Tο φθινόπωρο οι διαγωνισμοί για το ιδιωτικό ρεύμα

Με νέους «παίκτες» και ταυτόχρονα λιγότερο κράτος αλλάζει άρδην το
επιχειρηματικό περιβάλλον στην ευρύτερη ελληνική αγορά ενέργειας. H ΔΕΗ χάνει
πλέον το μονοπώλιο που κατείχε από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα στην αγορά
παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς μέχρι το τέλος του 2005
αναμένεται να βρεθεί απέναντί της ο πρώτος από τους εν δυνάμει ανταγωνιστές,
που θα είναι τα Ελληνικά Πετρέλαια με τη μονάδα τους στη Θεσσαλονίκη.

Την ίδια στιγμή στα ΕΛΠΕ, τον μεγαλύτερο ενεργειακό όμιλο της χώρας,
κυοφορούνται ιδιοκτησιακές αλλαγές, οι οποίες με την ολοκλήρωσή τους κόβουν
τον «ομφάλιο λώρο» που μέχρι σήμερα συνέδεε τον όμιλο με τις εκάστοτε
κυβερνήσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ελληνική αγορά διύλισης και
εμπορίας υγρών καυσίμων. Ο όμιλος Λάτση, που κατέχει ήδη πάνω από το 25% των
μετοχών του ομίλου, θα διεκδικήσει, όπως δείχνουν τα πράγματα, ένα επιπλέον
8,2% των μετοχών που ετοιμάζεται να πωλήσει το Ελληνικό Δημόσιο.

Το σκηνικό των ριζικών αλλαγών που διαμορφώνονται στην ενεργειακή αγορά της
χώρας συμπληρώνεται με την επικείμενη αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της
Δημόσιας Επιχείρησης Παροχής Αερίου, με τους Ισπανούς της Gas Natural να
αποκτούν όχι μόνο το 35% των μετοχών της εταιρείας αλλά και σημαντικές θέσεις
στο μάνατζμεντ.

H μεγάλη αλλαγή

Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη αλλαγή, που θα φέρει «τα πάνω
κάτω» τόσο στο επίπεδο της κατανάλωσης όσο και σε επίπεδο επιχειρηματικών
συμφερόντων, είναι αυτή που δρομολογείται στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας.
Το θεσμικό πλαίσιο και ειδικά οι περίφημοι «κώδικες» βρίσκονται στην τελική
τους επεξεργασία και στο υπουργείο Ανάπτυξης εκτιμούν ότι το αργότερο μέσα στο
φθινόπωρο θα ξεκινήσουν οι διαγωνισμοί για τις πρώτες άδειες παραγωγής
ηλεκτρισμού από ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Τα Ελληνικά Πετρέλαια, αλλά και οι όμιλοι της Μότορ Όιλ, του Μυτιληναίου, της
Ελληνικής Τεχνοδομικής, της Τέρνα και του Κοπελούζου, ετοιμάζονται να ριχτούν
στη μάχη της διεκδίκησης των πρώτων ιδιωτικών μονάδων ηλεκτρισμού,
επιδιώκοντας για τον σκοπό αυτό τις απαραίτητες συμμαχίες, τόσο με τις
τράπεζες που θα χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους όσο και με ξένους ομίλους
που διαθέτουν την απαραίτητη τεχνογνωσία.

Προς το παρόν, τόσο οι ελληνικές όσο και οι ξένες τράπεζες που καλούνται να
χρηματοδοτήσουν τη δημιουργία των νέων μονάδων, τηρούν στάση αναμονής
εξετάζοντας προσεκτικά τη βιωσιμότητα των επενδύσεων αυτών. Σε κάθε περίπτωση,
η αντίστροφη μέτρηση για την απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και
την είσοδο σε αυτή νέων παικτών, είτε στο επίπεδο της παραγωγής είτε στο
επίπεδο της εμπορίας, έχει αρχίσει.

