Οι αυξήσεις έγιναν… μειώσεις λόγω ανατιμήσεων

Χιονοστιβάδα ανατιμήσεων αναμένεται τους επόμενους μήνες σε αγαθά και
υπηρεσίες. Το νέο κύμα ακρίβειας όχι μόνο πρόκειται να εξανεμίσει τις αυξήσεις
που θα πάρουν οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι του Δημοσίου από το 2005, αλλά
θα οδηγήσει και σε μείωση του διαθέσιμου εισοδήματός τους.

Από τα τρόφιμα και τα τσιγάρα μέχρι την κατοχή και χρήση του αυτοκινήτου και
το πετρέλαιο θέρμανσης, μια σειρά από προϊόντα και υπηρεσίες κρίσιμες για την
καθημερινότητα του Έλληνα πρόκειται να αυξηθούν μέσα στο προσεχές διάστημα,
μετατρέποντας σε φιλοδώρημα τις πενιχρές αυξήσεις μισθών και συντάξεων που
προβλέπονται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού. Από τα μέχρι σήμερα στοιχεία
είναι γνωστό ότι αναμένονται αυξήσεις 4,5% κατά μέσο όρο στα τρόφιμα, 15% –
20% στα τέλη κυκλοφορίας I.X. αυτοκινήτων, 45 με 6% στα ασφάλιστρα των
αυτοκινήτων, 5% με 7,5% στα δίδακτρα φροντιστηρίων και σχολείων, 3% – 4% στους
λογαριασμούς των ΔΕΚΟ, και ως 50% στα φθηνά πακέτα τσιγάρων.

Αγοραστική δύναμη

Οι ανατιμήσεις αυτές όχι μόνο πρόκειται να εξανεμίσουν τα «ψίχουλα» που
μοίρασε η κυβέρνηση ως αυξήσεις σε μισθωτούς και συνταξιούχους του Δημοσίου,
αλλά θα οδηγήσουν και σε απώλειες της πραγματικής τους αγοραστικής δύναμης.
Έτσι, οι αυξήσεις 3,2% στους μισθούς και 3,3% στις συντάξεις του Δημοσίου που
ανακοινώθηκαν, εξαιτίας των ανατιμήσεων που έρχονται σε βασικά αγαθά και
υπηρεσίες, θα γίνουν μειώσεις από 2% ως και 5% στο εισόδημα των νοικοκυριών.
Αυτό τουλάχιστον προκύπτει μέσα από τρεις ενδεικτικούς οικογενειακούς
προϋπολογισμούς που υπολόγισαν «TA NEA» και αφορούν αντίστοιχες περιπτώσεις
νοικοκυριών του δημόσιου τομέα: μια τετραμελής οικογένεια μισθωτών με δικό της
σπίτι, έναν εργαζόμενο (δημόσιο υπάλληλο) που νοικιάζει διαμέρισμα και έναν
συνταξιούχο του Δημοσίου που ζει μόνος. Ας σημειωθεί ότι οι προϋπολογισμοί
αυτοί αφορούν αποκλειστικά είδη και υπηρεσίες που εκτιμάται πως θα ανατιμηθούν
φέτος ή μέσα στους πρώτους μήνες του 2005. Για τα υπόλοιπα είδη που απαρτίζουν
τα πάγια έξοδα ενός νοικοκυριού δεν υπάρχουν πληροφορίες για επικείμενες
αυξήσεις, άρα θεωρούμε ότι δεν θα επιβαρύνουν τους οικογενειακούς
προϋπολογισμούς. Φυσικά, τίποτα δεν αποκλείεται. Από τα παραδείγματα
προκύπτουν τα εξής:

1. Τα μηνιαία έξοδα μιας τετραμελούς οικογένειας που ζει στο δικό της
σπίτι, μόνο για διατροφή, κατοχή και χρήση ενός αυτοκινήτου, ιδιωτική
ασφάλιση, διασκέδαση, φροντιστήρια των παιδιών, λογαριασμούς ΔΕΚΟ και άλλες
ανελαστικές δαπάνες, φτάνουν με μετριοπαθείς υπολογισμούς τα 1.730 ευρώ. Αυτό
το «καλάθι προϊόντων και υπηρεσιών» θα στοιχίζει από του χρόνου ακριβότερα
κατά 125 ευρώ, με επίσης συγκρατημένες εκτιμήσεις. Θα φτάσει δηλαδή στα 1.855
ευρώ.

