Yγιή παιδιά… κατά παραγγελία

Σωτηρία ή παγίδα; Μία μέθοδος εξέτασης εμβρύων στη Βρετανία περιορίζει τις
πιθανότητες γέννησης παιδιών που κινδυνεύουν να εμφανίσουν μια συγκεκριμένη
μορφή καρκίνου σε ύστερη ηλικία. Οι ηθικές προεκτάσεις του ζητήματος, όμως,
προκαλούν έντονο προβληματισμό.

Παρά τις όποιες θετικές επιπτώσεις, υπάρχουν μητέρες, όπως η Έμα Στίβενσον, που δεν θα χρησιμοποιούσαν την πρωτοποριακή εξέταση αν και ανήκει στην ομάδα υψηλού κινδύνου

Ζευγάρια που, για κληρονομικούς λόγους, παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες να
μεταδώσουν μια συγκεκριμένη μορφή καρκίνου του παχέος εντέρου στα παιδιά τους,
θα μπορούν στο εξής, αλλά ύστερα από αυστηρότατους ελέγχους, να υποβάλουν το
έμβρυο σε ειδική εξέταση. Με αυτόν τον τρόπο θα τους δίνεται η δυνατότητα να
επιλέγουν έμβρυα χωρίς γονίδια «υπεύθυνα» για την ανάπτυξη της ασθένειας και
τη μεταφορά της στις επόμενες γενιές.

Σε τέσσερα ζευγάρια

Ήδη, γράφουν οι «Τάιμς του Λονδίνου», τέσσερα ζευγάρια που επέλεξαν την
εξωσωματική γονιμοποίηση και εμπίπτουν στην κατηγορία υψηλού κινδύνου, θα
έχουν πραγματοποιήσει τη σχετική εξέταση εμβρύου έως το τέλος του χρόνου.

H διαδικασία αυτή καθίσταται δυνατή στη Βρετανία ύστερα από την απόφαση της
αρμόδιας Αρχής Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας να επιτραπεί σε
κλινική του Λονδίνου, στo University College Hospital, να πραγματοποιήσει την
ειδική εξέταση. Ειδικότερα και με βάση την τελευταία, τα έμβρυα θα εξετάζονται
για το γονίδιο που προκαλεί την οικογενή αδενωματώδη πολυποδίαση (FAP) – μία
κληρονομική κατάσταση που συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 20-40 ετών και
χαρακτηρίζεται από πολλαπλούς πολύποδες. Πολύ συχνά ευθύνεται για την ανάπτυξη
καρκίνου του παχέος εντέρου. Στη συνέχεια, θα εμφυτεύονται στη μήτρα μόνο τα
έμβρυα που δεν έχουν το επίμαχο γονίδιο, διότι διαφορετικά οι πιθανότητες να
το κληρονομήσουν είναι αυξημένες κατά 50%. «Μας δίνεται η δυνατότητα να
απορρίψουμε το ελαττωματικό γονίδιο, επιτρέποντας στους γονείς να κάνουν
παιδιά χωρίς τον φόβο να κληροδοτήσουν σε αυτά κάποια τρομακτική ασθένεια»,
δήλωσε ο δρ Πολ Σίρχαλ, του University College Hospital.

Και σε άλλους καρκίνους

H απόφαση να επιτραπεί η εξέταση εμβρύων για κληρονομικό καρκίνο του παχέος
εντέρου, εκτιμάται ότι θα ανοίξει τον δρόμο για την εφαρμογή της ίδιας μεθόδου
και σε άλλες περιπτώσεις ασθενειών που δεν εμφανίζονται στα πρώτα χρόνια της
ζωής αλλά σε ύστερη ηλικία. Ήδη το προαναφερθέν νοσοκομείο αιτείται άδειας και
για άλλες μορφές καρκίνου, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλα. Κατά την
άποψή του δρος Σίρχαλ μάλιστα και αρκετών άλλων ειδικών επιστημόνων, «αν
διατίθεται η τεχνολογία για την απαλλαγή από ελαττωματικά γονίδια που οδηγούν
στον καρκίνο, θα είναι θέμα χρόνου να παραχθούν εξετάσεις για την αντιμετώπισή
τους».

Ωστόσο, τα ερωτηματικά που δημιουργούνται είναι πολλά και οι ηθικοί
προβληματισμοί έντονοι. Πρόκειται για απόρριψη εμβρύων. Μήπως και για τη
«δημιουργία παιδιών κατά παραγγελία»; Αν οι πιθανότητες ανάπτυξης της
ασθένειας είναι αυξημένες κατά 50%, δεν είναι απόλυτα βέβαιο ότι θα
κληροδοτηθεί ούτε και το ότι δεν θα αντιμετωπιστεί επαρκώς, όταν και αν
χρειαστεί. «Πρόκειται για μια ασθένεια που εκδηλώνεται γύρω στα 20 χρόνια και
με τον ρυθμό που προχωρά η Ιατρική πώς να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο να βρεθεί
θεραπεία; Δεν σκεπτόμαστε την αντιμετώπιση της νόσου αλλά τον περιορισμό των
φορέων», επισημαίνει η Ζοζεφίν Κουίντιβαλ της οργάνωσης Comment on
Reproductive Ethics. Και προσθέτει ότι «και σε αυτήν την περίπτωση υπάρχει
δυσκολία να εντοπιστεί η οριοθετημένη περιοχή χρήσης αλλά και απόρριψης των
σύγχρονων, πολλά υποσχόμενων, μεθόδων».