Ο άνθρωπος «καίει» τον πλανήτη

Κάθε φθινόπωρο, οι αγριόχηνες και οι αγριόκυκνοι εγκαταλείπουν την παγωμένη
Αλάσκα για νοτιότερες και θερμότερες ακτές. Αν συνεχιστεί η πολιτική του
προέδρου Μπους, την επόμενη φορά που θα επιστρέψουν θα δυσκολευτούν να
αναγνωρίσουν τους νέους γείτονές τους: τις εξέδρες πετρελαίου.

Αυτοί που ενδιαφέρονται για τη διάσωση του περιβάλλοντος παραπονούνται ότι,
μολονότι ο Λευκός Οίκος δείχνει να αποδέχεται τις ενδείξεις για τις βλάβες που
προκαλεί ο άνθρωπος στο κλίμα, εξακολουθεί να αρνείται κάθε περιορισμό στα
αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ομάδες πιέσεως που εκφράζουν
βιομηχανικά συμφέροντα αρνούνται κάθε τέτοιο περιορισμό. Αυτό δείχνει πόσο
είναι δύσκολο να υπάρξει συναίνεση στη δράση, παρά τις επιστημονικές
διαπιστώσεις για τις δραματικές μεταβολές που υφίσταται το κλίμα.

Μία παγκόσμια μελέτη για τις κλιματικές μεταβολές τα τελευταία 100 χρόνια
διεξήχθη υπό τη διεύθυνση του Τζέραλντ Μέελ του Εθνικού Κέντρου Ατμοσφαιρικής
Έρευνας, στο Μπόλντερ του Κολοράντο. Στόχος ήταν να εξακριβωθούν οι δυνάμεις
εκείνες που άλλαξαν τη θερμοκρασία του πλανήτη τον περασμένο αιώνα – πρώτα με
την υπερθέρμανση έως το 1940, ύστερα με την ψύχρανση έως τη δεκαετία του 1970
και τέλος, πάλι με την υπερθέρμανση.

Στη μέθοδο που ακολούθησε ο Μέελ και οι συνεργάτες του ελήφθησαν υπόψη οι
φυσικές επιδράσεις στο κλίμα – ηφαιστειακή και ηλιακή δραστηριότητα -, αλλά
και οι ανθρώπινες – το όζον και τα αεροζόλ, καθώς και οι εκπομπές αερίων που
προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Τα συμπεράσματα της έρευνας ήταν τα
εξής: η υπερθέρμανση του πλανήτη στο πρώτο ήμισυ του περασμένου αιώνα ήταν
αποτέλεσμα φυσικής δραστηριότητας, ενώ η άνοδος των θερμοκρασιών στο δεύτερο
ήμισυ είχε σχέση με την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Το «πάγωμα». Τα τελευταία τριάμισι χρόνια, η αμερικανική κυβέρνηση έχει
εντείνει την εκμετάλλευση πόρων που βρίσκονται σε δημόσιες γαίες. Επίσης
επιδιώκει την κατάργηση των νομοθετικών εμποδίων για την προώθηση στρατιωτικών
και βιομηχανικών προγραμμάτων. Από την αρχή της θητείας της, η κυβέρνηση Μπους
επιχείρησε να ανατρέψει το «στάτους κβο». «Πάγωσε» πολλούς νόμους του Μπιλ
Κλίντον και αναζήτησε τρόπους για να εντείνει την παραγωγή ενέργειας.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Μάικλ Λίβιτ, διευθυντής της Υπηρεσίας Προστασίας
Περιβάλλοντος των ΗΠΑ, συνόψισε τη φιλοσοφία της κυβέρνησης Μπους για το
περιβάλλον. «Δεν υπάρχει περιβαλλοντική πρόοδος χωρίς οικονομική ευημερία»,
είπε ο Λίβιτ. «Αν διαβρωθεί η ανταγωνιστικότητά μας, τότε θα χαθεί η
δυνατότητά μας να αποκτήσουμε περιβαλλοντικά οφέλη. H φτώχεια είναι εκείνη που
φέρνει περισσότερη ρύπανση από οτιδήποτε άλλο».

Οι προτάσεις έμειναν στο ράφι

H ακύρωση της περιβαλλοντικής πολιτικής του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Μπιλ
Κλίντον άρχισε από τις πρώτες κιόλας ημέρες της διακυβέρνησης Μπους:
υπαναχώρησε από την προεκλογική υπόσχεση ότι θα περιόριζε τις εκπομπές
διοξειδίου του άνθρακα και εγκατέλειψε το Πρωτόκολλο του Κιότο, που
αποσκοπούσε σε μια παγκόσμια μείωση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του
θερμοκηπίου. Ύστερα, η κυβέρνηση Μπους πίεσε – ανεπιτυχώς προς το παρόν – για
την ψήφιση νόμου που θα επέτρεπε τις γεωτρήσεις για πετρέλαιο στις παρθένες
περιοχές της Αλάσκας. Και έβαλε στο ράφι πρόταση της κυβέρνησης Κλίντον για
περιορισμό κατά 80% του επιτρεπτού ορίου αρσενικού στο πόσιμο νερό. H
αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι ελεύθερες αγορές συχνά δίνουν την
καλύτερη λύση στο πρόβλημα της ρύπανσης.

Επιμέλεια: Ρούσσος Βρανάς