Xάνονται ζωές στον «Γολγοθά» για αποκατάσταση

Ένα στα τρία κρεβάτια στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και ένα στα τέσσερα
σε κλινικές «αιχμής», όπως οι ορθοπεδικές και οι νευροχειρουργικές, θα ήταν
άδεια και πολλές ζωές θα σώζονταν εάν στην χώρα μας υπήρχαν αρκετά κέντρα
αποκατάστασης για τους ανθρώπους που πέφτουν θύματα τροχαίων ή παρουσιάζουν
σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως τα εγκεφαλικά.

Τα υπάρχοντα κέντρα είναι ελάχιστα και με απελπιστικά μικρό αριθμό κλινών ενώ
σχεδόν όλα βρίσκονται στην Αττική, με συνέπεια να μένουν παντελώς ακάλυπτες
περιοχές όπως η Κρήτη, η Στερεά Ελλάδα, η Ήπειρος και η Θεσσαλία. Όσον αφορά
τα παιδιατρικά κέντρα αποκατάστασης, στα οποία θα μπορούσαν να νοσηλεύονται
παιδιά και έφηβοι ηλικίας μέχρι 16 ετών έως ότου αναρρώσουν, αυτά
απλούστατα… δεν υπάρχουν καθόλου!

Οι ειδικοί – από τους γιατρούς αποκατάστασης μέχρι τους διευθυντές των
εντατικών και τους διοικητές των νοσοκομείων – χαρακτηρίζουν την κατάσταση
απελπιστική.

«Χάνονται ανθρώπινες ζωές από την έλλειψη των κέντρων αυτών, αν και ουδείς
γνωρίζει πόσες είναι» λέει ο κ. Ανδρέας Καραμπίνης, διευθυντής στη Μονάδα
Εντατικής Θεραπείας του Γενικού Κρατικού Αθηνών. «Το σίγουρο είναι πως σε
πρόσφατη μελέτη μας που έγινε για να ελέγξουμε την επιβίωση και την ποιότητα
ζωής πολυτραυματιών οι οποίοι είχαν νοσηλευθεί – σε συγκεκριμένη χρονική
περίοδο – στη δική μας μονάδα με μέτριας βαρύτητας κρανιοεγκεφαλική κάκωση,
οκτώ από τους 48 ασθενείς που συμμετείχαν πέθαναν μέσα σε μία τριετία από
επιπλοκές της κατάστασής τους».

Χρόνια περιστατικά

Σοβαρό πρόβλημα αποτελεί, κατά τον κ. Καραμπίνη, και το γεγονός πως αυτή τη
στιγμή το 30% έως 35% των κρεβατιών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) της
χώρας καλύπτονται από χρόνια περιστατικά, τα περισσότερα από τα οποία αφορούν
ασθενείς που δεν έχουν καμία επαφή με το περιβάλλον. Είναι χαρακτηριστικό πως
στο Γενικό Κρατικό Αθηνών τέσσερα από τα 11 κρεβάτια της ΜΕΘ καλύπτουν τέτοια
περιστατικά και για χρονικό διάστημα που κυμαίνεται από τρεις μήνες (το πιο
πρόσφατο) έως δύο χρόνια (το παλαιότερο).

«Δεν μπορείς να τους σκοτώσεις αυτούς τους ανθρώπους, πρέπει να τους
φροντίσεις – και να τους φροντίσεις καλά και με σεβασμό, όχι μόνο προς τους
ίδιους, αλλά και προς την οικογένειά τους» τονίζει ο κ. Καραμπίνης. «Αυτό,
όμως, δεν πρέπει να γίνεται στη ΜΕΘ, διότι ούτε ιατρικώς είναι σωστό ούτε
ηθικώς. Αν μη τι άλλο, είμαστε η χώρα όπου κάθε βράδυ σχεδόν γίνεται αγώνας
δρόμου για να βρεθεί ένα άδειο κρεβάτι στην εντατική για έναν νέο, ανατάξιμο
ασθενή. Την τελευταία διετία έχουμε διώξει από τη μονάδα μας 35 ασθενείς γι’
αυτόν τον ένα που μας κρατάει το κρεβάτι – χωρίς βεβαίως αυτός ή οι συγγενείς
του να φταίνε σε τίποτα – παρ’ όλο που δεν έχουμε πια τίποτα να του
προσφέρουμε. Αν ήμασταν στο εξωτερικό, ο ασθενής αυτός και τόσοι άλλοι που
υπάρχουν σε όλες τις ΜΕΘ θα νοσηλεύονταν σε ειδικούς χώρους χρόνιας νοσηλείας
ή στο σπίτι τους, όπου όμως καθημερινά θα βρίσκονταν δίπλα τους νοσηλευτές και
άλλο προσωπικό για να τους φροντίζουν σωστά».

