Tο μεγάλο φαγοπότι

ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ αυτοκτονούν! Σε ανύποπτο χρόνο, δημιουργούν οι ίδιες τις
προϋποθέσεις που τις οδηγούν στον χαμό.

Το 1993-94, θέλοντας να αναζωογονήσει την κυβέρνηση των Τόρις, ο Τζον Μέιτζορ
ξεκίνησε μια πολιτική καμπάνια για «επιστροφή στις βασικές αξίες» – αγγλιστί,
«back to basics». Ως βασικές αξίες, οι Βρετανοί Συντηρητικοί εννοούσαν τις
λεγόμενες οικογενειακές αξίες που ασπάζεται η απανταχού Δεξιά.

Τι ήταν να το πει; Ο Τύπος της Φλιτ Στριτ άρχισε να βάζει υπουργούς και
βουλευτές στο κόσκινο της ηθικής και, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, να τους
βρίσκει σκάρτους. Μια σειρά από «ροζ» δημοσιεύματα που αφορούσαν τις ερωμένες
των παντρεμένων και τα στραβοπατήματα τών καθωσπρέπει στελεχών των Τόρις,
απαξίωσαν το Συντηρητικό Κόμμα στα μάτια της βρετανικής κοινωνίας. H
πολιτικο-ηθική αυτή κρίση άνοιξε τον δρόμο για την επάνοδο των Νέων Εργατικών,
υπό τον Τόνι Μπλερ, στην εξουσία, το 1997.

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. είναι ένας γνήσιος Δεξιός πολιτικός. Όπλισε λοιπόν
τη N.Δ. με ένα πνεύμα νεο-πουριτανισμού. Αυτό της έδωσε ορμή την τετραετία
2000-2004 χάρη στον ηθικολογικό τόνο του αντιπολιτευτικού της λόγου. Ο αρχηγός
της N.Δ. παρουσίαζε το τότε κυβερνών κόμμα ως πολιτικά αμαρτωλό. Το «σύστημα
ΠΑΣΟΚ» ήταν διαπλεκόμενο και διεφθαρμένο. Ακόμη και στο πεδίο της οικονομίας,
η N.Δ. δεν πρότεινε τόσο μια άλλη πολιτική, όσο αναλωνόταν σε κατηγορίες για
«διπλά βιβλία» και «πλαστούς προϋπολογισμούς».

Ένα νεο-πουριτανικό κήρυγμα σεμνότητας και ταπεινότητας περίμενε τους
«γαλάζιους» κυβερνητικούς και στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο της κυβέρνησης
Καραμανλή τον περασμένο Μάρτιο. Αυτή ήταν η κυβέρνηση που δεν θα πήγαινε ποτέ
σε δεξιώσεις.

Κάπως έτσι, ο Καραμανλής έστηνε την πολιτική κρεμάλα, στην οποία θα απαγχόνιζε
επτά μήνες αργότερα έναν κατεξοχήν «δικό του» – τον Σάββα Τσιτουρίδη. Ο
υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης μπορεί να συμπεριφέρθηκε στο παιδί του όπως θα
έκανε κάθε Έλληνας πατέρας, ωστόσο ο νεο-πουριτανισμός της N.Δ. δεν άφηνε
πολλά περιθώρια στον Καραμανλή. Ο Πρωθυπουργός, που δεν είδε καμία πολιτική
ευθύνη για τους δεκαεπτά νεκρούς του Σινούκ, «παραίτησε» μέσα σε λίγες ώρες
έναν υπουργό για λόγους πολιτικής ηθικής.

H ΗΘΙΚΟΛΟΓΙΑ γύρισε μπούμερανγκ. Υποτίθεται ότι το φθινόπωρο η N.Δ. θα
έκανε λελογισμένη χρήση σκανδάλων της προηγούμενης κυβέρνησης. Έτσι, όχι μόνο
θα έθετε το ΠΑΣΟΚ σε πολιτική ομηρεία, αλλά θα συνέβαλλε στη συνεχιζόμενη
απαξίωσή του στα μάτια της κοινωνίας. Θα συντηρούσε δηλαδή το παράδοξο «άλλος
να κυβερνά και άλλος να ευθύνεται», όπως επισήμανε εύστοχα ο Ευάγγελος
Βενιζέλος.

Αντ’ αυτού, βρίσκεται κανείς ενώπιον μιας κυβέρνησης που δεν μπορεί να
αυτοσυγκρατηθεί. Παραδόξως, είναι ο ίδιος ο Καραμανλής που έδωσε το σύνθημα,
όταν πήρε την παρέα του και πήγε για καλοκαιρινές διακοπές στην Ίο με ένα
στρατιωτικό ελικόπτερο. Παράγων της N.Δ. που βρέθηκε στη ΔΕΘ παραδεχόταν ότι
«το γλέντι μιας κυβέρνησης που μετράει μόλις επτά μήνες, θύμισε το ΠΑΣΟΚ στο
λυκόφως της τρίτης κυβερνητικής του θητείας…». Τίποτε δεν μπορούσε να
σταματήσει το μεγάλο φαγοπότι της Θεσσαλονίκης, ούτε καν ένα τραγικό ατύχημα,
όπως αυτό του Σινούκ.

Βεβαίως, οι νεο-χριστιανοί της N.Δ. υιοθέτησαν το βιβλικόν «οφθαλμόν αντί
οφθαλμού» ώστε να εκδικηθούν για τον Τσιτουρίδη. H εμπλοκή του Σπύρου Βούγια
στο θέμα των μετεγγραφών αποσκοπούσε στο να εκτοξεύσει το πρόβλημα στον κήπο
του Γιώργου Παπανδρέου στο Καστρί. Ωστόσο, στην πολιτική δεν υπάρχει
συμψηφισμός. Τα θέματα ηθικής είναι πολιτικώς θανάσιμα για το κόμμα που είναι
στην κυβέρνηση. Γιατί; Διότι συνάγεται ότι η άσκηση εξουσίας προσφέρει πολύ
περισσότερες δυνατότητες για ανήθικες προτάσεις και επιλήψιμες μεθοδεύσεις σε
πρυτανικά ή άλλα γραφεία.

Συμπέρασμα: ο πολιτικός πουριτανισμός μπορεί να χρησιμεύει ως όπλο για να
ρίξεις μια κυβέρνηση, δεν προσφέρεται όμως για να κυβερνήσεις.