Παίζουν το δικό τους παιχνίδι στο Aιγαίο οι Tούρκοι στρατηγοί

Την ώρα που ο Ταγίπ Ερντογάν έχει πάρει τη βαλίτσα του και περιοδεύει στις
χώρες της Ένωσης προσπαθώντας να πείσει για το δίκαιον του αιτήματος της
Τουρκίας να αρχίσει ενταξιακές συνομιλίες – κι αφού τις ολοκληρώσει να γίνει
μέλος – οι στρατηγοί της Άγκυρας παίζουν το δικό τους παιχνίδι. Ένα παιχνίδι
που μεταξύ άλλων φαίνεται να έχει ως παρενέργεια και την αύξηση της
«κινητικότητας» στο Αιγαίο, κάτι που εγκυμονεί πολλαπλούς κινδύνους.

Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν την οποία έδωσε στη δημοσιότητα ο αρμόδιος
επίτροπος Γκίντερ Φερχόιγκεν στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων η Άγκυρα θα
πρέπει να υλοποιήσει και τον πλήρη διαχωρισμό του στρατεύματος από την
πολιτεία. Φυσικά, η κυβέρνηση Ερντογάν έχει κάνει κάποια δειλά βήματα προς
αυτήν την κατεύθυνση. Για παράδειγμα, ο γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής
Ασφαλείας δεν είναι πλέον στρατιωτικός, αλλά διπλωμάτης. Ωστόσο, η πραγματική
ισχύς του στρατού στη λήψη των αποφάσεων δεν έχει περιορισθεί παρά ελάχιστα.

«Όλα θα γίνουν». Ο κ. Ερντογάν σπεύδει να διαβεβαιώσει τους Ευρωπαίους
συνομιλητές του πως «όλα θα γίνουν» – κι ως εκ τούτου η απόφαση που θα λάβουν
οι 25 ηγέτες τον Δεκέμβριο δεν πρέπει να υιοθετεί τη στάση της Επιτροπής, αλλά
να προβλέπει και την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων. Προσπαθεί, δηλαδή, με
κάθε τρόπο να αποφύγει και το να τεθεί η είσοδος της Τουρκίας στην κρίση
δημοψηφισμάτων- κάτι που ήδη έχει αποφασίσει η Γαλλία, ενώ προς τα εκεί
προσανατολίζεται και η Γερμανία – αλλά και το να καταλήξουν οι ενταξιακές
διαπραγματεύσεις σε μια «ειδική σχέση» της Τουρκίας με την Ένωση (κάτι που
συζητούν πάρα πολλοί στην Ευρώπη).

Θέλουν ειδική σχέση. Αυτοί, όμως, που κυρίως επιζητούν την ειδική σχέση
– και όχι την πλήρη ένταξη – είναι οι Τούρκοι στρατηγοί, οι οποίοι από
διαφορετική αφετηρία και με διαφορετικά κίνητρα καταλήγουν στον ίδιο στόχο που
έχουν, λόγου χάρη, οι Χριστιανοδημοκράτες της Ευρώπης. Οι πληροφορίες λένε ότι
ο στρατηγός Οζκιόκ, που ηγείται του στρατεύματος, είναι στην πραγματικότητα ο
μόνος που συμμερίζεται τις απόψεις του κ. Ερντογάν και όλη η υπόλοιπη ηγεσία
θέλει την a la carte σχέση με την Ένωση. Τα κίνητρα των στρατηγών είναι γνωστά
τόσο στην τουρκική κυβέρνηση όσο και στους Ευρωπαίους, περιλαμβανομένης της
Αθήνας: δεν επιθυμούν να εκχωρήσουν στην πολιτική εξουσία δύο βασικά γι’
αυτούς θέματα. Το ένα είναι η εξωτερική πολιτική, κυρίως σε ό,τι αφορά τις
σχέσεις με τις γειτονικές χώρες. Το δεύτερο, είναι η δυνατότητά τους να
προσδιορίζουν τον προϋπολογισμό για τις αμυντικές δαπάνες τόσο ως προς το ύψος
όσο και ως προς την κατανομή.

Οι προκλήσεις. Όπως λένε διπλωματικές πηγές, αυτός είναι και ο λόγος
που εσχάτως παρατηρείται αυτή η σωρεία των προκλήσεων στο Αιγαίο. Πρόκειται
για ένα μήνυμα προς την κυβέρνηση Ερντογάν ότι τα «κεκτημένα» του στρατεύματος
δεν είναι προς διαπραγμάτευση, αλλά και προς τους Ευρωπαίους ότι οι απαιτήσεις
τους δεν μπορούν να ικανοποιηθούν στην ολότητά τους.

Αυτός είναι και ο λόγος που η Αθήνα κρατά χαμηλά τους τόνους. Επιπλέον, όπως
λέει ανώτερη πηγή του υπουργείου Εξωτερικών, η Ελλάδα δεν επιθυμεί κατ’ ουδένα
τρόπο η Τουρκία να έχει «ειδική σχέση» με την Ένωση και να μην είναι πλήρες
μέλος. Κι αυτό διότι έτσι θα έχει την ευχέρεια να υιοθετεί ό,τι θέλει από τις
κοινοτικές αρχές και να απορρίπτει αυτές που δεν θέλει, με αποτέλεσμα να «μην
της μπει ποτέ χαλινάρι» όσον αφορά τη συμπεριφορά της έναντι της Ελλάδας και
της Κύπρου.