Mεταπτυχιακά… δύο ταχυτήτων

Μεταπτυχιακές σπουδές… δύο ταχυτήτων γίνονται σήμερα στα Πανεπιστήμια της
χώρας. Επειδή δεν υπάρχει ακόμα σαφές νομοθετικό πλαίσιο, άλλα AEI θεωρούν τις
μεταπτυχιακές σπουδές τμήμα της δωρεάν παιδείας, ενώ άλλα εισπράττουν
υψηλότατα δίδακτρα που ξεκινούν από 3.000 και φτάνουν ώς και 9.000 ευρώ τον
χρόνο!

Όλα αυτά, τη στιγμή που οι μεταπτυχιακές σπουδές έχουν πλέον εξελιχθεί σε ένα
είδος «τεταρτοβάθμιας εκπαίδευσης» έχοντας αυξηθεί κατά… 1.000% μέσα σε μια
δεκαετία! Από τους 4.500 μεταπτυχιακούς φοιτητές του 1994, φτάσαμε εφέτος
στους 50.000, οι οποίοι σπουδάζουν σε περίπου 330 μεταπτυχιακά Τμήματα, εκ των
οποίων περισσότερα από 100 απαιτούν δίδακτρα.

Μεταπτυχιακά με υψηλά δίδακτρα λειτουργούν κυρίως σε ιδρύματα οικονομικού
προσανατολισμού, όπως στο Πανεπιστήμιο Πειραιά, το Οικονομικό, το Πανεπιστήμιο
Μακεδονίας αλλά και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Αντίθετα, σε άλλα ιδρύματα
κύρους, όπως λ.χ. το Πολυτεχνείο της Αθήνας, παρ’ ότι το μεταπτυχιακό
προϋποθέτει και λειτουργία εργαστηρίων, δεν καταβάλλονται δίδακτρα.

Τι προβλέπει ο νόμος

Παράδοξο είναι όμως ότι σε ορισμένα Πανεπιστήμια σημαντικό τμήμα των διδάκτρων
χρησιμοποιείται για μισθοδοσία των καθηγητών και των διοικητικών υπαλλήλων,
κάτι που δεν προβλέπεται από τον νόμο. Αντιθέτως, ο νόμος (3205/03 αρθρ.36)
ορίζει ότι «δεν δικαιολογείται χορήγηση άλλων μισθολογικών παροχών με
οποιαδήποτε ονομασία και από οποιαδήποτε πηγή για τα μέλη ΔΕΠ των
Πανεπιστημίων», πέρα από την αμοιβή που δικαιούνται για το ακαδημαϊκό τους
έργο, στο οποίο περιλαμβάνεται και η διδασκαλία μεταπτυχιακών μαθημάτων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο Πανεπιστήμιο Πειραιά για παράδειγμα, όπου πέρυσι
εισπράχθηκαν… 5 εκατ. ευρώ από δίδακτρα των 9 μεταπτυχιακών Τμημάτων,
ποσοστό κοντά στο 80% χρησιμοποιήθηκε για αμοιβές προσωπικού!

Ερώτηση στη Βουλή

Μάλιστα πριν από λίγες ημέρες, κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή γι’ αυτό το ζήτημα ο
βουλευτής του Συνασπισμού κ. Φώτης Κουβέλης. «Όλως παρανόμως, μέρος των
διδάκτρων φαίνεται ότι χρηματοδοτεί μισθολογικές αποδοχές μελών ΔΕΠ, ακόμα και
διοικητικών υπαλλήλων», αναφέρει ο βουλευτής και τονίζει ότι η επιβολή
διδάκτρων «καταδολιεύει το δικαίωμα των πολιτών για δωρεάν παιδεία», κάτι στο
οποίο συμφωνούν φυσικά και οι περισσότεροι φοιτητές.

Δύο πρυτάνεις – δύο απόψεις

Ο πρύτανης του Πολυτεχνείου Αθηνών κ. Αν. Ανδρεόπουλος

ΓΙΑ TON ΠΡΥΤΑΝΗ του Πολυτεχνείου της Αθήνας (19 μεταπτυχιακά χωρίς
δίδακτρα) κ. Αν. Ανδρεόπουλο, ορθά η Σύγκλητος αποφάσισε από το 1998 ότι τα
μεταπτυχιακά θα παρέχονται χωρίς δίδακτρα. «Βεβαίως όταν πρωτοξεκίνησαν είχαν
χρηματοδότηση από το ΕΠΕΑΕΚ, οπότε για ορισμένα τίθεται ζήτημα βιωσιμότητας
όταν η χρηματοδότηση σταματάει, κάτι για το οποίο θα έπρεπε να επέμβει το
κράτος, ώστε να μην τεθεί ποτέ ζήτημα διδάκτρων». Ο κ. Ανδρεόπουλος διαφωνεί
με τη διάθεση τμήματος των διδάκτρων για αμοιβές καθηγητών, γιατί «είναι σαν
να διπλοπληρώνονται, εφόσον η διδασκαλία στα μεταπτυχιακά είναι προϋπόθεση για
την καταβολή του μισθού».

Ο πρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου κ. Γ. Βενιέρης

Αντίθετα ο πρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου (22 Τμήματα – 18 με
δίδακτρα) κ. Γ. Βενιέρης, εξήγησε ότι δίδακτρα ζητούν κυρίως τα AEI που
ασχολούνται με οικονομικά και διοίκηση επιχειρήσεων και είναι θέμα απόκρισης
των σπουδών στην αγορά εργασίας. «Το 1974 δεν υπήρχαν μεταπτυχιακές σπουδές
στη χώρα, συνεπώς το Σύνταγμα δεν αναφέρεται σε αυτές μιλώντας για δημόσια
δωρεάν Παιδεία. H Παιδεία εξάλλου δεν προχωρά με εμπόδια, αλλά με ανοίγματα»,
τονίζει. Και καταλήγει: «Το Οικονομικό Πανεπιστήμιο είναι το πρώτο που έφτιαξε
κανονισμό για τα μεταπτυχιακά. Οι καθηγητές που πληρώνονται για τη διδασκαλία
επιτελούν πρόσθετο έργο έχοντας ήδη εκπληρώσει τις συμβατικές τους
υποχρεώσεις».