Aκραία… αντι-μπλάκ άουτ σενάρια

Σενάρια πανικού επεξεργάζεται η ΔΕΗ και ο Αθήνα 2004 για τις 80 γιγαβατώρες
(GWh) που θα αποτρέψουν ένα black out στη διάρκεια των Αγώνων: ρεύμα
εισαγωγής, διακοπές σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα, στις αγροτικές περιοχές της
χώρας ή τα λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ, εκατοντάδες ρυπογόνες ντιζελογεννήτριες,
καθώς οι ευκαιρίες για «πράσινη» ενέργεια χάθηκαν όλες.

Στις υπηρεσίες της ΔΕΗ επικρατεί πυρετός, που στα ανώτερα κλιμάκια
μετατρέπεται σε… πανικό. «H πιθανότητα ενός black out στη διάρκεια των
Αγώνων πρέπει πάση θυσία να αποκλειστεί». Αυτό το «πάση θυσία» μεταφράζεται
συχνά σε ακραία σενάρια, όπως το να κατεβάσουν τους διακόπτες σε ολόκληρη τη
Βόρεια Ελλάδα ή να σταματήσουν την ηλεκτροδότηση στις αγροτικές περιοχές (οι
οποίες μπορεί να μην πληρώνουν παρά ελάχιστα – περίπου τρία ευρωσέντς για κάθε
κιλοβάτ – όμως χρησιμοποιούν το ρεύμα για την άντληση νερού).

Αμείλικτη γραφειοκρατία. Τις 80 GWh που χρειάζεται η Αθήνα των
Ολυμπιακών Αγώνων θα μπορούσαν να τις προσφέρουν ανεμογεννήτριες με δυνατότητα
παραγωγής 250-300 MW. Όπως εξηγεί ο κ. Νίκος Βασιλάκος, αντιπρόεδρος της
Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Παραγωγών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, «η πρόταση
αναλύεται σε μελέτη που παραδώσαμε στην Οργανωτική Επιτροπή, τον Οκτώβριο
2001. Περιελάμβανε την εγκατάσταση αιολικών πάρκων (έργα που είχαν ήδη άδειες,
σε περιοχές της Αττικής που είχαν ήδη εγκριθεί ως κατάλληλες) με χρηματοδότηση
από ιδιωτικά κεφάλαια και ευρωπαϊκά προγράμματα. Ως χορηγία στους Αγώνες, θα
προσφέραμε δωρεάν αιολική ενέργεια (100% πράσινη) στις εγκαταστάσεις για έναν
μήνα. Όλοι ενθουσιάστηκαν, όμως ούτε ο Αθήνα 2004 ούτε η επίσημη Πολιτεία
μπόρεσαν να ξεπεράσουν την αμείλικτη γραφειοκρατία, το μπέρδεμα μεταξύ
υπηρεσιών, την άγνοια και τις εμμονές συγκεκριμένων υπαλλήλων – όλα όσα έκτοτε
πάγωσαν την πρόταση. Τελικά, τα 80 GWh θα παραχθούν με συμβατικά καύσιμα,
επιβαρύνοντας την ατμόσφαιρα με 25.000 τόνους διοξειδίου του άνθρακα και 25
τόνους οξειδίων του αζώτου».

180 ντιζελογεννήτριες. Στις ίδιες γραφειοκρατικές καλένδες βρέθηκαν
δεκάδες μελέτες πανεπιστημιακών σχετικά με την εξοικονόμηση ενέργειας στις
Ολυμπιακές εγκαταστάσεις και το Ολυμπιακό Χωριό και σήμερα η Ολυμπιακή πόλη
της Αθήνας αντιμετωπίζει την απειλή ενός black-out, όπως αυτό στις 12 Ιουλίου,
ενώ ο Αθήνα 2004 αντιδρά αγοράζοντας και εγκαθιστώντας περίπου 180
ντιζελογεννήτριες συνολικής ισχύος 240 MW (γεννήτριες μικρές, ισχύος 20 KW
αλλά και πολύ μεγάλες, ισχύος 2 MW).

Τίποτα οικολογικό. «Χάσαμε τη σημαντικότερη ευκαιρία να προωθήσουμε
εφικτές λύσεις, ώστε ο ενεργειακός τομέας της χώρας να στραφεί από τον
περιβαλλοντικά ρυπογόνο λιγνίτη στις ανανεώσιμες φυσικές πηγές», λέει η
Θεοδότα Νάντσου, συντονίστρια περιβαλλοντικών δράσεων στο WWF Ελλάς. «Ακόμα
χειρότερα, οι Ολυμπιακοί Αγώνες αποδεικνύονται μια εξαιρετικά ενεργοβόρος
υπόθεση». Όπως τονίζει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής
Ευρώπης, κ. Κωστής Σταμπολής, «η χρήση του μπετόν μεγιστοποιήθηκε,
ακολουθήσαμε ενεργοβόρα συστήματα, χρησιμοποιήσαμε ό,τι πιο απαράδεκτο
οικολογικά από πλευράς υλικών (ατσάλινες βαριές κατασκευές, αλουμίνιο, μεγάλα
θερμικά φορτία). Κι όμως. H ενσωμάτωση ηλιακών συλλεκτών ή βιοκλιματικών
συστημάτων στο Ολυμπιακό Χωρίο, στο Κέντρο Τύπου, στα κτίρια του ΟΑΚΑ, στα
κλειστά γυμναστήρια δεν θα είχε επιβαρύνει τον προϋπολογισμό ούτε με 10
εκατομμύρια ευρώ σε έναν συνολικό κτιριακό προϋπολογισμό και ξεπερνά τα πέντε
δισεκατομμύρια ευρώ».

