Θα επιδοτούν τα τζαμιά

Συζητήσεις πάνω σε μία πρόταση επιδότησης ισλαμικών τεμενών έχει ξεκινήσει
η ισπανική κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να μειώσει την οικονομική εξάρτησή
τους από εξτρεμιστικές ομάδες του εξωτερικού.

«Όχι στην τρομοκρατία». Μικρή μουσουλμάνα έξω από το τζαμί της Μαδρίτης λίγες ημέρες μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Μαρτίου

H πρόταση αυτή, η οποία, όπως λένε οι νομικοί επιστήμονες, φαίνεται πως θα
δοκιμάσει τα όρια του συστήματος χωρισμού Κράτους και Εκκλησίας που ισχύει
στην Ισπανία, αντικατοπτρίζει μία διαδεδομένη πεποίθηση των ισπανικών
αντιτρομοκρατικών αρχών, ότι τα ισπανικά τζαμιά είναι ευάλωτα σε επιρροές
ισλαμικών εξτρεμιστικών ομάδων, επειδή έχουν ανάγκη να στραφούν προς αυτές για
χρηματοδότηση.

Δημοσίως, όπως αναφέρει η «Ιντερνάσιοναλ Χέραλντ Τρίμπιουν», η πρόταση αυτή
παρουσιάζεται κυρίως ως μέτρο που σκοπό έχει να προσφέρει σε όλες τις μεγάλες
θρησκείες της Ισπανίας την ίδια μεταχείριση που επιφυλάσσεται για την Καθολική
Εκκλησία, η οποία επιχορηγείται κρατικά, λόγω μιας υποτιθέμενα προσωρινής
συμφωνίας που είχε συνάψει η Ισπανία με το Βατικανό το 1979.

Στην πραγματικότητα όμως, η πρόταση αυτή, την οποία έφερε στο τραπέζι του
διαλόγου η νέα ισπανική κυβέρνηση Θαπατέρο, η οποία εξελέγη μόλις τρεις ημέρες
μετά την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Μαρτίου στη Μαδρίτη, έχει κίνητρό της
την επιθυμία των ισπανικών αρχών να «ασφαλίσουν» τα ισπανικά τζαμιά από την
επιρροή εξτρεμιστών ισλαμικών χωρών.

Οικονομικοί πόροι

Σύμφωνα με τα όσα λένε Ισπανοί αξιωματούχοι από τα υπουργεία Εσωτερικών και
Δικαιοσύνης, οι τρομοκράτες της 11ης Μαρτίου πήγαιναν σε τζαμιά που είχαν
δεσμούς με τον ουαχαμπισμό, μία πουριτανική μορφή Ισλαμισμού, που είναι η
επικρατούσα στη Σαουδική Αραβία.

Μάλιστα, ένας αξιωματούχος από το ισπανικό υπουργείο Δικαιοσύνης δήλωσε ότι
πόροι που προέρχονται από τη Σαουδική Αραβία και το Μαρόκο καλύπτουν σημαντικό
μέρος της χρηματοδότησης των τζαμιών. Πρόσθεσε όμως ότι είναι δύσκολο να
εντοπιστεί η αρχική προέλευση αυτών των πόρων. «Συχνά, δεν ξέρουμε», τόνισε,
«και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα».

Ο έλεγχος των πόρων είναι λοιπόν ένας από τους λόγους που η ισπανική κυβέρνηση
σκέπτεται να επιδοτήσει τα τζαμιά. Ο άλλος λόγος είναι επειδή έτσι οι αρχές θα
μπορούν να ελέγχουν και το περιεχόμενο των όσων κηρύττονται και διδάσκονται
στους πιστούς μέσα στα τζαμιά. Ο έλεγχος του περιεχομένου των κηρυγμάτων είναι
όμως ένα θέμα που έχει ξεσηκώσει θύελλα διαμαρτυριών από ισλαμιστές ηγέτες της
Ισπανίας και ομάδες υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Γι’ αυτό και τώρα
η ισπανική κυβέρνηση προσέχει να μη συνδέει την ενδεχόμενη χρηματοδότηση των
τζαμιών με οποιαδήποτε προσπάθεια ελέγχου τους.

Το ισπανικό Σύνταγμα

Παρότι όμως στην Ισπανία υπάρχει μία μακρά παράδοση χρηματοδότησης της
Καθολικής Εκκλησίας, οι νομικοί σημειώνουν ότι κανονικά το ισπανικό Σύνταγμα
δεν επιτρέπει την κρατική χρηματοδότηση θρησκειών. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο
Έϊμπραχαμ Μπαρέρο Ορτέγκα, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο
της Σεβίλλης, το ισπανικό Σύνταγμα επίσης περιέχει μία «αίρεση συνεργασίας»
που επιτρέπει στην κυβέρνηση την ενεργό υποστήριξη της θρησκευτικής ζωής του
λαού της.

Έτσι, η επιδότηση της Καθολικής Εκκλησίας έχει παρακάμψει το συνταγματικό
εμπόδιο της χρηματοδότησης, επειδή, όπως λένε οι νομικοί, είναι θεωρητικά
προσωρινή και αρχικά ήταν σχεδιασμένη για να βοηθήσει την Εκκλησία μονάχα
ωσότου να μπορεί να σταθεί στα πόδια της.

Αλλά επειδή ακόμα απέχουμε πολύ από αυτήν την ημέρα, όπως λένε οι κρατικοί
αξιωματούχοι, έχουν δοθεί επανειλημμένες παρατάσεις σ’ αυτήν την «προσωρινή
επιχορήγηση», προκειμένου να συνεχίσει να ρέει η κρατική βοήθεια. H πιο
πρόσφατη παράταση λήγει στα τέλη του 2005. Πέρυσι, η Καθολική Εκκλησία έλαβε
περίπου 170 εκατομμύρια δολάρια από την ισπανική κυβέρνηση.