ΟTE: Πώς έφτασε στην «ώρα μηδέν»

H είδηση ότι «η εταιρεία κινδυνεύει να εμφανίσει ζημίες στα τέλη του 2004»,
την οποία ανακοίνωσε επισήμως πριν από περίπου έναν μήνα ο πρόεδρος του ΟΤΕ
Παναγής Βουρλούμης, έπεσε σαν «βόμβα» στην ελληνική αγορά τηλεπικοινωνιών,
αλλά δεν εξέπληξε όσους γνωρίζουν από… μέσα τις οικονομικές εξελίξεις στον
ΟΤΕ.

Στελέχη του Οργανισμού αναφέρονται σε «προδιαγεγραμμένη πορεία», απαριθμώντας
σειρά λόγων για τους οποίους η μητρική του ΟΤΕ κινδυνεύει «να γράψει μείον»
στα λειτουργικά κέρδη του 2004. Όπως επισημαίνουν, η πορεία αυτή δεν οφείλεται
σε συγκυριακούς παράγοντες, αλλά στη συνέχιση μιας τάσης που, αν δεν
αντιστραφεί, θα οδηγήσει την εταιρεία πολύ σύντομα σε χρεοκοπία.

H κάθετη πτώση των κερδών της μητρικής του ΟΤΕ οφείλεται σε διάφορες αιτίες,
που μπορούν να συνοψιστούν στη φράση «δυσκολία προσαρμογής στις συνθήκες της
ελεύθερης αγοράς και τεχνολογικής εξέλιξης».

Το κόστος λειτουργίας

Αρχίζοντας από το λειτουργικό κόστος της μητρικής του ΟΤΕ, αναφέρουν ότι μόλις
τον περασμένο Ιούνιο υπεγράφη η νέα συλλογική σύμβαση εργασίας με τους
εργαζομένους στον Οργανισμό, γεγονός που σημαίνει ότι το δεύτερο εξάμηνο του
2004 το εργασιακό κόστος θα είναι σημαντικά υψηλότερο από το αντίστοιχο του
2003. Ενδεικτικά, αναφέρεται ότι το πρώτο εξάμηνο ο ΟΤΕ δαπάνησε 309,6 εκατ.
ευρώ για αμοιβές προσωπικού. Αυτές οι δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν κατά 10%
το δεύτερο τρίμηνο, μειώνοντας την κερδοφορία του κατά περίπου 30 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερα κρίσιμο θεωρείται και το ύψος των προβλέψεων, οι οποίες θα
συμπεριληφθούν στην τρέχουσα χρήση για το πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου
προσωπικού.

Επίσης, όπως αναφέρουν, οι δαπάνες του ΟΤΕ εκτινάχθηκαν το δίμηνο Ιουλίου –
Αυγούστου, εξαιτίας της Ολυμπιακής χορηγίας. Έτσι, οι αποσβέσεις το δεύτερο
εξάμηνο θα είναι σημαντικά αυξημένες, έναντι του πρώτου εξαμήνου. H αύξηση του
κόστους λειτουργίας του ΟΤΕ παρουσιάζεται τη στιγμή που ο Οργανισμός συνεχίζει
να έχει απώλειες μεριδίων από τους «ιδιωτικούς τηλεπικοινωνιακούς
οργανισμούς». Το πρώτο εξάμηνο, τα έσοδα της σταθερής τηλεφωνίας ήταν μειωμένα
κατά 5,56%, ενώ η μείωση προβλέπεται ότι θα συνεχιστεί και το δεύτερο εξάμηνο.

Τα έσοδα

Επίσης, τα έσοδα από τις μισθωμένες γραμμές το πρώτο εξάμηνο του 2004
παρουσίασαν δραματική πτώση, της τάξεως του 62,23%. Μειωμένα θα είναι τα έσοδα
του τετάρτου τριμήνου και λόγω της πτώσης των τιμολογίων στις κλήσεις από
σταθερό προς κινητό, υπηρεσίες που «κουβαλούν» στα ταμεία του ΟΤΕ 267 εκατ.
ευρώ. H μείωση των συγκεκριμένων τιμολογίων δεν πρόκειται να επηρεάσει την
κερδοφορία του ΟΤΕ, ωστόσο θα αποτυπωθεί στον κύκλο εργασιών του.

