TPITH AΠOΨH H εισβολή του ιδιωτικού

Είναι αλήθεια ότι η διεύρυνση της πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
πραγματοποιήθηκε και συνεχίζει να πραγματοποιείται κάτω από συνθήκες
ουσιαστικής απο-χρηματοδότησής της, γεγονός που «πριμοδοτεί» την οικοδόμηση
του μαζικού υποχρηματοδοτούμενου και υποβαθμισμένου Πανεπιστημίου με
αντίστοιχα υποβαθμισμένα και απαξιωμένα διαπιστευτήρια, που ωθείται να αναζητά
πόρους από την αγορά, από δίδακτρα και από ίδιες επιχειρηματικές
δραστηριότητες.

Τόσο στο προεκλογικό πρόγραμμα της κυβέρνησης όσο και στις πρόσφατες
ανακοινώσεις του ΥΠΕΠΘ φαίνεται καθαρά ότι ο σταθερός προσανατολισμός της νέας
κυβέρνησης όχι μόνο δεν έρχεται να δώσει λύσεις στην ήδη επιβαρημένη κατάσταση
στα Πανεπιστήμια, αλλά αντίθετα επιδιώκει να εκμεταλλευτεί την κατάσταση αυτή
μετακυλίοντας τα προβλήματα στους ίδιους τους φοιτητές και γενικότερα στους
εργαζομένους.

Κατ’ αρχήν είναι ξεκάθαρη η επιδίωξη της κυβέρνησης για ανάπτυξη ακόμη
μεγαλύτερων ταχυτήτων στην υλοποίηση των δεσμεύσεων που προέρχονται από τις
συμφωνίες της Μπολόνιας, της Πράγας και του Βερολίνου. Με μοχλό την αξιολόγηση
και τα ευρωπαϊκά «πακέτα» του ΕΠΕΑΕΚ, την ίδια στιγμή που προβάλλει την
ιδιωτική επιχείρηση και τα διευθυντικά στελέχη ως «φυσικό» υπόδειγμα μιας
αποτελεσματικής οργάνωσης και λειτουργίας της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης,
ετοιμάζεται να προχωρήσει σε ακόμη μεγαλύτερη μείωση της κρατικής
χρηματοδότησης, στην ιδιωτικοποίηση της λειτουργίας των δημόσιων Πανεπιστημίων
και στην αναδιάρθρωση των προγραμμάτων σπουδών για την ευθεία εξυπηρέτηση των
επιχειρηματικών συμφερόντων.

Αν ρίξουμε μια ματιά στις στοχεύσεις του κυβερνώντος κόμματος θα καταλάβουμε
μερικούς από τους τρόπους με τους οποίους θα γίνει προσπάθεια να έρθουμε πιο
κοντά στις δεσμεύσεις της Μπολόνιας και της Πράγας. Να τι αναφέρεται: «Το
σύστημα της δωρεάν διανομής των συγγραμμάτων διατηρείται, με εξαίρεση τους
οικονομικά εύπορους φοιτητές που προσδιορίζεται σύμφωνα με τη φορολογική
δήλωση και σε ποσό που θα καθορίζεται ανά έτος». Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Αν
οικονομικά εύπορος, σύμφωνα με τη φορολογική του δήλωση, προσδιοριστεί αυτός
που έχει οικογενειακό εισόδημα πάνω από 30.000 ευρώ, σύμφωνα με τους όρους της
επιδότησης των φοιτητών που σπουδάζουν εκτός τόπου μόνιμης κατοικίας, τότε
πάνω από 80.000 οικογένειες μισθωτών, δημοσίων υπαλλήλων, π.χ. καθηγητών ή
δασκάλων που κατά βάση έχουν παιδιά στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, θα κληθούν να
πληρώσουν τα συγγράμματα των παιδιών τους. Μια πρόχειρη εκτίμηση δείχνει ότι
το κόστος των συγγραμμάτων για τέσσερα χρόνια σπουδών αρχίζει από 2.000 –
3.000 ευρώ στις «φθηνές» Σχολές και μπορεί να ξεπεράσει τα 7.000 ευρώ στις
ακριβές Σχολές παρατεταμένης διάρκειας (Ιατρική – Πολυτεχνείο κ.λπ.).
Ουσιαστικά αυτή η ρύθμιση θα θίξει τις παρυφές της χαμηλόμισθης υπαλληλίας και
των μισθωτών του ευρύτερου δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και τα μεσαία
εισοδήματα που σε καμία περίπτωση, όμως, δεν αντέχουν να εξαντλούν τον
οικογενειακό προϋπολογισμό σε τόσο μακρό χρονικό διάστημα (φροντιστήρια για το
πέρασμα στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, κόστος φοιτητή που σπουδάζει εκτός τόπου
μόνιμης κατοικίας, κόστος ζωής, κόστος συγγραμμάτων) και μάλιστα σε περίοδο
ισχνών δημοσιονομικών αγελάδων.

