Φοβούνται νέο εκλογικό εφιάλτη

Μπορεί οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές να απέχουν ακόμα δύο εβδομάδες,
όμως οι ψηφοφόροι της Φλόριντας έχουν από χθες τη δυνατότητα να καταθέσουν
πρώιμα την ψήφο τους. Είναι μια προσπάθεια αποφυγής του χάους που
δημιουργήθηκε το 2000. Και εν τούτοις, τα σενάρια… τρόμου για τις εκλογές
του 2004 δίνουν και παίρνουν.

Τζον Κέρι. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών αστειεύεται με επτάχρονο οπαδό του στο Παλμ Μπιτς της Φλόριντας

H Φλόριντα δεν ήταν η μοναδική αμερικανική Πολιτεία όπου ξεκίνησε χθες η
επονομαζόμενη «πρώιμη ψηφοφορία». Την ίδια δυνατότητα απέκτησαν και οι
ψηφοφόροι του Τέξας, του Κολοράντο και του Άρκανσο. Σε αρκετές άλλες
Πολιτείες, η ψηφοφορία έχει ήδη ξεκινήσει από μέρες. Στην πραγματικότητα,
δυνατότητα πρώιμης κατάθεσης της ψήφου προσφέρουν οι περισσότερες Πολιτείες.
Τα μάτια όλων, ωστόσο, και κυρίως των δύο διεκδικητών της αμερικανικής
προεδρίας, είναι στραμμένα στη Φλόριντα όπου η εναλλακτική αυτή επιλογή
υιοθετήθηκε μετά το 2000.

Ουδείς έχει ξεχάσει τη διαμάχη που είχε ξεσπάσει τότε, τις 36 ημέρες αγωνίας,
την επανακαταμέτρηση, την εμπλοκή του Ανωτάτου Δικαστηρίου και τη νίκη επί του
Αλ Γκορ που προσέφερε τελικά στον Τζορτζ Μπους η Φλόριντα με 537 περισσότερες
ψήφους. Μπους και Κέρι δεν παρέλειψαν να μεταβούν στην κρίσιμη αυτή Πολιτεία
επ’ ευκαιρία της έναρξης της πρώιμης ψηφοφορίας. Ο υποψήφιος που θα
συγκεντρώσει στη Φλόριντα τις περισσότερες ψήφους αποσπά και τις 27 ψήφους των
εκλεκτόρων της – ένα σημαντικό δώρο, δεδομένου ότι χρειάζονται 270 ψήφοι
εκλεκτόρων για να ανοίξει η πόρτα του Λευκού Οίκου.

Οι πιθανότητες

Είναι αναρίθμητα τα «ποτέ ξανά» που ακούστηκαν στις ΗΠΑ μετά το εκλογικό
φιάσκο του 2000. Και όμως, σύμφωνα με τους αναλυτές, η χώρα μπορεί κάλλιστα να
ξυπνήσει την 3η Νοεμβρίου χωρίς να γνωρίζει, για ακόμα μια φορά, ποιος κέρδισε
στις εκλογές. Οι πιθανότητες, μάλιστα, θεωρούνται φέτος περισσότερες: όπως
σχολιάζουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», «ψήφοι διά αλληλογραφίας…, άπειροι
υπάλληλοι, νέοι ψηφοφόροι, πρωτόγνωρη τεχνολογία (βλ. οθόνες αφής στη
Φλόριντα), όλα συνωμοτούν για τη δημιουργία ενός πιθανού εκλογικού εφιάλτη».

Σενάρια… τρόμου

1. Μια ισοψηφία στο Κολέγιο των Εκλεκτόρων. Δεν είναι καθόλου απίθανη
δεδομένης της μάχης στήθος με στήθος που δίνουν οι δύο υποψήφιοι. Αρκεί, για
παράδειγμα, να περάσουν από τον Μπους στον Κέρι δύο Πολιτείες, το Νιου Χάμσαϊρ
και η Νεβάδα: οι ψήφοι στο Κολέγιο θα μοιραστούν 269-269, παραπέμποντας την
επιλογή του νέου προέδρου στη Βουλή των Αντιπροσώπων και του νέου αντιπροέδρου
στη Γερουσία. Κάτι τέτοιο θα άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο ενός ζευγαρώματος
Μπους – Έντουαρντς ή Κέρι – Τσέινι.

2 . Και ακόμα πιθανότερο είναι να καθυστερήσουν τα επίσημα αποτελέσματα
από μία ή και περισσότερες Πολιτείες, λόγω κάποιας επανακαταμέτρησης των ψήφων
ή κάποιας αμφισβήτησης της διαδικασίας διά της δικαστικής οδού. Στο Κολοράντο,
για παράδειγμα, εξετάζεται δημοψήφισμα με το ερώτημα του αναλογικού
διαμοιρασμού των ψήφων των εκλεκτόρων στους υποψηφίους, αντί για το σύστημα «ο
νικητής παίρνει όλες τις ψήφους», που ισχύει σήμερα. Αν το δημοψήφισμα
καταλήξει σε «ναι», είναι σχεδόν βέβαιο πως θα ακολουθήσει αγωγή και η όλη
υπόθεση αποκλείεται να διευθετηθεί εγκαίρως.

Αξιοπερίεργα του εκλογικού συστήματος των ΗΠΑ

* ΔΙΧΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Σε τέσσερις περιπτώσεις ο υποψήφιος που κέρδισε
τη λαϊκή ψήφο δεν κέρδισε την προεδρία. Το πιο πρόσφατο και διαβόητο
παράδειγμα είναι αυτό του Αλ Γκορ, το 2000: αντιπρόεδρος της αμερικανικής
κυβέρνησης τότε, ο Γκορ κέρδισε τη λαϊκή ψήφο, προήδρευε ωστόσο της Γερουσίας
την ώρα που το Κολέγιο των Εκλεκτόρων ανακήρυττε νικητή τον Τζορτζ Μπους.

* «ΑΠΙΣΤΟΙ» ΕΚΛΕΚΤΟΡΕΣ Από τους 21.000 και πλέον εκλέκτορες που έχουν
περάσει, οι δέκα παραβίασαν τη δέσμευσή τους να ψηφίσουν έναν συγκεκριμένο
υποψήφιο. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το 2000: ένας δημοκρατικός
εκλέκτορας από την Περιφέρεια της Κολούμπια προτίμησε να απόσχει παρά να
ψηφίσει τον Γκορ, διαμαρτυρόμενος για την έλλειψη διά ψήφου εκπροσώπησης της
περιφέρειας στο Κογκρέσο.