Pεκόρ ψήφων στη διχασμένη Aμερική

Το θετικό στοιχείο ήταν η μεγάλη συμμετοχή. Το αρνητικό ήταν η μεγάλη
πόλωση. Ο συνδυασμός των δύο αυτών στοιχείων οδήγησε σε μια νύχτα-θρίλερ και
στην αδυναμία των εκλογολόγων να βγάλουν νικητή.

Μπους και Κέρι. Αμφότεροι δήλωσαν, την ώρα που ψήφιζαν, βέβαιοι για τη νίκη

Οι «ψίθυροι» άρχισαν από νωρίς: ο Τζον Κέρι, προέβλεπαν χθες το βράδυ κάποιες
ιστοσελίδες στο Internet, προηγείται στις περισσότερες από τις κρίσιμες
Πολιτείες. Ο Τζον Ζόγκμπι, επικεφαλής του ομώνυμου ινστιτούτου δημοσκοπήσεων,
έφθασε να «ανακηρύξει» γύρω στα μεσάνυχτα νικητή των εκλογών τον Τζον Κέρι,
προβλέποντας μάλιστα ότι θα λάβει 311 εκλέκτορες. Ο Έντουαρντ Κέννεντυ,
ηγετικό στέλεχος των Δημοκρατικών, δεν έκρυβε την ικανοποίησή του: όλες οι
ενδείξεις, είπε στο CNN, είναι ότι ο Κέρι κέρδισε τις εκλογές.

Στη συνέχεια, όμως, η εικόνα άρχισε να αλλάζει. Ο Ζόγκμπι προέβλεπε ότι ο
υποψήφιος των Δημοκρατικών θα κερδίσει τις τρεις περιζήτητες Πολιτείες: το
Οχάιο, τη Φλόριντα και την Πενσυλβάνια. Και εδώ ήλθαν οι πρώτες διαψεύσεις.
Στις 4.30 το πρωί ώρα Ελλάδας, με καταμετρημένο το 54% των ψήφων στη Φλόριντα,
πρώτος ερχόταν ο Μπους με 53%. Την ίδια ώρα, στο Οχάιο η ψηφοφορία…
συνεχιζόταν και ορισμένες εκτιμήσεις ανέφεραν ότι σαφής εικόνα δεν θα
προέκυπτε πριν περάσουν αρκετές ώρες. Ο Μπους κέρδιζε στη Δυτική Βιρτζίνια,
οχυρό των Δημοκρατικών μέχρι το 2000, αλλά έχανε στο Μέιν.

Ο αριθμός των εκλεκτόρων που είχε εξασφαλίσει ο κάθε υποψήφιος (164 για τον
Μπους και 112 για τον Κέρι) δεν ήταν αρκετός για να αποσαφηνιστούν οι επιλογές
του εκλογικού σώματος. Το αμερικανικό εκλογικό σύστημα είναι πολύπλοκο και οι
ειδικοί δεν απέκλειαν ακόμη και αντιστροφή του σεναρίου του 2000: να κερδίσει
δηλαδή ο Μπους σε ψήφους και να χάσει σε εκλέκτορες.

Σε όλη τη διάρκεια της νύχτας, έτσι, τα επιτελεία και των δύο κομμάτων δεν
έπαψαν να εκφράζουν τη βεβαιότητα ότι η νίκη είναι δική τους. Και τα
τηλεοπτικά κανάλια, φοβούμενα μην επαναλάβουν τα λάθη του 2000,
παρακολουθούσαν τη μάχη με μεγάλη προσοχή και χωρίς να διακινδυνεύουν
προβλέψεις.

«Δεν έχω δει ποτέ μια εκλογική αναμέτρηση που το αποτέλεσμά της να είναι τόσο
αβέβαιο σε μια τόσο προχωρημένη ώρα», δήλωσε ο Τζον Γκριν, ένας βετεράνος
πολιτικός παρατηρητής που διευθύνει το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Πολιτικής στο
Πανεπιστήμιο του Άκρον.

