Kοινωνία δύο όψεων

Την ίδια ώρα που ανακοινώνεται από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών ότι το
ποσοστό της φτώχειας στην Ελλάδα παραμένει αμείωτο – στο 20% του πληθυσμού –
ότι υπάρχουν 2.165.107 Έλληνες που ζουν με οικογενειακό εισόδημα – η
τετραμελής οικογένεια – κάτω από 10.080 ευρώ το χρόνο, ένα άλλο στατιστικό
στοιχείο έρχεται να φωτίσει την άλλη όψη της ελληνικής κοινωνίας: 299.461 νέα
αυτοκίνητα πουλήθηκαν και κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά στους ελληνικούς δρόμους
το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για μέγεθος υπερβολικά μεγάλο, που δύσκολα μπορεί να ερμηνευθεί με
βάση τις ανάγκες των ελληνικών νοικοκυριών και να δικαιολογηθεί με βάση τα
εισοδήματά τους. Αν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, σίγουρα θα διαπίστωνε κανείς
ότι οι πωλήσεις αφορούν το δεύτερο και τρίτο αυτοκίνητο της ίδιας οικογένειας
ή την ανανέωση ενός όχι και τόσο παλιού μοντέλου. Κι αν αυτό δεν είναι
απαραιτήτως κακό, σίγουρα δεν αντιστοιχεί σε μια κοινωνία που θεωρείται από
τις φτωχότερες της Ευρώπης. Ή μήπως δεν είναι;

Ένας γρίφος

Το επίπεδο ζωής στην Ελλάδα είναι ένας γρίφος για εξαιρετικά δυνατούς λύτες.
Τα δηλωμένα στην Εφορία εισοδήματα είναι μόνο το ένα κομμάτι της εικόνας. Τα
υπόλοιπα ανήκουν στη σφαίρα της παραοικονομίας, του ολοένα και ταχύτερα
αυξανόμενου δανεισμού, της οικογενειακής αλληλεγγύης που εξοικονομεί δαπάνες
(π.χ. με τη φύλαξη των παιδιών από γιαγιάδες) και τελικά και… του παραλόγου.
Γιατί, βέβαια, δεν είναι λογικό να έχει το δικό του αυτοκίνητο κάθε ενήλικο
μέλος μιας οικογένειας που ζει στο κέντρο της Αθήνας.

Και δεν είναι μόνον οι πωλήσεις αυτοκινήτων που προκαλούν προβληματισμό για το
πραγματικό επίπεδο ζωής των Ελλήνων. Ο τζίρος των καταστημάτων στο διάστημα
Ιανουαρίου – Ιουλίου αυξήθηκε κατά το διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό του 7,3%.
(Όχι ότι ο τζίρος αυτός στήριξε την ελληνική βιομηχανική παραγωγή, η οποία
προβλέπεται να αυξηθεί κατά μόλις 1% φέτος. Στήριξε τις εισαγωγές, που
καλπάζουν). Ούτως ή άλλως, θα μπορούσε κανείς να πει ότι η αύξηση των πωλήσεων
αντανακλά μια σχετική ευημερία των ελληνικών νοικοκυριών.

Όχι για όλους

Προφανώς, όμως, η ευημερία αυτή δεν αφορά τους πάντες. Όπως αποδεικνύει η
μελέτη του EKKE για τη φτώχεια, ένα μεγάλο ποσοστό των ελληνικών οικογενειών
ζει με ετήσιο εισόδημα που δεν αντιστοιχεί ούτε στην τιμή ενός μεσαίου
αυτοκινήτου. Από αυτά που κάποιες άλλες οικογένειες αλλάζουν κάθε 3-4 χρόνια.
Στην Ευρώπη κάποτε ανησυχούσαν για τη δημιουργία κοινωνιών των 2/3, όπου το
1/3 θα βρισκόταν στο περιθώριο, ανίκανο να απολαύσει τα αγαθά της γενικής
οικονομικής ανάπτυξης και εν δυνάμει επικίνδυνο για την κοινωνική γαλήνη. Στην
Ελλάδα, ίσως βιώνουμε ήδη μια εκδοχή αυτού του φαινομένου.