Oγηγός ΜΒΑ Eυρώπη VS HΠA

Το MBA (μεταπτυχιακό στη Διοίκηση Επιχειρήσεων) είναι μία αμερικανική εφεύρεση
των αρχών του 20ού αιώνα που αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό τη ραγδαία
οικονομική ανάπτυξη των Ηνωμένων Πολιτειών εκείνη την περίοδο, καθώς και την
επέκταση των πρώτων μεγάλων επιχειρήσεων. H Ευρώπη ακολούθησε σχεδόν πενήντα
χρόνια μετά. Μελετώντας κανείς τις κατατάξεις των MBA προγραμμάτων σε όλο τον
κόσμο θα συνειδητοποιήσει ότι τα αμερικανικά Πανεπιστήμια κυριαρχούν με
διαφορά στις πρώτες θέσεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι στη Γερμανία, τη
μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης με παράδοση στις ακαδημαϊκές σπουδές, δεν
υπάρχει μέχρι στιγμής ούτε ένα ανταγωνιστικό πρόγραμμα MBA σε διεθνές επίπεδο
με αντίστοιχη φήμη.

H υπεροχή της Αμερικής οφείλεται σε πολλούς λόγους, πέρα από την
πενηντάχρονη καθυστέρηση, που εξηγούν αυτό το φαινόμενο. Στην Ευρώπη τα
Πανεπιστήμια αναπτύχθηκαν για να προσφέρουν ανώτατη παιδεία σε όσο το δυνατόν
περισσότερους πολίτες, σε αντίθεση με την Αμερική, όπου τα καλά σχολεία (ivy
league), εστίασαν στην εκπαίδευση «των καλών και των πιο έξυπνων». Επιπλέον,
στην Αμερική η παιδεία δεν ελέγχεται σε ομοσπονδιακό επίπεδο κεντρικής
εξουσίας, αλλά κυρίως σε πολιτειακό και συνεπώς δεν υπάρχουν κρατικά
(national) Πανεπιστήμια. Αυτό σίγουρα φέρνει ως αποτέλεσμα την ευελιξία.
Αντίθετα στην Ευρώπη τα παραδοσιακά Πανεπιστήμια σε μεγάλο βαθμό εξαρτώνται
από τις κρατικές ενισχύσεις και την πολιτική εξουσία και μένουν μακριά από τις
ραγδαίες εξελίξεις της αγοράς.

Με κοινωνικό χαρακτήρα. Το κράτος εξ ορισμού δεν μπορεί να ενισχύσει
ένα Πανεπιστήμιο περισσότερο από κάποιο άλλο, ούτε μπορεί, για κοινωνικούς
λόγους, να ευνοήσει ένα «ελιτίστικο» Πανεπιστήμιο. Τα ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια
έχουν συνήθως μεγάλο μέγεθος, κοινωνικό χαρακτήρα και αντίστοιχες οργανωτικές
δομές. Αντίστοιχα και οι αποδοχές των καθηγητών και ερευνητών είναι σε μεγάλο
βαθμό δεδομένες και προσδιορισμένες σε κλίμακα. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά
ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια, κυρίως στη Μεγάλη Βρετανία, «αιμορραγούν», καθώς
σημαντικός αριθμός καθηγητών επιλέγουν να διδάξουν στην άλλη όχθη του
Ατλαντικού για υπερδιπλάσιες αμοιβές. Τέλος, στην Ευρώπη η Διοίκηση
Επιχειρήσεων, ως γνωστική περιοχή, θεωρήθηκε στην αρχή όχι τόσο «σοβαρή» για
να τύχει ιδιαίτερης ακαδημαϊκής προσοχής. Αξιοσημείωτο είναι ότι η Οξφόρδη και
το Κέιμπριτζ, ιστορικά και αξιοσέβαστα Πανεπιστήμια, μόνο τα τελευταία χρόνια
άρχισαν να επενδύουν σε παρόμοια μεταπτυχιακά προγράμματα προσπαθώντας να
καλύψουν τον χαμένο χρόνο.

Τα τελευταία χρόνια μετά τις εταιρείες «φούσκα» του Ίντερνετ την 11η
Σεπτεμβρίου και την αλλαγή πολιτικής στην έκδοση σπουδαστικής βίζας στην
Αμερική, όλο και περισσότεροι φοιτητές από όλο τον κόσμο «κοιτάνε» την Ευρώπη.
Ένα πλεονέκτημα είναι ότι τα περισσότερα ευρωπαϊκά σχολεία διαρκούν ένα χρόνο,
σε σχέση με τα δύο της Αμερικής και έχουν φθηνότερα δίδακτρα. Μελετώντας
κανείς τα ευρωπαϊκά MBA διαπιστώνει ότι πρόκειται συνήθως για αυτόνομες,
μικρές σε μέγεθος και πολλές φορές μη κρατικές Σχολές. Τα κρατικά Πανεπιστήμια
από την άλλη αρχίζουν να επενδύουν στα MBA τους προγράμματα. Ανάμεσα σε άλλους
λόγους διαπιστώθηκε πως είναι και προσοδοφόρα. Τέλος, ένα ακόμη πλεονέκτημα
των ευρωπαϊκών MBA είναι ότι χαρακτηρίζονται ως πολύ πιο διεθνοποιημένα, τόσο
λόγω των πολλών ευρωπαϊκών εθνικοτήτων όσο και επειδή είναι πιο ανοιχτά σε
φοιτητές από άλλες ηπείρους. Άλλωστε, η επέκταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς
τις πρώην ανατολικές χώρες δημιουργεί νέες «αγορές» MBA φοιτητών και πρόσβαση
σε αξιόλογο ανθρώπινο δυναμικό.

Tips

Στην Ευρώπη τα παραδοσιακά Πανεπιστήμια σε μεγάλο βαθμό εξαρτώνται από τις
κρατικές ενισχύσεις και την πολιτική εξουσία και μένουν μακριά από τις
ραγδαίες εξελίξεις της αγοράς