Το μυστικό του Οχάιο

Ουδείς Ρεπουμπλικανός έχει κερδίσει τον Λευκό Οίκο χωρίς να κερδίσει το Οχάιο.
Και σ’ αυτήν ακριβώς την Πολιτεία, όπου την τελευταία τετραετία χάθηκαν
230.000 θέσεις εργασίας, ήταν στραμμένα τη νύχτα όλα τα βλέμματα. Σύμφωνα με
τις αρχές, 8 εκατομμύρια ψηφοφόροι είχαν εγγραφεί σε αυτή την Πολιτεία, κατά
500.000 περισσότεροι από το 2000, και η συμμετοχή υπολογιζόταν σε 73%.

Το 2000, ο Μπους κέρδισε τον Γκορ εδώ με διαφορά τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων.
Για να περιπλακεί ακόμη περισσότερο η κατάσταση, υπάρχει ένας νόμος στην
Πολιτεία αυτή που ορίζει ότι οι ψήφοι πρέπει να καταμετρηθούν αν η τελική
διαφορά μεταξύ των υποψηφίων είναι μικρότερη του 0,25%.

ΟΙ ΚΑΛΠΕΣ ΕΔΕΙΞΑΝ ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ

Τα δύο πρόσωπα των ΗΠΑ

Μαζική συμμετοχή. Ασυνήθιστα μεγάλες, για τα αμερικανικά δεδομένα, ήταν οι ουρές που σχηματίστηκαν έξω από τα εκλογικά κέντρα

MAYPOI – ΛΕΥΚΟΙ, νέοι – ηλικιωμένοι, ειρηνόφιλοι – φιλοπόλεμοι. Παλιές
αλλά και νέες αντιθέσεις ανέδειξαν οι εκλογές στην Αμερική, που διεξήχθησαν σε
ιδιαίτερα πολιτικοποιημένο κλίμα. Ο Κέρι φερόταν από τα exit polls να
προηγείται στις προτιμήσεις των μαύρων (με ποσοστό 90% των ψήφων) και επίσης
να επιβεβαιώνει την επιρροή του στους ισπανόφωνους και τους Ασιάτες. Αντίθετα,
ο Τζορτζ Μπους εφέρετο να προηγείται στις προτιμήσεις των λευκών ψηφοφόρων.
Σύμφωνα με το ινστιτούτο αναλύσεων Έντισον-Μιτόφσκι, μεταξύ των λευκών
ψηφοφόρων ο απερχόμενος πρόεδρος απέσπασε ποσοστό 54% έναντι 44% του Τζον
Κέρι. Μεταξύ των μαύρων, ο Δημοκρατικός υποψήφιος εξασφάλισε τις προτιμήσεις
του 90% των ψηφοφόρων, έναντι 9% του Μπους. Όσον αφορά στους ισπανόφωνους και
τους Ασιάτες ψηφοφόρους, έδωσαν στον Κέρι αντιστοίχως το 56% και το 59% των
ψήφων τους, αφήνοντας στον Μπους μόλις 41%.

Λίγοι νέοι ψήφισαν

Ένας στους 10 ψηφοφόρους ψήφιζε για πρώτη φορά και λιγότεροι από 10% ήταν οι
νέοι ψηφοφόροι – πολύ λιγότεροι δηλαδή από όσους είχαν προβλέψει προεκλογικά
οι ειδικοί αναλυτές. Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έντισον-Μιτόφσκι για
λογαριασμό του Ασοσιέιτεντ Πρες, η οποία διεξήχθη κατά την αποχώρηση των
ψηφοφόρων από τα εκλογικά τμήματα, και οι δύο αυτές πληθυσμικές ομάδες
προτίμησαν τον Τζον Κέρι.

Τα exit polls έδειχναν ότι ελαφρώς περισσότεροι ψηφοφόροι είχαν εμπιστευτεί
τον Μπους στον χειρισμό των ζητημάτων που αφορούν στην τρομοκρατία από

ό,τι τον Τζον Κέρι. Στο ζήτημα της έγκρισης του πολέμου στο Ιράκ ήταν
διχασμένοι: εκείνοι που υποστήριζαν ζωηρά τον πόλεμο είχαν ψηφίσει Μπους, ενώ
όσοι ήταν σαφώς αντίθετοι σε αυτόν είχαν ψηφίσει τον Κέρι.