Για να γίνει αυτό, όμως, θα έπρεπε να υπήρχαν οι κατάλληλες υποδομές που για
τη χώρα μας ουσιαστικά συνοψίζονται στην… εξής μία: Το Εθνικό Ίδρυμα
Αποκατάστασης Αναπήρων (EIAA) στο Ίλιον – διαθέτει 120 κλίνες και… τεράστιες
λίστες αναμονής.

Ποιες είναι οι ανάγκες

Το 30% έως 35% των κρεβατιών στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) της χώρας καλύπτονται από χρόνια περιστατικά, τα περισσότερα από τα οποία αφορούν ασθενείς που δεν έχουν καμία επαφή με το περιβάλλον

«Για να καλυφθούν οι ανάγκες της χώρας σε κέντρα αποκατάστασης θα έπρεπε να
υπάρχει ένα για κλειστή νοσηλεία (παραμονή του ασθενούς όλο το 24ωρο) σε κάθε
υγειονομική περιφέρεια, δηλαδή στην Κρήτη, στην Πάτρα, στη Λάρισα, στη
Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, στα Ιωάννινα και στην Αλεξανδρούπολη» λέει η κυρία
Κωνσταντίνα Πετροπούλου, διευθύντρια στη B’ Κλινική Αποκατάστασης του EIAA.
«Και θα έπρεπε να έχουμε κέντρα ημερήσιας νοσηλείας (ο ασθενής μένει 3-4 ώρες
καθημερινά) σε επίπεδο δήμου ή σε επίπεδο όμορων δήμων».

Επειδή, όμως, όλα’ αυτά δεν υπάρχουν, το EIAA είναι αναγκασμένο να λειτουργεί
με δύο λίστες αναμονής. H μία αφορά τα επείγοντα περιστατικά, τα οποία
εισάγονται απευθείας σε αυτό από τα δημόσια νοσοκομεία και έχουν
προτεραιότητα. Στη λίστα αυτή, αν ενημερωθεί εγκαίρως το EIAA, οι ασθενείς
περιμένουν 15-20 μέρες.

H δεύτερη λίστα αφορά τις υποξείες ή χρόνιες καταστάσεις, όπως τις αποκαλούν
οι γιατροί, δηλαδή τους ασθενείς που παίρνουν εξιτήριο από τα νοσοκομεία και
εισάγονται αργότερα στα EIAA – με το «αργότερα» να είναι τουλάχιστον 2-3
μήνες.

Πληρώνουν τις θεραπείες από την τσέπη τους

ΨΙΧΟΥΛΑ ΔΙΝΟΥΝ TA ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ TAMEIA

Τα ασφαλιστικά ταμεία δεν καλύπτουν παρά ένα μικρό μέρος της θεραπείας
αποκατάστασης, η οποία συνήθως είναι μακροχρόνια – από 6 μήνες και πάνω…

Είναι χαρακτηριστικό πως ο Οργανισμός Περίθαλψης Ασφαλισμένων Δημοσίου (ΟΠΑΔ)
δικαιολογεί για τους ασθενείς με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο μέχρι 30
φυσικοθεραπευτικές πράξεις συνολικά ανά τετράμηνο που πρέπει να γίνουν σε δέκα
συνεδρίες, όταν ένας ασθενής χρειάζεται φυσικοθεραπεία αν όχι κάθε μέρα,
τουλάχιστον μέρα παρά μέρα. Αντίστοιχα, το IKA δικαιολογεί 10 φυσικοθεραπείες
τη φορά, τρεις φορές τον χρόνο, για όλους τους ασθενείς με ελάχιστες
εξαιρέσεις (λ.χ. ο παραπληγικός μπορεί να κάνει 4-6 φορές τον χρόνο, αλλά
περνάει από επιτροπή πρώτα). Επιπλέον, τα Ταμεία δίνουν 1,23 ευρώ για κάθε
συνεδρία εργοθεραπείας, όταν οι ασθενείς πληρώνουν στους εργοθεραπευτές 30
ευρώ ανά 45λεπτη συνεδρία.

Το γεγονός αυτό έχει ως συνέπεια την οικονομική αιμορραγία όσων ασθενών και
των συγγενών τους αποφασίσουν να πληρώσουν την αποκατάσταση από την τσέπη τους
ή, χειρότερα ακόμα, να μην κάνει καμία θεραπεία αποκατάστασης ο ασθενής που
δεν έχει να πληρώσει.

Τι έδειξε μελέτη

Του λόγου το αληθές αποδεικνύει μελέτη που εκπόνησαν οι γιατροί της ΜΕΘ του
Γενικού Κρατικού Αθηνών, με 40 ασθενείς ηλικίας 16 έως 52 ετών, μέτριας έως
κατώτερης οικονομικής κατάστασης (εργάτες, χαμηλόβαθμοι ιδιωτικοί υπάλληλοι,
μαθητές κ.ά.), οι οποίοι είχαν τραυματισθεί σε τροχαία την περίοδο 1996-1998
και νοσηλεύθηκαν διασωληνωμένοι στη Μονάδα με μέτριας βαρύτητας
κρανιοεγκεφαλική κάκωση.

