Παγιδευμένος στο αεροδρόμιο

Ο Άλφρεντ Μερχάν ζει επί 16 χρόνια σε έναν πάγκο μέσα στο αεροδρόμιο «Σαρλ
ντε Γκολ» του Παρισιού, έχοντας δίπλα του τα λιγοστά υπάρχοντά του,
στοιβαγμένα σε τσάντες και κουτιά.

«Το τέρμιναλ». O Άλφρεντ Μερχάν μπροστά στο πόστερ της ταινίας του Σπίλμπεργκ και κάτω, στην τουαλέτα του αεροδρομίου «Σαρλ ντε Γκολ»

H σουρεαλιστική ύπαρξή του έδωσε στον Στίβεν Σπίλμπεργκ την έμπνευση για τη
νέα ταινία του, «Το Τέρμιναλ», με πρωταγωνιστή τον Τομ Χανκς στον ρόλο ενός
Ανατολικοευρωπαίου που περιπλανιέται επί μήνες στο αεροδρόμιο της Νέας Υόρκης.
Ο Μερχάν, ο οποίος έχει γεννηθεί στο Ιράν και το πραγματικό όνομά του είναι
Μερχάν Καριμί Νασερί, λέει πως δεν έχει δει την ταινία – ή οποιαδήποτε άλλη
ταινία του Σπίλμπεργκ -, καθώς στο αεροδρόμιο δεν υπάρχει κινηματογράφος.
Ωστόσο, από τον Ιούνιο, οπότε «Το Τέρμιναλ» έκανε πρεμιέρα στις ΗΠΑ,
δημοσιογράφοι κάνουν ουρά για να τον συναντήσουν, επιβάτες σταματούν για να
τον φωτογραφήσουν και θαυμαστές του απευθύνουν επιστολές στον «Άλφρεντ,
Τέρμιναλ 1».

Εκτός πραγματικότητος

«Ας έγινα διάσημος, η ζωή μου δεν άλλαξε καθόλου. Εξακολουθώ να βρίσκομαι εδώ
και όχι σε κάποιο πολυτελές διαμέρισμα», λέει ο Μερχάν στην Κέρστιν Γκέμλιχ
του Ρώυτερ. Πάντως, η ταινία του Σπίλμπεργκ ελάχιστες ομοιότητες έχει με τη
ζωή του. Ο χαρακτήρας τον οποίο υποδύεται ο Χανκς ερωτεύεται μια αεροσυνοδό,
την οποία υποδύεται η Κάθριν-Ζίτα Τζόουνς – ενώ ο Μερχάν λέει πως δεν έχει
ούτε ένα φίλο. Έλαβε, πάντως, περισσότερα από 300.000 δολάρια από την
Dreamworks, την εταιρεία παραγωγής του Σπίλμπεργκ, για τα δικαιώματα στην
ιστορία του, διευκρινίζει, αλλά τα περισσότερα από τα χρήματα αυτά δεν τα έχει
αγγίξει. Ζει με λίγα ευρώ την ημέρα, με τα οποία αγοράζει εφημερίδες, φαγητό
και καφέ. Λέει πως είναι 59 χρόνων και δεν μοιάζει με άστεγο. Το μουστάκι του
είναι άψογα ψαλιδισμένο, τα μαύρα μαλλιά του προσεκτικά χτενισμένα. Δεν πάσχει
από κάτι οργανικό, αλλά ο γιατρός του αεροδρομίου λέει πως στα 16 χρόνια που
έμεινε στο αεροδρόμιο έχει χάσει την αίσθηση της πραγματικότητας. «Αυτό που με
εντυπωσιάζει περισσότερο», λέει ο Φιλίπ Μπαργκέν, επικεφαλής του ιατρικού
κέντρου του αεροδρομίου που φροντίζει τον Μερχάν από την άφιξή του εκεί, το
1988, «είναι ότι δεν έχω ακούσει τίποτε για οποιονδήποτε που ήξερε τον Άλφρεντ
προτού έρθει εδώ. Την ιστορία της ζωής του την ξέρω μόνο από τον ίδιο».