Την ίδια ώρα ο βασικός μισθός (χωρίς τα επιδόματα) ενός ζευγαριού δημοσίων
υπαλλήλων, στην κατηγορία Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΠΕ) με προϋπηρεσία 15
ετών και οι δύο, ανέρχεται στα 2.164 ευρώ τον μήνα. Το ζευγάρι αυτό, με την
αύξηση 3,2% που θα πάρει, θα εισπράττει από του χρόνου 2.233 ευρώ τον μήνα ως
βασικό μισθό, δηλαδή κατά 69 ευρώ περισσότερα. Τα επιπλέον αυτά χρήματα που θα
πάρει ως αύξηση υπολείπονται των επιπλέον επιβαρύνσεων κατά 56 ευρώ τον μήνα,
ποσό που ισοδυναμεί σωρευτικά με το 2,5% του μηνιαίου μισθού του ζευγαριού.

2. Ένας μισθωτός στο Δημόσιο, χωρίς παιδιά, νοικιάζει διαμέρισμα.
Ανήκει στην κατηγορία Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, έχει προϋπηρεσία 15 χρόνια
και αμείβεται με βασικό μισθό 1.082 ευρώ τον μήνα (χωρίς να υπολογίζονται τα
επιδόματα στα οποία δεν εφαρμόζεται η εισοδηματική πολιτική). Το 2005 θα πάρει
αύξηση 35 ευρώ τον μήνα και ο βασικός του μισθός θα διαμορφωθεί στα 1.117 ευρώ
τον μήνα. Την ίδια ώρα ο υπάλληλος αυτός πληρώνει σε μηνιαία βάση, για
διατροφή, ενοίκιο, θέρμανση, ασφάλιστρα, τέλη κυκλοφορίας για το I.X. του,
κ.ά. 1.070 ευρώ τον μήνα. Από του χρόνου όμως το ίδιο καλάθι προϊόντων και
υπηρεσιών θα του κοστίζει 1.157 ευρώ τον μήνα, δηλαδή ακριβότερα κατά 87 ευρώ.
Τα επιπλέον χρήματα των 35 ευρώ τον μήνα που θα πάρει ως αύξηση στον μισθό του
ούτε καν καλύπτουν τις ανατιμήσεις που αναμένεται να εμφανιστούν στην αγορά
προσεχώς. Στην πραγματικότητα η απώλεια εισοδήματός του κάθε μήνα θα φτάνει τα
52 ευρώ. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με το 4,6% του μηνιαίου μισθού του. Πώς θα τα
βγάζει πέρα; Είτε μέσω δανεισμού είτε μέσω άλλων εισοδημάτων που έχει πέραν
του βασικού μισθού του…

3. Το τρίτο παράδειγμα αφορά ένα συνταξιούχο του Δημοσίου που ζει
μόνος του. Έχει 29 χρόνια προϋπηρεσίας και εισπράττει σύνταξη 900 ευρώ τον
μήνα, τα οποία θα φτάσουν τα 929 ευρώ με την αύξηση 3,3% που θα πάρει από το
2005. Με πολύ μετριοπαθείς υπολογισμούς ξοδεύει κάθε μήνα για διατροφή,
θέρμανση, κατοχή και χρήση ενός I.X. αυτοκινήτου, φάρμακα, γιατρούς και άλλα
είδη πρώτης ανάγκης το ποσό των 591 ευρώ. Υπολογίσαμε ότι το κόστος για το
καλάθι αυτό θα αυξηθεί το προσεχές διάστημα στα 641 ευρώ, δηλαδή κατά 50 ευρώ
τον μήνα. Επαρκούν τα επιπλέον 29 ευρώ που θα βάζει από του χρόνου στην τσέπη
του για να καλύψουν τις επερχόμενες ανατιμήσεις; Όχι βέβαια. Από το 2005 θα
έχει απώλεια εισοδήματος 21 ευρώ τον μήνα (ή το 2,3% της σύνταξής του) λόγω
του αυξημένου κόστους ζωής.