Το 8,2% των ΕΛΠΕ

Στην αγορά υγρών καυσίμων, το κρίσιμο ερώτημα, από την απάντηση του οποίου θα
κριθούν σε μεγάλο βαθμό οι εξελίξεις, είναι το πού θα καταλήξει το 8,2% των
μετοχών των ΕΛΠΕ που έχει ενεχυριάσει το Ελληνικό Δημόσιο για την έκδοση
ομολογιακού δανείου. Αν το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών προτιμήσει τη
μέθοδο των απευθείας διαπραγματεύσεων, η πρώτη πρόσκληση θα απευθυνθεί
υποχρεωτικά στον όμιλο Λάτση, ο οποίος εκτιμάται ότι θα απαντήσει θετικά. Στην
περίπτωση αυτή, ο συγκεκριμένος όμιλος θα πραγματοποιήσει ένα ακόμη σημαντικό
βήμα ενίσχυσης της θέσης του στην ευρύτερη ελληνική αγορά ενέργειας, καθώς τα
Ελληνικά Πετρέλαια διαμορφώνονται πλέον σε έναν καθετοποιημένο ενεργειακό
όμιλο, με προσβάσεις σε όλους τους τομείς. Εκτός από τη διύλιση και την
εμπορία καυσίμων, όπου ο ρόλος του είναι πρωταγωνιστικός, είναι ήδη έτοιμος να
μπει και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ θέση κλειδί κατέχει και στο
καύσιμο των επόμενων δεκαετιών, το φυσικό αέριο. Για την τύχη του 8,2 % των
μετοχών που είναι προς άμεση πώληση, η κυβέρνηση θα οριστικοποιήσει τις
αποφάσεις της μέσα στον Σεπτέμβριο.

Στην περίπτωση που προτιμηθεί η διαδικασία του βιβλίου προσφορών, δεν θα
πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να διεκδικήσουν μερίδιο στα ΕΛΠΕ ξένοι
ενεργειακοί όμιλοι. Το ενδεχόμενο αυτό το αντιμετωπίζει με καλό μάτι η
σημερινή διοίκηση του ομίλου, εκφράζοντας μάλιστα την προτίμησή της σε όμιλο
που έχει πρόσβαση στην έρευνα και εκμετάλλευση πετρελαίου, ένας τομέας για τον
οποίο το ενδιαφέρον των ΕΛΠΕ έχει αναθερμανθεί τελευταία.

Οι «εκκρεμότητες» των ΕΛΠΕ

Στο μεταξύ, η διοίκηση των ΕΛΠΕ, πέρα από τις επιλογές στρατηγικού χαρακτήρα
με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη, έχει καταστρώσει ένα σχέδιο αναδιάταξης
των άμεσων επιχειρηματικών στόχων του ομίλου.

Στις άμεσες προτεραιότητες του σχεδίου αυτού είναι το κλείσιμο, με
συναινετικές διαδικασίες, του «μετώπου» που έχει ανοίξει η εταιρεία με την
κυβέρνηση της ΠΓΔΜ. H τελευταία, χαρακτηρίζοντας ως ετεροβαρή τη σύμβαση για
το διυλιστήριο ΟΚΤΑ, αρνείται να αποδεχθεί υποχρεώσεις που απορρέουν από τη
σύμβαση αυτή. H αρχική πρόθεση των ΕΛΠΕ να λύσει τις διαφορές τους μέσω της
διεθνούς διαιτησίας εγκαταλείπεται και προκρίνεται η αναζήτηση λύσης να γίνει
μέσω διμερών διαπραγματεύσεων.

«Μήλον της Έριδος» η ΔΕΠΑ

Με ένα ποσοστό 35% στο μετοχικό κεφάλαιο της ΔΕΠΑ, η διοίκηση των ΕΛΠΕ δεν
κρύβει τα σχέδιά της και για την ενίσχυση της παρουσίας του ομίλου στη ΔΕΠΑ,
βάζοντας έτσι αντικειμενικά φρένο στις φιλοδοξίες της ισπανικής Gas Natural να
παίξει κυρίαρχο ρόλο στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου. Ο ισπανικός όμιλος,
εφόσον τελικά υπογραφεί η οριστική συμφωνία με το Ελληνικό Δημόσιο, θα
αποκτήσει όχι μόνο το 35% των μετοχών της ΔΕΠΑ αλλά και σημαντικές θέσεις στο
μάνατζμεντ της εταιρείας.

Φαίνεται, πάντως, ότι η ΔΕΠΑ, λόγω της θέσης της στην αγορά φυσικού αερίου, θα
αποτελέσει το «μήλον της Έριδος» – και όχι μόνο ανάμεσα στα ΕΛΠΕ και στην Gas
Natural. Ενδεχομένως στο παιχνίδι να μπει και η ΔΕΗ, η οποία εποφθαλμιά το 30%
των μετοχών της εταιρείας φυσικού αερίου.