ΜΕΓΑΛΗ ΠΟΛΩΣΗ

Ουρές για τις κάλπες, λίγα τα προβλήματα

H ΠΟΛΥ αυξημένη συμμετοχή και η μεγάλη πόλωση ήταν τα βασικά
χαρακτηριστικά των χθεσινών εκλογών. H συμμετοχή αναμένεται να ξεπεράσει το
60%, η μεγαλύτερη από το 1960, όταν ο Τζων Κέννεντυ κέρδισε τον Νίξον. Στο
Όρεγκον και τη Μινεσότα, μάλιστα, οι τοπικοί αξιωματούχοι προέβλεπαν συμμετοχή
ακόμη και 75%. Ο πρόεδρος Μπους ψήφισε το μεσημέρι στο Κρόφορντ του Τέξας και
κατά την έξοδό του από το εκλογικό τμήμα εξέφρασε την αισιοδοξία του για τη
νίκη. H ένταση στο πρόσωπό του, όμως, ήταν φανερή. Ύστερα κατευθύνθηκε στο
Οχάιο, σε μια ύστατη προσπάθεια να εξασφαλίσει τους 20 εκλέκτορες αυτής της
Πολιτείας. Από την πλευρά του, ο Κέρι ψήφισε στη Βοστώνη και στη συνέχεια
εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι Αμερικανοί ενστερνίστηκαν το αίτημά του για
αλλαγή. «H χώρα μας θα είναι ισχυρή και ενωμένη ό,τι και αν συμβεί», πρόσθεσε.

Έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα

Κλίμα πόλωσης. Αμερικανίδες φωνάζουν συνθήματα υπέρ του υποψηφίου που προτιμούν έξω από ένα εκλογικό κέντρο του Μαϊάμι

Με δεκάδες χιλιάδες δικηγόρους, ακτιβιστές, εθελοντές και ξένους παρατηρητές
στους δρόμους, το ενδεχόμενο μιας επανάληψης του σεναρίου του 2000 ήταν
πανταχού παρόν. Αυτό δεν εμπόδισε όμως τους ψηφοφόρους να σχηματίσουν μεγάλες
ουρές σε όλη τη χώρα, και ιδιαίτερα στις Πολιτείες που αναμενόταν να κρίνουν
τις εκλογές. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ουρές αυτές εμπόδισαν το κλείσιμο των
εκλογικών τμημάτων την προγραμματισμένη ώρα. Αποφασισμένοι να μην αφήσουν
τίποτα στην τύχη, οι δύο υποψήφιοι συνέχισαν ακόμη και την ημέρα των εκλογών
να κυνηγούν την ψήφο των λίγων αναποφάσιστων που είχαν απομείνει. H πόλωση της
χώρας όμως, αποτέλεσμα κυρίως του πολέμου στο Ιράκ και των όσων ακολούθησαν,
ήταν φανερή.

Παρά τους φόβους που είχαν εκφραστεί, τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν δεν
ήταν πολλά. Τα κυριότερα απ’ αυτά ήταν ηλεκτρονικοί υπολογιστές που δεν
λειτουργούσαν, άχρηστες μηχανές ψηφοφορίας και εκλογικά τμήματα που
καθυστέρησαν να ανοίξουν. Δεκάδες δικηγόροι και από τα δύο στρατόπεδα,
Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών, ήταν έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο και σε
συνεχή επικοινωνία με τα αρχηγεία των κομμάτων τους. Επιπλέον, 100 διεθνείς
παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη
βρέθηκαν στις ΗΠΑ, κατόπιν προσκλήσεως του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, για να
επιβλέψουν την εκλογική διαδικασία. Όσο για τη Φλόριντα, που έπαιξε
καθοριστικό ρόλο το 2000 και πολλοί εφοβούντο επανάληψη του θρίλερ, η διαφορά
που έπαιρνε στην αρχή ο Μπους σιγά σιγά εξανεμιζόταν.