«Σανίδα σωτηρίας», σε αυτήν τη φάση, για τον όμιλο του ΟΤΕ αποτελούν οι
οικονομικές επιδόσεις της CosmOTE, οι οποίες θα βελτιώσουν αισθητά την
κατάσταση. Επίσης, η πώληση γραμμών – συνδέσεων γρήγορου Ίντερνετ (DSL)
συμβάλλει στην τόνωση των οικονομικών του ομίλου. Ωστόσο, το μέγεθος των
πωλήσεων DSL θεωρείται ακόμη μικρό (περίπου 50.000 συνδέσεις έως το τέλος του
χρόνου).

Πώς θα επιβιώσει

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη μελλοντική βιωσιμότητα του ΟΤΕ είναι η
αναδιάρθρωση του Οργανισμού και η εθελουσία έξοδος προσωπικού, που όμως
απαιτεί πολιτικές αποφάσεις, υποστηρίζουν παράγοντες της εγχώριας αγοράς
τηλεπικοινωνιών. Όσον αφορά τα μελλοντικά οικονομικά μεγέθη του Οργανισμού,
τονίζουν πως «αν η ωρίμανση της αγοράς βρει τον ΟΤΕ με το σημερινό κόστος του,
οι ζημίες εντός της δεκαετίας θα είναι μεγάλες».

Όπως οι ίδιοι παρατηρούν, η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα ήρθε
την 1/1/2001, δηλαδή τρία χρόνια μετά τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Οι κυβερνήσεις των άλλων χωρών – μελών της E.E., γνωρίζοντας τις
δυσκολίες του εγχειρήματος, ξεκίνησαν την προετοιμασία για την απελευθέρωση
των τηλεπικοινωνιών περίπου 15 χρόνια νωρίτερα.

Λίγο έως πολύ, όλοι οι παραδοσιακοί τηλεπικοινωνιακοί οργανισμοί της Ευρώπης
έλαβαν τα ίδια μέτρα. Το πρώτο αφορούσε τη μείωση του κόστους λειτουργίας τους
και κυρίως αυτού που προερχόταν από τη μισθοδοσία (μείωση του αριθμού των
εργαζομένων). Το δεύτερο μέτρο αφορούσε την αναζήτηση πηγών-εσόδων από άλλες
αγορές του εξωτερικού για την αναπλήρωση των απωλειών που είχαν στην εθνική
αγορά. Ο ΟΤΕ το 2000 είχε ταυτόχρονα αντιμετωπίσει και τα δύο αυτά γεγονότα
(στο βαθμό που ήταν δυνατόν), ενώ επιπλέον έπρεπε να ολοκληρώσει και τον
εκσυγχρονισμό του δικτύου του (10 χρόνια αργότερα από ό,τι στην υπόλοιπη
Ευρώπη).

Προκειμένου να επιβιώσει στο ανταγωνιστικό περιβάλλον, ο ΟΤΕ έπρεπε επίσης να
εξισορροπήσει τα τέλη του, χρεώνοντας βάσει του κόστους, ενώ επιπλέον έπρεπε
να εξετάζει πολύ προσεκτικά και την εξέλιξη των δύο βασικών του στόχων: τη
μείωση του κόστους στην εθνική αγορά και την ολοκλήρωση των επενδύσεών του στο
εξωτερικό.

Σήμερα, το κόστος λειτουργίας εξακολουθεί να απασχολεί τον Οργανισμό και η
ανάγκη για μείωσή του γίνεται ακόμη πιο επιτακτική, καθώς πλησιάζει ο καιρός
που τα τηλεφωνήματα θα γίνονται πλέον μέσω του Ίντερνετ (VOIP – voice over
ΙΡ). Όταν η αγορά αυτή ωριμάσει (δηλαδή, οι εθνικές κλήσεις θα γίνονται με τον
τρόπο αυτό), οι επιπτώσεις στα έσοδα του ΟΤΕ θα είναι δραματικέs.