους πήρε
μαζί του τους λευκούς, τους εύπορους και τους θρησκευόμενους. Ο Κέρι ψηφίστηκε
μαζικά από τους μαύρους και μεγάλο μέρος των ισπανόφωνων, ενώ είχε και την
παραδοσιακή προτίμηση των γυναικών προς τους Δημοκρατικούς. Οι νεαροί
ψηφοφόροι ψήφισαν Κέρι, αλλά δεν καταγράφηκε η αναμενόμενη μαζική συμμετοχή
τους σε αυτές τις εκλογές.