Στη φυλακή

Και η ιστορία αυτή αλλάζει. Μέσα σε μόλις λίγες ώρες, ο Μερχάν μπορεί να δώσει
μια εντελώς διαφορετική εκδοχή για το πώς έφθασε στο Παρίσι. Αυτό που μοιάζει
γνωστό είναι πως γεννήθηκε στο Ιράν. Τη δεκαετία του 1970 πήγε στη Βρετανία
για να σπουδάσει στο πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ και εκεί συμμετείχε σε
διαδηλώσεις εναντίον του Σάχη. Επιστρέφοντας, το 1976, στην πατρίδα του,
συνελήφθη και ανακρίθηκε. Απαγορεύθηκε η είσοδός του στο Ιράν κι έτσι
επέστρεψε στη Βρετανία, όπου όμως οι Αρχές δεν του έδωσαν πολιτικό άσυλο.

Αρκετά χρόνια περιφερόταν στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και έμεινε αρκετούς μήνες
στη φυλακή για λαθραία μετανάστευση. Το 1999, οι γαλλικές Αρχές συμφώνησαν,
τελικά, να του παρέχουν καθεστώς πρόσφυγα, αλλά εκείνος είχε αλλάξει γνώμη.
«Όταν φθάσαμε στη νομαρχία για να υπογράψουμε τα χαρτιά, στο έγγραφο έγραφε
Μερχάν Καριμί Νασερί, που είναι το πραγματικό του όνομα», θυμάται ο γιατρός
Μπαργκέν. «Αλλά ο Άλφρεντ είπε: ”Αρνούμαι να υπογράψω αυτά τα χαρτιά, επειδή
δεν είναι αυτό το όνομά μου. Το όνομά μου είναι σερ Άλφρεντ Μερχάν”». Έτσι ο
Μερχάν, ο οποίος αρνείται πως γεννήθηκε στο Ιράν και λέει πως δεν μιλάει
Φαρσί, εξακολουθεί να είναι χωρίς χαρτιά, αλλά οι Αρχές κάνουν τα στραβά
μάτια. «Δεν διαταράσσει τη δημόσια τάξη», λέει ένας αστυνομικός. «Δεν μας
ενοχλεί, έτσι κι εμείς δεν τον ενοχλούμε. Ουδέποτε είχαμε προβλήματα μαζί του.
Είναι κάπως σαν μασκότ του αεροδρομίου».

Πλένεται στις τουαλέτες τα βράδια

Ο Μπαργκέν λέει πως ο Μερχάν μπορεί να φύγει από το αεροδρόμιο αν το
επιθυμεί – αρκεί απλώς να υπογράψει τα χαρτιά. Εκείνος, όμως, δεν είναι
βέβαιος για το μέλλον. «Δεν θέλω να μείνω εδώ για πάντα, αλλά μου αρέσει ως
βραχυπρόθεσμη λύση», εξηγεί. «Δεν αισθάνομαι σαν να είμαι στη φυλακή. Δεν
βαριέμαι. Διαβάζω. Γράφω». Πλένεται στις τουαλέτες του αεροδρομίου τα βράδια,
όταν οι περισσότεροι τουρίστες έχουν φύγει. Έχει γίνει θέμα αρκετών
ντοκιμαντέρ και τώρα θέλει να εκδώσει βιβλίο για τη ζωή του. Μερικές φορές,
βγαίνει από το κτίριο του αεροδρομίου, αλλά ουδέποτε απομακρύνεται,
περισσότερο από 100 μέτρα, από τον καταυλισμό του. Και δεν έχει πάψει να
ονειρεύεται. «Υπάρχουν πολλές πτήσεις που αναχωρούν κάθε μέρα από εδώ για τις
ΗΠΑ», λέει κοιτάζοντας από το παράθυρο πίσω από τον πάγκο του. «Θα πρέπει να
είναι εύκολο να πάει κάποιος εκεί»

LINK:

* www.theterminal-themovie.com/