Ένα δεύτερο μέτρο αναμένεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα σε χιλιάδες
άλλους φοιτητές, οι οποίοι για διάφορους λόγους δεν έχουν τη δυνατότητα να
ολοκληρώσουν τις σπουδές τους μέσα στην τετραετία. H κυβέρνηση προγραμματίζει:
«Νέα διάρθρωση σπουδών στο πρόγραμμα σπουδών σε δύο περιόδους. H πρώτη
περίοδος διαρκεί 4 εξάμηνα και περιλαμβάνει τις βασικές γνώσεις της
αντίστοιχης επιστήμης. Προϋπόθεση για την παρακολούθηση μαθημάτων της δευτέρας
περιόδου αποτελεί η επιτυχής εξέταση στο μαθήματα της πρώτης». Μια «βαθύτερη
βουτιά» στην ανάγνωση των μεγεθών της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης αναδεικνύει με
σαφήνεια μία διάκριση στη φοίτηση. Το 2002 – 2003 από τους 331.564
εγγεγραμμένους φοιτητές μας στα AEI, οι 141.903 (43%) χαρακτηρίζονται ως μη
«ενεργοί», καθώς βρίσκονται πέραν των κανονικών χρόνων φοίτησης, δηλαδή έχουν
καθυστερήσει για κάποιο λόγο να πάρουν το πτυχίο τους. Τι σημαίνει αυτό;
Σημαίνει ότι η υλοποίηση ενός τέτοιου μέτρου θα «σπάσει» το Πανεπιστήμιο στα
δύο και μαζί θα χωρίσει κάθετα και τον φοιτητικό πληθυσμό. Ο μεγάλος όγκος των
φοιτητών θα λιμνάζει στον πρώτο κύκλο και κατά πάσα πιθανότητα θα αναγκάζεται
να σταματάει εκεί.

Το σοβαρότερο, όμως, όλων είναι οι σχεδιασμοί στη χρηματοδότηση των AEI – TEI.
Είναι γνωστό ότι η κυβέρνηση μελετά την αλλαγή του τρόπου χρηματοδότησης των
Ιδρυμάτων, ώστε αυτή να περιορίζεται σε στόχους. Πώς εννοεί η N.Δ. τη δημόσια
χρηματοδότηση των Πανεπιστημίων; «Τα AEI διά των Συγκλήτων τους δεσμεύονται να
υλοποιήσουν τους επιμέρους στόχους και δράσεις του προγράμματος επί ποινή
διακοπής χρηματοδοτήσεων». Τι σημαίνει αυτό; Ουσιαστικά, σημαίνει επιχείρηση
άρσης της υποχρέωσης του Δημοσίου να χρηματοδοτεί συνολικά τη λειτουργία των
ιδρυμάτων της Ανώτατης Εκπαίδευσης, καθώς και σύνδεση των αποτελεσμάτων της
αξιολόγησης με τη χρηματοδότηση των AEI.