Pαντεβού για τους δασκάλους της ελληνικής τέχνης

Το μικρό αγόρι του Νικολάου Λύτρα είναι από τα εμβληματικά έργα της έκθεσης των δασκάλων της Σχολής Καλών Τεχνών

Ένα απέραντο εργαστήριο όπου ζυμώθηκαν η τέχνη με την ιστορία του τόπου, η
Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, ανοίγει τα χαρτιά της και παρουσιάζει 150 γνωστά
και άγνωστα έργα των δασκάλων που διαμόρφωσαν τη φυσιογνωμία της νεώτερης
ελληνικής τέχνης.

Ο πρώτος δάσκαλος της τέχνης στη βαυαροκρατούμενη Αθήνα του 1840 ήταν Γάλλος
και τον έφερε με δικά της έξοδα η δούκισσα της Πλακεντίας, τον έλεγαν Πιερ
Μπονιρότ. Από τότε και έως το 1967 πέρασαν από τη Σχολή 52 συνολικά δάσκαλοι
όλων των τεχνών, της ζωγραφικής, της γλυπτικής, της χαρακτικής. Μεγάλοι
καλλιτέχνες όπως ο Γεώργιος Ιακωβίδης, ο Κωνσταντίνος Παρθένης, ο Νικόλαος
Λύτρας, ο Σπύρος Παπαλουκάς, ο Γιάννης Μόραλης, οι οποίοι επηρέασαν με τη
δράση, τις πεποιθήσεις και την προσωπικότητά τους τα κύματα των καλλιτεχνών,
την πορεία και τη μορφή της νεώτερης ελληνικής τέχνης.

Για όλους αυτούς, για τις καλλιτεχνικές εξελίξεις, τις ιδιαιτερότητες της
καλλιτεχνικής διδασκαλίας, όπως τεκμηριώνονται στην ιστορία της Σχολής, μας
μιλά η έκθεση «Διδάσκοντας την τέχνη», που ετοιμάσθηκε με την επιμέλεια του
ιστορικού της Τέχνης Νίκου Δασκαλοθανάση και τη συμμετοχή της Εθνικής
Πινακοθήκης, του Μουσείου Κατσίγρα, της Δημοτικής Πινακοθήκης Λάρισας, του
Μουσείου Μπενάκη, αλλά και της ίδιας της ΑΣΚΤ, που παρουσιάζει 27 έργα από την
άγνωστη στο ευρύ κοινό συλλογή της.

Είναι άξιο θαυμασμού πως πριν καλά καλά κοπάσει η αντάρα από τον πόλεμο της
Εθνικής Ανεξαρτησίας, η Ελλάδα φρόντισε να ιδρύσει ένα «σχολείο ωραίων τεχνών»
για να διαμορφώσει τους καλλιτέχνες που θα απαθανάτιζαν τις μορφές των ηρώων
και τις ηρωικές μάχες και στη συνέχεια την ελληνική ηθογραφία, το τοπίο, την
αστικοποίηση, για να προχωρήσει αργότερα στην αναζήτηση της ελληνικής
ταυτότητας. Μία σχολή η οποία λειτουργεί αυτόνομα, αφού σκοπός της δεν ήταν η
συσσώρευση γνώσεων αλλά η απελευθέρωση των δημιουργικών δυνάμεων, και που
οργανώθηκε πάνω στα πρότυπα των Αναγεννησιακών Ακαδημιών και σφραγίστηκε από
την επικυριαρχία κυρίως των Βαυαρών και την Ακαδημία του Μονάχου, στα πρώτα
χρόνια λειτουργίας της με καθηγητές τον Ραφαέλο Τσέκολι, τον Χριστιανό Θείρσιο
κ.ά. Μετά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα άνοιξε προς τα καλλιτεχνικά
ρεύματα που εκπορεύονταν από το Παρίσι και κήρυσσαν την αποδέσμευση από τα
ακαδημαϊκά πρότυπα και τις συμβάσεις της αναπαράστασης του κόσμου.

Μία δεύτερη ενότητα, που θα παρουσιασθεί σε επόμενη φάση, θα δώσει το «στίγμα»
της ανανέωσης της Σχολής στα χρόνια της μεταπολίτευσης. Όμως η παρούσα έκθεση
φθάνει έως τον Γιώργο Μαυροΐδη, τον Νίκο Νικολάου, τον γλύπτη Γιάννη Παππά,
τον χαράκτη Κώστα Γραμματόπουλο, τον Δημήτρη Καλαμάρα, με σκοπό να τεκμηριώσει
τη μακρά πορεία της αλλά και τη θεσμική και εκπαιδευτική εμπλοκή των
καλλιτεχνών, διαμορφώνοντας μια συνολική άποψη.

INFO

«Διδάσκοντας την τέχνη: H ιστορία της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών μέσα από το
έργο των διδασκάλων της», στο «Εργοστάσιο» της ΑΣΚΤ (Πειραιώς 256, Άγ. Ιωάννης
Ρέντης), έως 31 Οκτωβρίου.