Τρία χρόνια μετά την έξοδό τους από το νοσοκομείο, μόλις οι οκτώ είχαν
υποβληθεί σε πλήρη αποκατάσταση (εργοθεραπεία, φυσικοθεραπεία,
κινησιοθεραπεία, λογοθεραπεία κ.ά. αναλόγως με την περίπτωση) σε ειδικό
κέντρο, ενώ άλλοι 19 είχαν κάνει μόνο φυσικοθεραπεία, καταβάλλοντας συνολικά
από την τσέπη τους 62 εκατομμύρια δραχμές (από 200.000 δραχμές το λιγότερο έως
22 εκατομμύρια το περισσότερο), χωρίς σε αυτό το ποσόν να υπολογίζονται τα
χρήματα που διέθεσαν οι ασφαλιστικοί τους φορείς. Οι υπόλοιποι 13 δεν είχαν
κάνει καμία θεραπεία με ειδικά εκπαιδευμένο θεραπευτή, διότι δεν είχαν να
πληρώσουν.

Το γεγονός αυτό είχε συνέπειες στην ποιότητα της ζωής τους, αφού μόνον οι έξι
στους δέκα είχαν επανέλθει σε μεγάλο βαθμό στην κατάσταση που είχαν πριν από
το ατύχημα και μόνο 15 κατόρθωσαν να επιστρέψουν στο επάγγελμα που είχαν. Οκτώ
ασθενείς αναγκάσθηκαν να αλλάξουν επάγγελμα, ενώ άλλοι οκτώ δεν έβρισκαν
δουλειά παρ’ ότι έψαχναν.

Καμιά βοήθεια

Οι περισσότεροι, εξάλλου, παραπονούνταν ότι δεν είχαν κανέναν να τους βοηθήσει
ψυχικά στις δύσκολες στιγμές που πέρασαν, με συνέπεια να βασανίζονται από
εφιάλτες και άλλες συνέπειες του μετατραυματικού στρες.

«Δεν έχουμε δει άδειο κρεβάτι»

ΔΥΟ ΜΗΝΕΣ ΣΤΗ ΛΙΣΤΑ ΑΝΑΜΟΝΗΣ

Μονάδες ή κλινικές αποκατάστασης διαθέτουν και ορισμένα μεγάλα δημόσια
νοσοκομεία – μόνο στην Αττική. Σύμφωνα με καταγραφή της Ελληνικής Εταιρείας
Φυσικής Ιατρικής και Αποκατάστασης (ΕΕΦΙΑ), τέτοιες μονάδες έχουν το KAT, το
Ασκληπιείο Βούλας, το Θριάσιο, το Γενικό Κρατικό Αθηνών και το Σωτηρία. Με τη
διαφορά ότι η μονάδα του KAT διαθέτει 22 κλίνες, αυτή του Ασκληπιείου 20, η
μονάδα του Θριασίου 6, η μονάδα του Γενικού Κρατικού Αθηνών 2 και αυτή του
Σωτηρία… καμιά, ενώ διαφορές παρατηρούνται και στις υποδομές τους.

Χωρίς υποδομές

«H μονάδα μας είναι με προδιαγραφές νοσοκομείου και όχι με προδιαγραφές
προηγμένης μονάδας αποκατάστασης», παραδέχεται ο κ. Γιάννης Ροτζιώκος,
διοικητής του Ασκληπιείου Βούλας. «Πρακτικά, αυτό σημαίνει πως ναι μεν έχουμε
φτιάξει ένα άριστο φυσικοθεραπευτήριο με σύγχρονα μηχανήματα και πισίνα, αλλά
η μονάδα βρίσκεται σε παλιό κτίριο, τα κρεβάτια δεν επαρκούν ούτε για… ζήτω
και δεν διαθέτει βοηθητικές υποδομές, όπως τον χώρο προσαρμογής πριν από την
έξοδο του ασθενούς από το νοσοκομείο».

Μαζί του συμφωνεί και ο διευθυντής της Κλινικής Αποκατάστασης του Ασκληπιείου
κ. Νίκος Λαγογιάννης. «Μέσα στα δημόσια νοσοκομεία όλης της χώρας θα έπρεπε να
υπάρχουν τουλάχιστον 600-700 κρεβάτια αποκατάστασης για να αντιμετωπίζονται οι
ασθενείς στην οξεία φάση, δηλαδή μόλις σταθεροποιηθεί η κατάστασή τους, εντός
– εκτός νοσοκομείων θα έπρεπε να έχουμε άλλα 1.000 τουλάχιστον» εκτιμά. «Δεν
έχουμε καν 200. H μονάδα μας είχε 20 κρεβάτια το 1977 – και με αυτά παραμένει
έκτοτε. Άδειο κρεβάτι στην κλινική μας δεν έχουμε δει ποτέ και η λίστα μας
μπορεί να φτάσει τον 1 ή τους 2 μήνες, παρ’ όλο που φροντίζουμε κυρίως
εσωτερικούς ασθενείς και σπανιότερα ασθενείς από άλλα νοσοκομεία».