Τα σχέδια της ΔΕΗ. Για να νιώσει ασφαλής τις ημέρες των αγώνων, η ΔΕΗ
υπολογίζει ότι χρειάζεται περίπου 400 MW ηλεκτρικής ενέργειας επιπλέον, την
οποία προβλέπεται να εισάγει κυρίως από τη Βουλγαρία και την Ιταλία. Ελλάδα
και Ιταλία συνέδεσαν τα δίκτυα ηλεκτροδότησής τους τον Ιούλιο του 2002, με ένα
υποβρύχιο καλώδιο μήκους 102 μιλίων, που ξεκινά από το Οτράντο και καταλήγει
στον Αετό. Τον Μάιο του 2003, η Βουλγαρία συμφώνησε με την Ελλάδα για την
πώληση 150 MW ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεταξύ των
δύο χωρών αύξησαν αρκετά ακόμη το εισαγόμενο ηλεκτρικό φορτίο. Σε περίπτωση
που οι εισαγωγές δεν επαρκούν, η ΔΕΗ έχει σκεφτεί κάποια εναλλακτικά σενάρια,
τα οποία αρκετοί περιγράφουν ως «λύσεις πανικού»: αν κοπεί το ρεύμα στις
αγροτικές περιοχές της χώρας, η Αθήνα μπορεί να «κερδίσει» περίπου 150 MW. Αν
σταματήσουν για λίγες ημέρες οι εκσκαφές λιγνίτη, στα λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ,
κερδίζει άλλα 100 MW.

Τα σχέδια υπαλλήλων. Τα γραφεία του Αθήνα 2004 κατασκευάστηκαν από
εταιρεία που διατηρεί θυγατρική εξειδικευμένη στην παραγωγή και εγκατάσταση
φωτοβολταϊκών συστημάτων. «Πρότεινε λοιπόν η εταιρεία να εγκαταστήσει στο
κτίριο (χωρίς επιβάρυνση αλλά για λόγους προβολής της) φωτοβολταϊκά. Ο Αθήνα
2004 συμφώνησε, ετοιμάστηκε ο πλήρης φάκελος και κατατέθηκε στο Τμήμα
Πολεοδομίας της Περιφέρειας Αττικής, τον Ιανουάριο του 2003». Ο Στέλιος Ψωμάς,
εκπρόσωπος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, δεν μπορεί να συνεχίσει την
ιστορία χωρίς να εξοργιστεί. «Εκεί, ένας υπάλληλος είπε: “Αυτά είναι ακριβά,
εγώ δεν υπογράφω”. Κράτησε τον φάκελο στο συρτάρι του και εκεί παραμένει. Ούτε
αιτιολογεί την απόφασή του, ούτε δίνει γραπτώς κάποια γνωμάτευση, ούτε τίποτα.
Απλά, κρατά τον φάκελο στο συρτάρι του»…

Άλλη εταιρεία φωτοβολταϊκών πρότεινε στον Αθήνα 2004 να προσφέρει συστήματα
συνολικού δυναμικού 100 KW με αντάλλαγμα να μπει διαφήμισή της εκεί όπου θα
τοποθετηθούν τα φωτοβολταϊκά. Πήρε την αφοπλιστική απάντηση: «H πρότασή σας
δεν συμβαδίζει με το πρόγραμμα χορηγιών. Πρέπει να προσφέρετε πάνω από πέντε
δισ. για να γίνετε χορηγοί».

Τι έγινε το 2000 στο Σίδνεϊ

* 665 διαμερίσματα στο Ολυμπιακό Χωριό έχουν φωτοβολταϊκά για την
παραγωγή ηλεκτρισμού και ηλιακούς θερμοσίφωνες. H ενεργειακή κατανάλωση είναι
μειωμένη κατά 50%

* 800 φωτοβολταϊκά πάνελ κινούν τις αντλίες νερού στο Millenium Park

* «Πράσινη» ενέργεια αξιοποιήθηκε σε όλα τα αθλητικά γεγονότα

* 50% του συνόλου των φωτοβολταϊκών της Νέας Νότιας Ουαλίας βρίσκεται
στο Ολυμπιακό πάρκο

* Μία μονάδα συμπαραγωγής φυσικού αερίου στο Κεντρικό Στάδιο μειώνει τη
ζήτηση ηλεκτρισμού κατά 10% σε κάθε αθλητικό γεγονός

* H θερμότητα που ανακτάται από τα ηλιακά συστήματα στο κέντρο του
Χόκεϊ χρησιμοποιείται για θέρμανση νερού σε κατοικίες.

* Ο παθητικός φυσικός εξαερισμός στο κέντρο εκδηλώσεων του Ολυμπιακού
πάρκου μείωσε την ενεργειακή ζήτηση κατά 20%