ΠAΣΟK: Σε αναζήτηση νέας αντιδεξιάς ταυτότητας

Σε κλίμα αμηχανίας ξεκίνησε – και θα συνεχιστεί από Σεπτέμβριο – η
εσωκομματική συζήτηση για τις «νέες θέσεις» του ΠΑΣΟΚ. Στόχος του κ. Γ.
Παπανδρέου, εν όψει του Συνεδρίου του Ιανουαρίου, είναι η διαμόρφωση ενός νέου
πολιτικού «μανιφέστου», που από τη μία πλευρά θα θέτει τις «νέες διαχωριστικές
γραμμές» με τη N.Δ. και από την άλλη θα απαντά στην «κεντρώα στροφή» του κ. K.
Καραμανλή.

H επιχείρηση αυτή αποδεικνύεται δύσκολη – προς το παρόν, αναδεικνύει κυρίως
τις μεγάλες ιδεολογικές διαφορές που για δεκαετίες συνυπάρχουν στο ΠΑΣΟΚ και
οι οποίες αμβλύνονται μόνο όταν το κόμμα βρίσκεται στην κυβέρνηση: «Χρειάζεται
να δώσουμε έναν δικό μας επιθετικό προσδιορισμό σε όλα τα ζητήματα, αλλιώς ο
κόσμος θα καταλάβει ότι λέμε το ίδιο με τους νεοφιλελευθέρους» – είναι η
επωδός αρκετών στελεχών. «Χρειάζονται όλα ξεκαθάρισμα. Άλλο το ΠΑΣΟΚ και άλλο
η N.Δ., κι αυτό πρέπει να φαίνεται παντού»!

Νέα εποχή και εκσυγχρονισμός

Γιατί υπάρχει αυτός ο προβληματισμός; Διότι υπάρχουν πλέον έννοιες «κοινές»
στο λεξιλόγιο και των δύο μεγάλων κομμάτων. Το «νέα εποχή» το χρησιμοποιούσε ο
Μιλτιάδης Έβερτ για τον δημοτικό συνδυασμό του, τον αξιοποίησε και τον
χρησιμοποιεί και ο Γιώργος Παπανδρέου. Ο όρος εκσυγχρονισμός είχε
χρησιμοποιηθεί από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, αξιοποιήθηκε κατά κόρον και από
τις κυβερνήσεις Σημίτη.

Αυτός ο προβληματισμός δείχνει όμως ως ένα βαθμό και την καχυποψία που υπάρχει
μέσα στο ΠΑΣΟΚ για ορισμένα από τα στελέχη που ανήκουν στην ομάδα των
συνεργατών του κ. Παπανδρέου – για τα οποία υπάρχει η αίσθηση ότι δεν
επιθυμούν τη διαμόρφωση των «νέων διαχωριστικών γραμμών».

Το στίγμα. Για παράδειγμα, στην προχθεσινή συνεδρίαση της Επιτροπής
Πολιτικών Θέσεων, ο πρώην υπουργός Στέφανος Τζουμάκας ανέφερε χαρακτηριστικά
για μία ανάλυση που κατατέθηκε: «Φέρατε ένα χαρτί σαν να το έφτιαξε υπάλληλος
των Βρυξελλών» – εκφράζοντας με τον τρόπο αυτό τη θέληση της μεγάλης
εσωκομματικής πλειοψηφίας «να χαραχθεί μια σαφής διαχωριστική γραμμή με τη
Δεξιά».

«Οφείλουμε να δώσουμε το στίγμα μας παντού. Δεν θα αφήνουμε τη N.Δ. να παίρνει
λέξεις και να τους δίνει ό,τι συντηρητικό περιεχόμενο επιθυμεί», παρατήρησε ο
πρώην υπουργός Γιάννης Μαγκριώτης. «Εμείς είμαστε στην άλλη πλευρά, έχουμε
άλλη φιλοσοφία, άλλες θέσεις και οράματα».

Ωστόσο υπάρχει έντονη – και εκφράζεται από κορυφαία στελέχη – και η τάση για
δικαίωση της πολιτικής των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ: ο Γιάννος Παπαντωνίου
ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «πρέπει – ως ΠΑΣΟΚ – να περάσουμε προς τα έξω ότι η
δεκαετία του ’80 ήταν της δημοκρατίας, η δεκαετία του ’90 του εκσυγχρονισμού
και του 2000 η δεκαετία της αναδιανομής του πλούτου».

«Περιφερειακή ανάπτυξη». Ο προβληματισμός – χωρίς ακόμα να έχουν
αποκρυσταλλωθεί θέσεις – φτάνει ακόμα και σε όρους που δείχνουν αθώοι, όπως η
«περιφερειακή ανάπτυξη». «Δεν γίνεται να προχωρήσουμε», είπε ο κ. Μαγκριώτης,
«αν δεν ξεκαθαρίσουμε ότι εμείς, το ΠΑΣΟΚ, θέλουμε την Ελλάδα των περιφερειών
και όχι μία περιφερειακή Ελλάδα… Θέλουμε δηλαδή την ισοτιμία των περιφερειών
με την Αθήνα και όχι απλά μία λογική στήριξης των περιφερειών που θέλει η
N.Δ., λες και η Ήπειρος ή τα νησιά πρέπει να είναι ο φτωχός συγγενής».

Στον χορό των επιχειρημάτων που πέφτουν στο τραπέζι του ΠΑΣΟΚ έχουν ακουστεί
αντιτιθέμενες απόψεις για την «παγκοσμιοποίηση», τη «νέα επιχειρηματικότητα» ή
το «ανοιχτό κόμμα».

«Την ίδια παγκοσμιοποίηση καταλαβαίνουμε εμείς και η N.Δ.;» θέτουν ως ζήτημα
σε συνεδριάσεις της Επιτροπής Θέσεων στελέχη του ΠΑΣΟΚ. «Δεν πρέπει να
ξεκαθαρίσουμε ότι αφορά τον καπιταλισμό και τη μεγαλύτερη συγκέντρωση
κεφαλαίων; Το ίδιο πρόβλημα δεν έχουμε και με τη διαφάνεια; Το ίδιο
καταλαβαίνουμε εμείς, το ίδιο η N.Δ.;»